Άγιος Λουκάς, Αρχιεπίσκοπος Συμφερουπόλεως και Κριμαίας, ο ιατρός

Ο Άγιος Λουκάς (κοσμικό όνομα, Βαλεντίν Βόϊνο-Γιασενέτσκι) είναι άγιος της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας και γεννήθηκε στις 14 Απριλίου του 1877 στο Κέρτς της Κριμαίας. Στο τέλος της δεκαετίας του 1880 η οικογένειά του μετακόμισε στο Κίεβο.

Το 1920 εξελέγη καθηγητής της ανατομίας και χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Τασκένδης. Σε όλη του τη ζωή ήταν από λίγο έως εξαιρετικά φτωχός, καθώς είτε ο μισθός του ήταν μικρός, είτε βρισκόταν στη φυλακή, είτε όταν του πρόσφεραν χρήματα για κάποια θεραπεία υποδείκνυε άλλα πρόσωπα και ζητούσε τα χρήματα να δοθούν απ’ ευθείας σε αυτά. Ο άγιος Λουκάς ως ιατρός δημοσίευσε σαράντα επιστημονικά έργα. Έκανε μεγάλες ανακαλύψεις σε αντίξοες συνθήκες. Εργαζόταν εντατικά στα εξωτερικά ιατρεία, περιόδευε στα χωριά και ανέλαβε και το χειρουργικό τμήμα. Το 1904, με το ξέσπασμα του Ρωσο – Ιαπωνικού πολέμου, βρέθηκε στην Άπω Ανατολή, όπου εργάστηκε ως χειρουργός με μεγάλη επιτυχία. Εκεί συναντήθηκε και με την Άννα Βασιλίεβνα Λάνσκαγια, τη μέλλουσα σύζυγό του, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά. Μετά το τέλος του πολέμου εργάζεται σε διάφορα επαρχιακά νοσοκομεία. Οι επιτυχίες του είναι τόσες πολλές που η φήμη του εξαπλώνεται γρήγορα και ασθενείς καταφθάνουν από παντού.

Ο άγιος Λουκάς ήταν πάντοτε πιστός Χριστιανός. Δεν έχανε λειτουργία και παρακολουθούσε όρθιος όλες τις παννυχίδες και τους όρθρους, τα Σάββατα, τις Κυριακές και τις ημέρες των ορθοδόξων γιορτών. Στο χειρουργείο είχε πάντα την εικόνα της Παναγίας μπροστά στην οποία προσευχόταν για λίγα λεπτά πριν από κάθε επέμβαση.

Όμως στις αρχές του 1920 μία από τις επιτροπές ελέγχου του νοσοκομείου όπου εργαζόταν τότε, έδωσε εντολή να ξεκρεμάσουν την εικόνα της Παναγίας, με αποτέλεσμα ο άγιος Λουκάς να αρνείται να μπει στο χειρουργείο. Παράλληλα η σύζυγος ενός από τα στελέχη του κόμματος εισήχθη στο νοσοκομείο ως έκτακτο περιστατικό, και ζητούσε να χειρουργηθεί μόνο από τον Βόινο-Γιασενέτσκι, κι έτσι ο σύζυγός της του υποσχέθηκε ότι αν η εγχείρηση γινόταν, την επόμενη μέρα η εικόνα θα ήταν στη θέση της. Η εγχείρηση έγινε κι ήταν επιτυχής, και ο σύζυγος της άρρωστης κράτησε την υπόσχεσή του.

Το 1921 χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα (1923) Επίσκοπος Τασκένδης. Από τότε συνδύαζε ποιμαντικά και ιερατικά καθήκοντα. Παρέμεινε αρχίατρος του Γενικού Νοσοκομείου Τασκένδης, χειρουργούσε καθημερινά και παρέδιδε μαθήματα στην Ιατρική Σχολή, πάντα με το ράσο και το σταυρό του. Από το 1922 και μέχρι την τελευταία του πνοή γνώρισε συλλήψεις, βασανιστήρια, εξορίες και κακουχίες. Φυλακίστηκε και εξορίστηκε συνολικά έντεκα χρόνια. Σε όλο αυτό το διάστημα εξασκούσε την ιατρική βοηθώντας όσους είχαν ανάγκη.

Οι λόγοι των διώξεών του ήταν, οι γενικοί διωγμοί κατά των Ορθοδόξων και η ιδιαίτερη άρνηση του επισκόπου Λουκά να υποστηρίξει τη «Ζωντανή Εκκλησία», ένα εκκλησιαστικό πραξικόπημα μέσω του οποίου το σοβιετικό καθεστώς προσπαθούσε να ελέγξει τους πιστούς. Οι ταλαιπωρίες αυτές ουσιαστικά κατέστρεψαν την υγεία του. Την Άνοιξη του 1952 επιδεινώνεται η όρασή του, ενώ στις αρχές του 1956 τυφλώνεται οριστικά από γλαύκωμα. Τα τελευταία εννέα έτη της ζωής του ήταν τυφλός.

Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου διηύθυνε το στρατιωτικό νοσοκομείο του Κρασνογιάρσκ, ενώ ήταν και επίσκοπος της πόλης αυτής. Από το 1946 μέχρι το 1961 που πέθανε, ήταν μητροπολίτης της Συμφερούπολης. Παράλληλα το 1947 του απαγορεύθηκε να μιλά στους φοιτητές, σταμάτησαν να τον καλούν στα ιατρικά συμβούλια και τον απέλυσαν από ιατρικό σύμβουλο, επειδή «γνώριζαν ότι δεν είχε καθαρό παρελθόν: φυλακές, εξορίες, κηρύγματα» κι επειδή αρνιόταν να πηγαίνει χωρίς το ράσο και το σταυρό του στην εργασία του και σε αυτές τις εκδηλώσεις. Καθώς όμως εκείνος ενδιαφερόταν για τον ανθρώπινο πόνο, έβγαλε ανακοίνωση ότι «δέχεται καθημερινά έκτος Κυριακών και εορτών, κάθε άνθρωπο που θέλει τη βοήθειά του» με αποτέλεσμα να καταφθάνουν στο διαμέρισμά του καθημερινά αμέτρητοι άνθρωποι απ’ όλη την Κριμαία.

Υπάρχουν μαρτυρίες ότι ο αρχιεπίσκοπος Λουκάς εμφάνισε πολλά πνευματικά χαρίσματα όσο ακόμα ζούσε. Ασθενείς ομολόγησαν ότι έκανε ορθή διάγνωση της ασθένειάς τους με το που τους έβλεπε, ότι είχε διορατικό χάρισμα, κι ότι τους θεράπευσε με την προσευχή του, ιδίως κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, που δεν έβλεπε πλέον για να χειρουργεί.

Ο αρχιεπίσκοπος είναι ήδη 84 ετών. Διαισθάνεται πως το τέλος του πλησιάζει. Τα Χριστούγεννα του 1960 λειτουργεί για τελευταία φορά και για τον καιρό που απομένει, περιορίζεται στο να κηρύττει. Τελικά την Κυριακή 11 Ιουνίου 1961, ημέρα που γιορτάζουν οι Άγιοι Πάντες της Αγίας Ρωσίας, κοιμήθηκε ο αρχιεπίσκοπος – γιατρός Λουκάς.

Οι αρχές απαγόρευσαν την εκφορά του νεκρού με τα πόδια από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης, πράγμα που προκάλεσε τη λαϊκή αγανάκτηση ακόμα και των αλλοδόξων. Τελικά αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, η εκφορά έγινε στην κεντρική λεωφόρο της Συμφερούπολης και διήρκεσε τρεισήμισι ώρες. Τη νεκρική πομπή ακολούθησε πλήθος κόσμου, η κυκλοφορία σταμάτησε, ενώ τα μπαλκόνια, οι ταράτσες και τα δέντρα ακόμα, ήταν γεμάτα ανθρώπους. Παράλληλα φέρεται να σημειώθηκε ένα παράδοξο γεγονός, με ένα σμήνος περιστεριών που έκανε επί ώρες κύκλους πάνω από το λείψανο, μέχρις ότου η πομπή έφτασε στο νεκροταφείο.

Τον Νοέμβριο του 1995 ανακηρύχτηκε άγιος με απόφαση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφού πρώτα ειδική επιτροπή ασχολήθηκε με τη ζωή, τα έργα και τα θαύματά του τα οποία καταγράφονταν και μετά τον θάνατό του. Στις 17 Μαρτίου 1996 έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του από τον αρχιεπίσκοπο Λάζαρο και μέλη της επιτροπής, μπροστά σε 40.000 περίπου παρευρισκόμενους. Τρείς μέρες αργότερα, στις 20 Μαρτίου 1996, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στον Ι. Ναό Αγ. Τριάδος. Λέγεται ότι βρέθηκαν η καρδιά του και τμήματα του εγκεφάλου του αδιάφθορα, ενώ άρρητη ευωδία εξερχόταν από τα λείψανά του. Το ίδιο έτος αποφασίστηκε να διοργανώνεται κάθε χρόνο Ιατρικό Συνέδριο στην Συμφερούπολη σε συνεργασία της Ιεράς Μητροπόλεως με το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Κριμαίας προς τιμήν του. Η μνήμη του εορτάζεται στις 11 Ιουνίου.

Τα τελευταία λόγια του Αγίου Λουκά

«Παιδιά μου πολύ σας παρακαλώ, ντυθείτε με την πανοπλία που δίνει ο Θεός, για να μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τα τεχνάσματα του διαβόλου. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο πονηρός είναι. Δεν έχουμε να παλέψουμε με ανθρώπους, αλλά με αρχές και εξουσίες, δηλαδή με τα πονηρά πνεύματα. Προσέξτε! Τον διάβολο δεν τον συμφέρει να δεχθεί κανείς την ύπαρξή του, να σκέφτεται και να αισθάνεται ότι είναι κοντά στον άνθρωπο. Ένας κρυφός και άγνωστος εχθρός είναι πιο επικίνδυνος από έναν ορατό εχθρό. Ω πόσο μεγάλος και τρομερός είναι ο στρατός των δαιμόνων! Πόσο αμέτρητο είναι το μαύρο τους πλήθος! Αμετάβλητα, ακούραστα, μέρα και νύχτα, επιδιώκουν να σπρώξουν όλους εμάς που πιστεύουμε στο όνομα του Χριστού, να μας παρασύρουν στο δρόμο της απιστίας της κακίας και της ασέβειας. Αυτοί οι αόρατοι εχθροί του Θεού, έχουν βάλει ως μοναδικό τους σκοπό μέρα και νύχτα να επιδιώκουν την καταστροφή μας. Όμως μη φοβάστε, πάρτε δύναμη από το όνομα του Ιησού».

Ο Άγιος Ευμένιος Σαριδάκης

                 

Μπορείς να είσαι χαρούμενος και μέσα στις δυσκολίες;

Ο άγιος Ευμένιος, ο σύγχρονος χαρισματούχος Άγιος έζησε ως πολύπαθος Ιώβ σε όλη του τη ζωή, αλλά ακτινοβολούσε τη χαρά του Αγίου Πνεύματος.

Μεγάλωσε με στερήσεις σε φτωχή υπερπολύτεκνη οικογένεια, ορφανός από πατέρα. Στα δεκαεπτά του χρόνια πήγε για μοναχός. Προσβλήθηκε από τη λέπρα στα εικοσιτέσσερα. Αποθεραπεύθηκε την επόμενη χρονιά, άλλωστε είχε βγει το φάρμακο για εκείνη την αρρώστια. Όμως, επειδή αφενός είχε αποκτήσει διάφορα προβλήματα υγείας και χρειαζόταν ιατρική βοήθεια, αφετέρου επειδή ήθελε ο ίδιος να βοηθήσει τους ασθενείς του Νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων στην Αθήνα, όπου είχε νοσηλευθεί, κρίθηκε αναγκαίο να παραμείνει εκεί. Κι έμεινε εκεί τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του, σ’ ένα κελλάκι δίπλα στο Ναό των Αγίων Αναργύρων, όπου λειτουργούσε, αφού χειροτονήθηκε και ιερέας, και εξομολογούσε χιλιάδες κόσμο. Όλα τα δεινά τα θεωρούσε επισκέψεις του Θεού και τα μετέτρεπε σε πηγές χαράς.

Χαρά παντού.

Ζούσε σαν να μην είχε καμία έλλειψη ή ανάγκη. Στον καύσωνα χαιρόταν. Στο τσουχτερό κρύο, το διασκέδαζε.

Όταν μάθαινε ότι κάποιος έλεγε κάτι κακό γι’ αυτόν, ευχαριστιόταν. Πολύ καλό, πολύ καλό, έλεγε γελώντας.

Κι όταν καταλάβαινε ότι ο Θεός έκανε δεκτή την προσευχή του για τους άλλους, έκλαιγε από χαρά.

Έδινε απλόχερα. Ήταν μια κινητή Τράπεζα, που μοίραζε διαρκώς αυτά που του έδιναν.

Αγαπούσε πολύ τα παιδιά. Χαιρόταν να κάθεται με τις ώρες μαζί τους, τους μιλούσε και τους κερνούσε πορτοκαλάδες και γλυκά. Κι αυτά τον αγαπούσαν κι έρχονταν κατά δεκάδες στο κελλάκι του, για να πάρουν την ευχή του, ιδιαίτερα στις εξετάσεις.

Όταν βάδιζε στο δρόμο, προσευχόταν και έψαλλε χαμηλόφωνα, χωρίς να νοιάζεται για το τι θα πουν οι άλλοι. Είχε μια ουράνια απλότητα, που την ακτινοβολούσε και γύρω του.

Και πράγματι, όσοι τον πλησίαζαν στενοχωρημένοι, έφευγαν αισιόδοξοι και με ανεβασμένο το ηθικό.

Ο Άγιος ζούσε σε ένα διαρκές ουράνιο πανηγύρι. Συχνά γελούσε σαν παιδί. Και μέσα στην εκκλησία τον έβλεπες γελαστό, στις ακολουθίες, την ώρα που θυμιάτιζε την Κυρία Θεοτόκο ή την ώρα των Παρακλήσεων. Ασφαλώς θα έβλεπε θείες παρουσίες και δεν μπορούσε να κρύψει τη χαρά του.

Γέροντα, πώς τα καταφέρνετε να είστε πάντα χαρούμενος και γελαστός; ρώτησε μία κυρία. Κι εκείνος απάντησε: Αυτά, ευλογημένη, είναι γέλια θεϊκά.

Άγιος Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης, Ο Άγιος ως πνευματικός

Η αγάπη του τον έκανε ξακουστό, ώστε σε λίγο να μην άδειαζε ποτέ ο πάγκος, έξω από το εξομολογητήριό του, από κόσμο, που ώρες περίμενε υπομονετικά τη σειρά του.

Κόσμος πολύς ερχόταν να του εμπιστευτή τους πόνους του. Όσο αυστηρός ήταν για τον εαυτό του, τόσο επιεικής ήταν για τους άλλους.

Ο π. Ιερώνυμος [Άγιος Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης] αναδείχτηκε, κυρίως, πνευματικός πατήρ ενός μεγάλου πλήθους πληγωμένου από την αμαρτία. Στάθηκε φιλόστοργος Ιατρός, επιμελητής ψυχών άριστος, φίλος που συμπονούσε στις ήττες και συνευφραινόταν στη χαρά της νίκης, διακριτικός οδηγός, προσεκτικός σύμβουλος, ακάματος, ήρεμος και γλυκύς.

Τα πρώτα χρόνια εξομολογούσε όρθιος. Άρχιζε μετά τη λειτουργία και τελείωνε πολλές φορές τα μεσάνυχτα. Συχνά, για να κερδίση χρόνο, έτρωγε ή διάβαζε επιστολές και εξομολογούσε.

Οι απαντήσεις του κάθε φορά έδειχναν όμως πόσο πρόσεχε. Δεν βιαζότανε ποτέ, παρά τ’ ότι πολλοί τον περίμεναν. Ακόμη κι όταν ήταν άρρωστος. «Λέγετε, έλεγε, αφήστε τους άλλους να περιμένουν. Εγώ εσάς θέλω να ακούσω».

Έβλεπε τις ψυχές σαν ανοιχτό βιβλίο. Είχε καταπληκτική γνώση της ανθρώπινης ψυχής. Έγραφε σ’ επιστολη του: «Όλα οφείλει να γνωρίζη ο αγαπών τα τέκνα του πνευματικός πατήρ, διά να εύκολύνη και οικονομή την σωτηρίαν των μετά διακρίσεως και φρονήσεως πολλής και συνέσεως μεγάλης και φόβου Θεού και συνειδήσεως αγαθής, διότι όταν αυτά δεν έχη, ο πνευματικός πατήρ, όχι μόνον δεν σώζει, αλλά και καταστρέφει τας ψυχάς.

Απλή προσωπική επίσκεψις δεν είναι αρκετή, απαιτείται και επιμέλεια μεγάλη να εξακριβώση και τας πληγάς και τας αιτίας των πληγών διά να θεραπεύση και να απαλλάξη από την νόσον την ψυχήν. Καθώς εκάστη ψυχή έχει ιδίαν κατάστασιν, τοιουτοτρόπως απαιτείται και ο ιδιαίτερος τρόπος της σωτηρίας της… Καθώς όλαι αι ασθένειαι δεν θεραπεύονται κατά τον αυτόν τρόπον και αμέσως, τοιουτοτρόπως και η οικονομία των ψυχών γίνεται διαφοροτρόπως»»»,

Αλλού έγραφε: «Μαζί με την χάριν του Αγίου Πνεύματος απαιτείται και η πρακτική επιστήμη του πνευματικού και η άλλη ακόμη χάρις, η οποία δωρείται παρά Θεού ως ιδιαίτερον τάλαντον, το οποίον ως χάρισμα εχάρισεν ο Θεός εις τον αγαθόν και πιστόν δούλον του των ταλάντων»,

Σπανίως έκανε ερωτήσεις στους εξομολογουμένους. Όταν τον ρωτούσαν γιατί δεν τους βοηθάει μ’ ερωτήσεις, τους απαντούσε· «Δεν θέλω να σας βάλω σε αμαρτίες που δεν σκεφθήκατε. Ο καθένας γνωρίζει καλά τι έχει και τι τον βαραίνει».

Πριν την εξομολόγηση κάτι θα σε κερνούσε, θα χαμογέλαγε, θα ρωτούσε για την εργασία σου και μετά θα φόραγε το πετραχήλι του.

Διηγείται καθηγητής· «Σαν φοιτητής, τα απογεύματα πήγαινα στην Ανάληψη. Πάντα φορούσε ο Γέροντας χαμηλό καλογερικό σκουφάκι. Το κελλί του ήταν απλό. Καθότανε, δίπλα σε ένα κομοδίνο, σε μία πολυθρόνα μεγάλη. Είχε αρκετές εικόνες στους τοίχους και ένα καντήλι ακοίμητο. Πάντα κάτι θα μας προσέφερε, Θυμάμαι αυτή την στιγμή, από ένα μήλο. Μας δεχότανε με πολύ αγάπη. Δεν άρχιζε αμέσως την εξομολόγηση. Θα μας ρωτούσε για τα μαθήματα. Τι ωραίο το τότε περιβάλλον της Αναλήψεως! Γύρω στο τέλος της τέταρτης δεκαετηρίδος του αιώνος μας. Στο κελλί του ξεχώριζε η η επιγραφή: Πνεύμα ο Θεός και τους προσκυνούντας αυτόν εν πνεύματι και αληθεία δει προσκυνείν. Ήθελε να μας εισαγάγη στο υψηλότερο και πνευματι κότερο περιεχόμενο της λατρείας».

Άλλος καθηγητής γράφει: «Πολλάκις ανέμενον επί ώρας διά να με δεχθή, διά το πλήθος των αναμενόντων προς εξομολόγησιν. Εξωμολόγει τους εις αυτόν προσφεύγοντας από πρωίας μέχρι βαθείας νυκτός και παρά τον κόπον τον οποίον υφίστατο καθ’ ημέραν εκ της πολυώρου νυκτερινής και πρωινής ακολουθίας, εκ του πλήθους των εξομολογουμένων ίστατο επί της επάλξεως αγωνιζόμενος προς διάσωσιν των ηγαπημένων του Θεού από τας χείρας του Βελίαρ.

Πολλάκις τον εγκατέλειπον αι σωματικαί του δυνάμεις διότι παρά την απέραντον διάθεσίν του προς εξυπηρέτησιν του τόσου πλήθους ανθρώπων εκάμπτετο υπό της κοπώσεως, έγειρε επ’ ολίγον την κεφαλήν επί του στήθους, επανελάμβανε δύναμιν τινά και εξηκολούθει το εξομολογητικόν του έργον.

Προσωπικώς υπέφερα διότι δεν ηδυνάμην να βοηθήσω τον Γέροντα και έλεγα εις εαυτόν, ότι δεν θα επανέλθω πλησίον του, παρά αφού περάση πολύς χρόνος διά να μη τον επιφορτίζω επί πλέον. Όμως, το τότε ελκυστικότατον περιβάλλον της Αναλήψεως, η έφεσις προς εξομολόγησιν, με έφερε πλησίον του. Τοσαύτην δε επιρροήν εξήσκει επ’ εμέ, λόγω της αγιότητός του, εις τρόπον ώστε έφευγον χύνων κρουνούς δακρύων, συγκρίνων την ιδικήν του αγιότητα με την ιδικήν μου αναξιότητα».

Άκουγε με προσοχή τις εξομολογήσεις και στο τέλος απαντούσε. Μερικές φορές έκανε πως κοιμόταν ή έκλεινε τα μάτια του από την κόπωση ή ήθελε να συγκεντρωθή, να εντείνη την προσοχή του, να δώση άνεση στον εξομολογούμενο, να μη τον κυττά στα μάτια.

Κάτι παρόμοιο διηγούνται και για τον πνευματοφόρο αγιορείτη παπα-Σάββα τον πνευματικό. Έψαχνε να βρη τρόπους να βοηθήση τα αγαπημένα του τέκνα. «Λέγετε, ακούω», έλεγε με κλειστά μάτια.

Ο Άγιος Ιερώνυμος τιμάται στις 9 Μαΐου.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Μοναχού Μωυσή Αγιορείτη, «Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης, ο Γέρων της «Αναλήψεως», έκδοση Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρα, Άγιον Όρος.

ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ-8 ΔΙΔΑΧΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΜΑΣ ΦΕΡΟΥΝ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

 1. Η Δύναμη της Προσευχής

Η προσευχή κατέχει κεντρική θέση στις διδασκαλίες του Αγίου Παϊσίου. Υποστήριζε ότι η προσευχή είναι η γέφυρα που μας συνδέει με τον Θεό και η πηγή κάθε πνευματικής δύναμης. Ο Άγιος Παΐσιος προέτρεπε τους πιστούς να προσεύχονται αδιάλειπτα και με ταπεινοφροσύνη, τονίζοντας ότι η προσευχή μπορεί να φέρει θαύματα και να θεραπεύσει τις ψυχικές και σωματικές μας πληγές. Έλεγε χαρακτηριστικά: «Η προσευχή είναι το οξυγόνο της ψυχής».

2. Ταπείνωση και Αγάπη

Η ταπείνωση και η αγάπη είναι δύο αρετές που ο Άγιος Παΐσιος θεωρούσε θεμελιώδεις για την πνευματική ζωή. Δίδασκε ότι η αληθινή ταπείνωση δεν είναι μόνο η αποφυγή της υπερηφάνειας, αλλά και η αποδοχή των αδυναμιών μας με ευγνωμοσύνη και η εμπιστοσύνη στη χάρη του Θεού. Όσον αφορά την αγάπη, τόνιζε ότι πρέπει να αγαπάμε όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τις πράξεις ή τα ελαττώματά τους, γιατί κάθε άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού. «Η αγάπη είναι το θεμέλιο της πνευματικής ζωής», έλεγε συχνά.

3. Υπομονή και Πίστη στις Δοκιμασίες

Ο Άγιος Παΐσιος δίδασκε ότι οι δοκιμασίες είναι αναπόφευκτο μέρος της ζωής και ότι πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε με υπομονή και πίστη. Υποστήριζε ότι οι δοκιμασίες μας βοηθούν να ενδυναμώσουμε την πίστη μας και να πλησιάσουμε πιο κοντά στον Θεό. Έλεγε ότι μέσα από τις δοκιμασίες, ο Θεός μας δίνει την ευκαιρία να αναπτύξουμε τις αρετές μας και να γίνουμε πιο ταπεινοί και ευγνώμονες. «Ο Θεός δεν μας δίνει ποτέ σταυρό μεγαλύτερο από αυτόν που μπορούμε να σηκώσουμε», συνήθιζε να λέει.

4. Εμπιστοσύνη στη Θεία Πρόνοια

Μια από τις πιο παρηγορητικές διδαχές του Αγίου Παϊσίου ήταν η εμπιστοσύνη στη Θεία Πρόνοια. Ο Άγιος Παΐσιος πίστευε βαθιά ότι ο Θεός έχει ένα σχέδιο για κάθε άνθρωπο και ότι πρέπει να εμπιστευόμαστε τη θεία βούληση, ακόμη και όταν δεν κατανοούμε πλήρως τα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή μας. Υποστήριζε ότι η εμπιστοσύνη στον Θεό μας απαλλάσσει από το άγχος και μας δίνει ειρήνη. «Ο Θεός φροντίζει για τα πάντα, εμείς πρέπει απλά να κάνουμε το καθήκον μας και να Τον εμπιστευόμαστε», έλεγε.

5. Εσωτερική Ειρήνη και Νηφαλιότητα

Ο Άγιος Παΐσιος δίδασκε ότι η εσωτερική ειρήνη και η νηφαλιότητα είναι αναγκαία για την πνευματική πρόοδο. Πίστευε ότι η ησυχία της καρδιάς και του νου μας επιτρέπει να ακούσουμε τη φωνή του Θεού και να λάβουμε την καθοδήγησή Του. Υποστήριζε ότι πρέπει να αποφεύγουμε την ταραχή και τις αγωνίες του κόσμου και να καλλιεργούμε την εσωτερική γαλήνη μέσω της προσευχής και της πνευματικής μελέτης. «Η ησυχία είναι η σχολή των αγίων», έλεγε.

6. Ευσπλαχνία και Συγχωρητικότητα

Η ευσπλαχνία και η συγχωρητικότητα ήταν επίσης κεντρικές στις διδαχές του Αγίου Παϊσίου. Τόνιζε ότι πρέπει να δείχνουμε ευσπλαχνία προς όλους, ιδίως προς τους αμαρτωλούς και τους καταπιεσμένους, και να συγχωρούμε όσους μας έχουν βλάψει. Έλεγε ότι η συγχωρητικότητα μας απελευθερώνει από το βάρος της μνησικακίας και μας φέρνει πιο κοντά στον Θεό. «Όπως ο Θεός μας συγχωρεί τα αμαρτήματα, έτσι πρέπει κι εμείς να συγχωρούμε τους άλλους», δίδασκε.

7. Ζωή με Απλότητα

Ο Άγιος Παΐσιος προέτρεπε τους πιστούς να ζουν με απλότητα και να αποφεύγουν τις υπερβολές και την υλική ευδαιμονία. Πίστευε ότι η απλότητα στη ζωή μας βοηθά να επικεντρωθούμε στα πνευματικά και να αποφεύγουμε τις πλάνες του κόσμου. Υποστήριζε ότι η πραγματική ευτυχία βρίσκεται στην πνευματική ζωή και όχι στην υλική ευμάρεια. «Η απλότητα φέρνει ειρήνη στην ψυχή», έλεγε.

8. Σχέση με την Φύση

Ο Άγιος Παΐσιος αγαπούσε και σεβόταν τη φύση, βλέποντάς την ως δημιουργία του Θεού και ως πηγή πνευματικής έμπνευσης. Τόνιζε την ανάγκη να ζούμε αρμονικά με το περιβάλλον και να σεβόμαστε όλα τα δημιουργήματα του Θεού. Υποστήριζε ότι η φύση μας βοηθά να ανακαλύψουμε την ομορφιά της δημιουργίας και να πλησιάσουμε τον Δημιουργό.

Συμπεράσματα

Οι διδαχές του Αγίου Παϊσίου Αγιορείτη αποτελούν ένα ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό για την Ορθόδοξη Εκκλησία και τους πιστούς. Οι συμβουλές και οι διδασκαλίες του, γεμάτες αγάπη, ταπείνωση και πίστη, συνεχίζουν να εμπνέουν και να καθοδηγούν ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Μέσα από την προσευχή, την ταπείνωση, την υπομονή στις δοκιμασίες, την εμπιστοσύνη στη Θεία Πρόνοια, την εσωτερική ειρήνη, την ευσπλαχνία, την απλότητα και την αγάπη προς τη φύση, ο Άγιος Παΐσιος μας δείχνει τον δρόμο προς την πνευματική ολοκλήρωση και την αληθινή ευτυχία.

Άγιος Νικόδημος ο Μυροφόρος και κρυφός μαθητής του Κυρίου

 Μια από τις πλέον εμβληματικές και συμπαθείς μορφές της Καινής Διαθήκης είναι και ο άγιος Νικόδημος, ο κρυφός μαθητής του Κυρίου και φροντιστής Του κατά την ταφή Του, ο οποίος, με τον άγιο Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας, αποκαθήλωσαν, φρόντισαν, μύρωσαν και ενταφίασαν το άχραντο σώμα Του.Ήταν Ιουδαίος και είχε ευγενή και πλούσια καταγωγή, και για τούτο αναδείχτηκε «άρχων των Ιουδαίων», ήτοι: λαϊκό μέλος του Μεγάλου Συνεδρίου, το οποίο κυβερνούσε και λάμβανε τις μεγάλες αποφάσεις για τον ιουδαϊκό λαό, έχοντας διοικητικές, δικαστικές, νομοθετικές και θρησκευτικές αρμοδιότητες.

Επίσης αυτό ασκούσε φορολογικά καθήκοντα και νομοθετούσε για θέματα αστικού και ποινικού δικαίου.Δίκαζε υποθέσεις αστικής και ποινικής φύσεως, όπως μοιχεία, αποστασία πόλεως, περί ψευδοπροφητών και βλάσφημων, όπως επίσης αποφαινόταν αμετάκλητα σε ζητήματα νομικά, επί των οποίων διαφωνούσαν τα τοπικά Ιουδαϊκά δικαστήρια (βλ. Ματθ.26,65. Ιωαν.19,7, κλπ).

Οι κατακτητές Ρωμαίοι, για τους δικούς τους λόγους, διατήρησαν τη λειτουργία του, αλλά είχαν τον έλεγχο σε αυτό, μέσω των Σαδδουκαίων, οι οποίοι είχαν συνταυτιστεί με αυτούς.Ως μέλη του Μεγάλου Συνεδρίου αναδεικνύονταν άνδρες με ευγενή και επιφανή καταγωγή, οικονομική επιφάνεια και μόρφωση.Φαίνεται πως με αυτές τις προϋποθέσεις ανήλθε στο υψηλό αυτό αξίωμα και ο Νικόδημος.Ως προς την θρησκευτική του ταυτότητα ανήκε στην ομάδα των αυστηρών θρησκευόμενων, αυτή των Φαρισαίων.Μάλιστα αναφέρεται ότι ήταν ενταγμένος σε μια μεγάλη ομάδα ένθερμων Ιουδαίων, οι οποίοι διακατέχονταν από εθνικιστικές αντιλήψεις και καλλιεργούσαν έντονα την προσδοκία της ελεύσεως του Μεσσία.Επίσης ήταν και διαπρεπής νομικός, δηλαδή δάσκαλος και ερμηνευτής του μωσαϊκού νόμου, ο οποίος όριζε την καθημερινή ζωή των Ιουδαίων και τους κανόνες διακυβέρνησης από το Μεγάλο Συνέδριο.

Το όνομά του ήταν συνηθισμένο στους Έλληνες και τους ελληνιστές, δηλαδή σε εκείνους που δεν είχαν ελληνική καταγωγή, αλλά είχαν υιοθετήσει τον ελληνικό πολιτισμό και τον ελληνικό τρόπο ζωής, ο οποίος όριζε την εποχή εκείνη τον πολιτισμένο και εκλεπτυσμένο άνθρωπο.Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το όνομά του είναι ο εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Νακδαμόν (Nakdam, Nakdimon).Η επικρατούσα άποψη είναι ότι ο ίδιος, ως μορφωμένος άνδρας, υιοθέτησε την ελληνική κουλτούρα και έλαβε το ελληνικό όνομα Νικόδημος, που σημαίνει την νίκη του δήμου, του λαού.

Τον Νικόδημο αναφέρει μόνον ο ευαγγελιστής Ιωάννης, εξιστορώντας την μεγάλη επίδραση που άσκησε η διδασκαλία του Ιησού σε κάποιους, δυστυχώς ελάχιστους, Ιουδαίους αξιωματούχους.Περιγράφει με γλαφυρότητα την πρώτη συνάντηση του Κυρίου με τον βουλευτή Νικόδημο, (Ιωάν.19,39).Συναντήθηκαν κρυφά τη νύχτα, όχι προφανώς από φόβο, άλλωστε διαφαίνεται από τα ιερά κείμενα ότι ήταν θαρραλέος και ριψοκίνδυνος, αλλά από συνήθεια, διότι στην νυκτερινή ησυχία είναι ευκολότερη η κατανόηση υψηλών εννοιών.

Το ανήσυχο και ερευνητικό πνεύμα του Νικοδήμου σαγηνεύτηκε από την πρωτόγνωρη διδασκαλία του Ιησού, η οποία δεν είχε καμιά σχέση με τις ανιαρές ραβινικές ερμηνείες του μωσαϊκού νόμου, ο οποίος είχε γίνει την εποχή εκείνη τυραννικός για τους Ιουδαίους.Από το στόμα του Μεγάλου Δασκάλου άκουσε για πρώτη φορά για «αναγέννηση», ως τον μόνο δρόμο για την Βασιλεία των Ουρανών.Στην αρχή δεν κατάλαβε ο Νικόδημος και νόμιζε ότι μιλούσε για μια νέα σωματική γέννηση, αλλά στη συνέχεια της, υψηλής σε σωτήρια νοήματα, συζήτησης, κατανόησε ότι πρόκειται για την πνευματική αναγέννηση, με το άγιο Βάπτισμα και την αναγεννητική ενέργεια του Αγίου Πνεύματος.

Ο Νικόδημος δεν εξέφρασε καμιά αμφιβολία για τα μεγάλα αυτά και σωτήρια διδάγματα του Ιησού, παρά μόνο εξέφρασε την έκπληξή του (Ιωαν.3,9). Μετά από αυτό, ενθουσιάστηκε και εντάχτηκε στην ευρύτερη ομάδα του Κυρίου.Ο μορφωμένος Νικόδημος άκουσε για πρώτη φορά πως όλοι οι άνθρωποι είναι παιδιά του Θεού και προορισμένοι για τη σωτηρία.Ως φαρισαίος είχες τη στρεβλή αντίληψη ότι μόνον οι Ιουδαίοι είναι οι «ευλογημένοι του Θεού», ότι «ο Θεός ανήκει μόνο στους Ιουδαίους», ότι «μόνον αυτοί προορίζονται να σωθούν και να γίνουν οι κυβερνήτες του κόσμου», κάτι που τον προβλημάτιζε έντονα. Τώρα πια άλλαξε γνώμη και είδε την πορεία του κόσμου με άλλη προοπτική.

Προφανώς είχε κατανοήσει πληρέστερα από τους μαθητές του Χριστού, ότι «δει αυτόν εις Ιεροσόλυμα απελθείν και πολλά παθείν από των Πρεσβυτέρων και Αρχιερέων και Γραμματέων και αποκτανθήναι και τη τρίτη ημέρα εγερθήναι» (Μαρκ.8,31) και για τούτο, όπως θα δούμε στη συνέχεια, δεν σκανδαλίστηκε, δεν απίστησε, δεν λύγησε με το Πάθος του Χριστού, αλλά Τον υπερασπίστηκε στο Μεγάλο Συνέδριο, Του παραστάθηκε, ζήτησε, μέσω του Ιωσήφ, από τον Πιλάτο το ακήρατο Σώμα Του, το έθαψε με τιμές, αναμένοντας προφανώς και την ανάστασή Του.

Την τελευταία εορτή της Σκηνοπηγίας, όταν οι Φαρισαίοι σχεδίαζαν να συλλάβουν τον Ιησού, με στημένες κατηγορίες και χωρίς απολογία, ο Νικόδημος τους επιτίμησε, με σφοδρότητα, λέγοντας πως «μη ο νόμος ημών κρίνει τον άνθρωπον, εάν μη ακούση παρ’ αυτού πρότερον και γνω τι ποιεί» (Ιωαν.7,51).Επικαλείται τον νόμο για να υπερασπιστεί τον Ιησού. Ο Μωσαϊκός Νόμος έδινε το δικαίωμα της απολογίας (Δευτ.1,16), αλλά και ως μορφωμένος ελληνιστής είχε κατά νουν και το αρχαιοελληνικό: «μηδενί δίκην δικάσης πριν αμφοίν μύθον ακούσης». Έτσι απέτρεψε την σύλληψη του Ιησού.

Μετά την οριστική σύλληψή Του στο Όρος των Ελαιών και την προσαγωγή Του να δικαστεί ενώπιον του Μεγάλου Συνεδρίου τη δραματική εκείνη νύχτα, ο Νικόδημος έδειξε καταπληκτικό θάρρος, υπερασπιζόμενος τον Ιησού, αψηφώντας την φοβερή εχθρότητα των συνέδρων.Τόσον ο ίδιος όσον και ο Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας, ως νομομαθείς, παρενέβαλαν προσκόμματα στην εκ των προτέρων ληφθείσα απόφαση του Συνεδρίου, για την άδικη καταδίκη του Χριστού.

Αλλά οι πονηροί σύνεδροι, με επικεφαλής τον Αρχιερέα Καϊάφα και τις ψευδομαρτυρίες των δύο ψευδομαρτύρων, απέσπασαν από τον Ιησού την ομολογία, που ζητούσαν, ότι δηλαδή «ἑαυτὸν Θεοῦ υἱὸν ἐποίησεν» (Ιωάν.19,7), με το «συ είπας» (Ματθ.26,64).Σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο: «επί δυσί μαρτύρων σταθήσεται παν ρήμα … (και) επί δυσί μάρτυσιν η επί τρισίν μάρτυσιν αποθανείται ο αποθνήσκων» (Δευτ.17,7 -8), σε αυτή τη διάταξη στήριξαν την κατηγορία.Ο Χριστός τελικά χαρακτηρίστηκε «ένοχος θανάτου» και παραδόθηκε στους Ρωμαίους να επικυρώσουν την απόφασή τους, «ίνα σταυρωθεί». Οι μαθητές, εκτός του Ιωάννη Τον εγκατέλειψαν «δια τον φόβον των Ιουδαίων» (Ιωάν,20,19).

Του παραστάθηκε η Θεοτόκος Μητέρα Του και οι Άγιες Μυροφόρες. Μετά το «τετέλεσται», έπρεπε να κατεβούν τα σώματα του Ιησού και των δύο ληστών από τους σταυρούς, διότι δεν επιτρέπονταν να παραμένουν στη θέα των Ιουδαίων, οι οποίοι θα εόρταζαν το Πάσχα.Τότε οι δύο άρχοντες, ο Νικόδημος και ο Ιωσήφ, αποφάσισαν να αναλάβουν την αποκαθήλωση και την ταφή του Διδασκάλου. «...ἐλθὼν Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἀριμαθαίας, εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθε πρὸς Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκε, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανε· καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ σῶμα τῷ Ἰωσήφ. καὶ ἀγοράσας σινδόνα καὶ καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησε τῇ σινδόνι καὶ κατέθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ, ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισε λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου» (Μαρκ.15,43-46).

Ο ευαγγελιστής Ιωάννης συμπληρώνοντας την αφήγηση του ευαγγελιστή Μάρκου, αναφέρει ότι ο Νικόδημος «φέρων μίγμα σμύρνης και αλόης ως λίτρας εκατόν, έλαβον ουν το σώμα του Ιησού και έδησαν αυτό εν οθονίοις μετά των αρωμάτων, καθώς έθος εστί τοις Ιουδαίοις ενταφιάζειν» (Ιωάν.19,39-40).Τόσο τα ιερά κείμενα, όσο και η αρχέγονη χριστιανική παράδοση σιωπά για την κατοπινή ζωή και δράση του Νικοδήμου.Κάποια μεταγενέστερη παράδοση αναφέρει ότι οι Ιουδαίοι, εξαιτίας της προσήλωσής του στον Ιησού και την ενέργειά του να αποδώσει τιμές στην ταφή Του, τον καθαίρεσαν από το αξίωμά του και τον εξόρισαν από την Ιερουσαλήμ.

Προφανώς έζησε ως πιστό μέλος της Εκκλησίας, χωρίς να γνωρίζουμε αν έλαβε κάποιο εκκλησιαστικό αξίωμα.Στο όνομά του εμφανίστηκε τον 2ο αιώνα, ένα απόκρυφο «ευαγγέλιο», το λεγόμενο «Ευαγγέλιο του Νικοδήμου», το οποίο βεβαίως ανήκει σε άλλο άγνωστο συγγραφέα και περιγράφει, με τρόπο απλοϊκό, σκηνές από τη ζωή του Ιησού και κύρια την κάθοδό Του στον Άδη.Κάποια άλλη αρχαία παράδοση αναφέρει ότι υπέστη μαρτυρικό θάνατο.

Κατ’ άλλους κοιμήθηκε ειρηνικά σε βαθύ γήρας και ενταφιάστηκε από τον γνωστό και ανεκτικό προς τους χριστιανούς ραβίνο Γαμαλιήλ, κοντά στον πρωτομάρτυρα Στέφανο στην κώμη Καφαργάμαλα.Η μνήμη του, μαζί με αυτή του Ιωσήφ του από Αριμαθαίας και των αγίων Μυροφόρων Γυναικών τιμάται την Γ΄ Κυριακή από του Πάσχα.

Η αγία και ηρωική μορφή του Μυροφόρου Νικοδήμου πρέπει να μας εμπνέει στερεά πίστη στο Σωτήρα μας Χριστό και να μας δίνει ηρωικό φρόνημα, με αταλάντευτο ομολογητικό χαρακτήρα, όπως εκείνου, διότι «οὐ γὰρ ἔδωκεν ἡμῖν ὁ Θεὸς Πνεῦμα δειλίας, ἀλλὰ δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ», ώστε να μην επαισχυνόμαστε «τὸ μαρτύριον τοῦ Κυρίου ἡμῶν» (Β΄Τιμ.1,7)!

Η τραγική εσχατολογική και αποκαλυπτική εποχή μας απαιτεί ηρωική δημόσια και στεντόρεια ομολογία, ότι ο Χριστός είναι ο μοναδικός μας σωτήρας, και κανένας άλλος, καθότι, «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία· οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς» (Πραξ.4,12)!

Μέγας Αντώνιος, Άφησε τον τόπο της άσκησής τους για να βρίσκεται ανάμεσα στους διωκόμενους Χριστιανούς

 Όταν βασίλευε ο καίσαρας Μαξιμίνος στην Συρία και την Αίγυπτο επέβαλε σκληρό διωγμό εναντίον των Χριστιανών.

Για τον λόγο αυτό ο Μέγας Αντώνιος ο οποίος είχε πόθο να μαρτυρήσει και ο ίδιος, άφησε την έρημο και πήγε στην Αλεξάνδρεια μαζί με μερικούς μαθητές του για να βρίσκεται ανάμεσα στους διωκόμενους Χριστιανούς.

Ο άγιος τους στερέωνε και τους ενίσχυε στην πίστη με ωφέλιμους λόγους, και τους επισκεπτόταν χωρίς να φοβάται, πηγαίνοντας στις φυλακές και στα δικαστήρια και τους συνόδευε μέχρι τον τόπο του μαρτυρίου τους.

Βλέποντας ο δικαστής το ιδιαίτερο αυτό ενδιαφέρον και την τόλμη του Μεγάλου Αντώνιου, διέταξε να μην παρευρίσκεται κανένας μοναχός στο δικαστήριο, πλέον, και να μην κυκλοφορούν στην Αλεξάνδρεια.

Για τον λόγο αυτό κρύφτηκαν όλοι οι Μοναχοί.

Αντιθέτως, ο άγιος Αντώνιος, αφού έπλυνε τον μανδύα του, στάθηκε σε περίοπτο σημείο της πόλης λαμπροφορεμένος και άφοβος, δείχνοντας την προθυμία των Χριστιανών να μαρτυρήσουν για τον Χριστό, ενώ ευχόταν μυστικά να μαρτυρήσει και ο ίδιος.

Ο Κύριος, όμως, τον φύλαξε για να ωφεληθεί περισσότερος κόσμος.

Έτσι παρέμεινε κοντά στους Ομολογητές και Μάρτυρες κοπιάζοντάς μαζί τους και υπηρετώντας τους μέχρι που σταμάτησε ο διωγμός και μετά επέστρεψε στον τόπο της άσκησής του.

Με το τρόπο αυτό και με την συμπεριφορά του απέναντι στους διωκόμενους Χριστιανούς, όπως και με τον ζήλο του μαρτυρήσει, αναδείχτηκε και ο αυτός Μάρτυρας κατά την προαίρεση.

Εξάλλου, το μαρτύριο το ζούσε και ο ίδιος καθημερινά στο κελλί του με την σκληραγωγία και την κακοπάθεια που είχε επιβάλει στον εαυτό του, φορώντας τρίχινο εσωτερικό ένδυμα και απ’ έξω δερμάτινο.

Την ενδυμασία αυτή την φορούσε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Διασκευή από τον «Μέγα Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας», μήνας Ιανουάριος, τόμος 1ος.

ΑΓΙΕ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΠΡΕΣΒΕΥΕ ΥΠΕΡ ΗΜΩΝ!!

 

Άγιος Πορφύριος, Με τα φτερά της απλότητας και της απαλότητας στον άλλο έρωτα που δεν έχει χορτασμό!

Ο άγιος Πορφύριος κάθε 2 Δεκεμβρίου μας στέλνει ένα θερμό χαιρετισμό για το φθινόπωρο που τελειώνει, για τον χειμώνα που επίκειται και τις γιορτές του Δωδεκαημέρου που έρχονται!

Ο χαρούμενος αυτός φωτογενής (ο αναγεννημένος από το φως), αλλά και φωτοειδής (όμοιος με το φως) μέσα και έξω, λαμπρύνει την μέρα αυτή, αφού είναι ημέρα της κοιμήσεώς του, αλλά και της γεννήσεως του υπό άλλη μορφή.

Μια μέρα που μπορεί και ο ίδιος να είναι ένα με όλους μας, όπως ευχόταν, παρότρυνε, επαναλαμβάνοντας προφορικά, γραπτά, αλλά και ως τελευταία φράση και λέξεις του πριν κοιμηθεί το: «Ίνα ώσι εν»! Λόγια του ίδιου του Χριστού.

Μια αντίθετη πορεία από την πυρηνική σχάση η οποία απελευθερώνει μεγάλη ενέργεια! Αντίθετα εδώ έχουμε μια επιστροφή στο όλον!

Έτσι η πυρηνική σχάση μοιάζει να ωχριά ως προς τα αποτελέσματα! Τόσο τα ποσοτικά και ιδιαίτερα τα ποιοτικά, αν όχι και τα ποιητικά: «Όποιος θέλει να γίνει χριστιανός, πρέπει πρώτα να γίνει ποιητής. Αυτό είναι! Πρέπει να πονάεις. Ν’ αγαπάεις και να πονάεις. Να πονάεις γι’ αυτόν που αγαπάεις» (άγιος Πορφύριος)!

Ορίστε και η σχάση, για όσους απαιτούν το δράμα, την τραγικότητα, την διαλεκτική: «Να πονάεις γι’ αυτόν που αγαπάεις»! Με αποτελέσματα καθόλου καταστροφικά! Αλλά αγαπητικά!

«Ίνα ώσι εν»! Αυτό μοιάζει να είναι και η φράση κλειδί, αν όχι το κλειδί για την «άκτιστο Εκκλησία» για την οποία μιλούσε ο άγιος Πορφύριος! Μια καρδιακή σχάση αγάπης που οδηγεί στο όλον και ιδιαίτερα στο μαζί!

Στο συναπάντημα, σ’ αυτήν την αγκαλιά η οποία αποτελεί το τέλος! Την θεραπεία της σχάσης, της ρήξης, της διάρρηξης!

Στον ίδιο αιώνα της πυρηνικής σχάσης και πυρηνικής έκρηξης, αλλά και της αποθέωσης της μοναξιάς και της ατομικότητας σε έναν θρυμματισμένο κόσμο, ο μεγάλος άγιος Γέροντας του 20ού αιώνα έρχεται να θεραπεύσει τις αλλοτριωμένες αν όχι απαλλοτριωμένες ψυχές, προτείνοντας το αντίδοτο! «Ίνα ώσι εν»!

Αυτό ήταν ο λόγος του, η επιθυμία του, η προτροπή του, η κληρονομιά του!

Όπως επίσης και το «ζη […] εν εμοί Χριστός»! Για την ακρίβεια «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Απόστολος Παύλος)!

Και να μια ακόμη σχάση που οδηγεί στο πρόσωπο του όλου, της ενότητας!

Δεν ήθελε να φτάσει στην απάθεια της νιρβάνας, αλλά με την απαλότητα και την απλότητα στον Χριστό.

«Όλα να γίνονται απλά, απαλά. Πρέπει να πάμε μόνοι στον Θεό εν απλότητι και αφελότητι. Τι λέγει ο σοφός Σολομών; Χρειάζεται απλότητα. ‘Φρονήσατε περί του Κυρίου εν αγαθότητι και εν απλότητι καρδίας ζητήσατε Αυτόν ότι ευρίσκεται τοις μη πειράζουσιν Αυτόν, εμφανίζεται δε τοις μη απιστούσιν Αυτώ’. Η απλότητα είναι αγία ταπείνωση, δηλαδή απόλυτη εμπιστοσύνη στον Χριστό».

Ο ψαλμωδός Δαυίδ γράφει «Εμοί δε το προσκολλάσθαι τω Θεώ αγαθόν εστί».

Γι’ αυτό και ο αγαθός Γέροντας, άγιος Πορφύριος από τον παράδεισο προτιμούσε το πρόσωπο, το πρόσωπο του Χριστού! Για την ακρίβεια: «Ο Παράδεισος είναι ο Χριστός και όποιος αγαπήσει τον Χριστό και βάλει τον Χριστό μέσα του, έχει τον Παράδεισο».

Διά του Χριστού στον παράδεισο και όχι διά του παραδείσου στον Χριστό! Όχι στο βραβείο, αλλά στο πρόσωπο! Χρειάζεται σχέση προσωπική, αγάπη και έρως!

Άλλωστε η έκκληση «Ελθέ και σκήνωσον εν ημίν» τι άλλο μπορεί να είναι!

Ο άγιος Πορφύριος μας θυμίζει κάπως τον Ντοστογιέφσκι ο οποίος σε περίπτωση διλήμματος αλήθειας χωρίς Χριστό και τον ίδιο τον Χριστό προτιμούσε τον Χριστό!

Την σαρκωμένη αλήθεια, οδό, ζωή και προπαντός πανταγάπη!

Αυτήν που χωρά μέσα της όλο τον κόσμο, μια αντίθετη διαδρομή από την πυρηνική σχάση! Μια ολική σχέση που αγκαλιάζει κάθε χάσμα που θεραπεύει και εκβράζει σε αναψυχή και ανεπιφύλακτη παλινόρθωση, παλιγγενεσία κάθε διασπασμένο τμήμα, μέρος.

Και αυτό οδηγεί σε έναν κόσμο χωρίς αιχμές, δόρατα, αντιπαραθέσεις, όπου το τέλος της ιστορίας και των αψιμαχιών δεν είναι πολιτικό, αλλά οντολογικό! Διά της καλής αλλοιώσεως!

Έτσι απαιτείται ένα μεγάλο ταξείδι επιστροφής το οποίο βρίσκεται συνεχώς μπροστά μας!

Το «φως του Χριστού φαίνει πάσι» ο άγιος Πορφύριος μοιάζει να είναι ένας γνήσιος Απόστολός του μέσα στον χαώδη 20ό αιώνα και έρχεται απαλά και με απλότητα να μας «ποδηγετήσει» πνευματικά και να μας κανοναρχήσει εμμελώς ως γνήσιος και φτασμένος ποιητής, δηλαδή άγιος χριστιανός!

Ο άγιος Πορφύριος έρχεται να αμβλύνει πολλά και δύσκολα σημεία της πνευματικής ζωής και φαίνεται, όπως έχουμε διατυπώσει ξανά, σαν να προδιαγράφει την ορθόδοξη πνευματικότητα του παρόντος και του μέλλοντος!

Ένα δώρο στην ανθρωπότητα κάτι που έχει διαπιστωθεί όχι μόνον από τους Ορθοδόξους αλλά και από ετεροδόξους! Μοιάζει να είναι ο ίδιος μια μεγάλη ελπίδα σ’ αυτό το στρατί!

Ο ποιητικός, χαριέστατος και απαλός λόγος του αγίου αγγίζει όλες τις ψυχές. Και τους απλούς ανθρώπους και τους διανοουμένους! Φτάνει κάποιος να θέλει ανοίξει την ψυχή του!

Ενώ η «αντιβία» που προβάλλει για την πνευματική ζωή μέσα από την απαλότητα και την απλότητα φαίνεται πως ανοίγει ατραπούς, μονοπάτια, αν όχι λεωφόρους οι οποίοι οδηγούν πολύ πιο όμορφα σε μια πολυδύναμη και πολυεπίπεδη αναζήτηση, πνευματική ζωή. Ένα ταξείδι αγάπης γιατί όχι και ερωτικό προς τον Θεό.

Γράφει ο άγιος Πορφύριος: «Ο Χριστός είναι το άκρως εφετόν, το άκρως επιθυμητόν, δεν υπάρχει ανώτερο. Όλα τα αισθητά έχουν κόρο, αλλά ο Θεός δεν έχει κόρο. Αυτός είναι το παν. Ο Θεός είναι το άκρως εφετόν. Καμιά άλλη χαρά, κανένα άλλο κάλλος, τίποτε δεν μπορεί να παραβγεί με Αυτόν. Τι άλλο από το ανώτατον;

Ο έρωτας προς τον Χριστό είναι άλλος έρως. Δεν έχει τέλος, δεν έχει χορτασμό. Δίνει ζωή, δίνει σθένος, δίνει υγεία, δίνει, δίνει, δίνει… Και όσο δίνει, τόσο πιο πολύ ο άνθρωπος θέλει να ερωτεύεται. Ενώ ο ανθρώπινος έρωτας μπορεί να φθείρει τον άνθρωπο, να τον τρελάνει. Όταν αγαπήσουμε τον Χριστό, όλες οι αγάπες υποχωρούν. Οι άλλες αγάπες έχουν κορεσμό. Η αγάπη του Χριστού δεν έχει κορεσμό».

Ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ ἐν Ἀμαρουσίῳ καί Ροδοπόλει ἀσκήσας (1891-†1967)

Σέ κάθε ἐποχή, ἐπειδή «ὁ Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς τούς αἰῶνας» (Ἑβρ. 13, 8),  ὁ Κύριος ἀναδεικνύει Ἁγίους, οἱ ὁποῖοι ζοῦν καί κινοῦνται ἀνάμεσά μας, παρηγορώντας τόν λαό Του καί στηρίζοντας μέ τίς εὐχές τους τήν οἰκουμένη.

Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος, «πλήρης χάριτος καί ἀληθείας» (Ἰω. 1, 14-15) ἦταν καί ὁ Ἱερομόναχος Ἀθανάσιος Χαμακιώτης, ὁ Γέροντας τῆς Νερατζιωτίσσης (1891-1967). Ἄνθρωπος μέ σπάνια πνευματικά χαρίσματα. Πλημμυρισμένος ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό καί τόν ἄνθρωπο. Στολισμένος μέ ὅλες τίς ἅγιες ἀρετές. Πρᾶος, ταπεινός, σεμνός, εἰρηνικός, ὑπομονετικός. Γνήσιος ποιμένας καί Πνευματικός πατέρας. Ἀληθινός ἀγωνιστής μέ πανθομολογουμένη ἁγία βιωτή.

Γεννήθηκε τό 1891 σ’ ἕνα μικρό χωριό τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, τήν Τουρλάδα. Γόνος πτωχῆς ἀλλ’ εὐσεβοῦς πολυτέκνου οἰκογενείας, ἀπό μικρός ἀγάπησε τόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία Του. Τοῦ ἄρεσε ἀπό τήν παιδική του ἡλικία νά ἐπισκέπτεται τά διάσπαρτα ἐξωκκλήσια τοῦ χωριοῦ του, ν’ ἀνάβει τά καντήλια καί νά προσεύχεται. Οἱ συγχωριανοί του τοῦ ἔλεγαν πώς θά γίνει παπάς καί συνεβούλευαν τά παιδιά τους νά μοιάσουν στόν Γιῶργο, μετέπειτα Ἱερομόναχο Ἀθανάσιο.

Στίς 20 Ἰουλίου τοῦ 1906 ἄφησε τό χωριό του καί μέ τήν συγκατάθεση τῶν γονιῶν του ἀφιερώθηκε στό φημισμένο Μοναστήρι τῆς Ἁγίας Λαύρας. Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1913 ἐκάρη Μοναχός λαμβάνοντας τό ὄνομα Ἀθανάσιος. Οἱ μοναχικές ὑποσχέσεις, πού ἔδωσε κατά τήν κατανυκτική στιγμή τῆς κουρᾶς του, γιά ὑπακοή, παρθενία καί ἀκτημοσύνη συνοδεύονταν καί ἀπό τήν σταθερή ἀπόφασή του, νά σηκώσει μέ προθυμία τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ γιά τήν ἀγάπη Του καί τήν διακονία τῶν ἀνθρώπων. Τό 1916 ὁ Μητροπολίτης Καλαβρύτων καί Αἰγιαλείας Τιμόθεος, τόν χειροτόνησε διάκονο καί τήν ἡμέρα τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τό 1926, σέ ἡλικία 30 ἐτῶν, τόν χειροτόνησε πρεσβύτερο. Χωρίς νά μειώσει καθόλου τόν πνευματικό του ἀγῶνα, γιά δέκα ὁλόκληρα χρόνια ἐπιτελεῖ τά ἱερατικά του καθήκοντα, προσφέροντας παράλληλα καί τίς ὑπηρεσίες του ὡς ἡγουμενοσυμβούλου τῆς Μονῆς.

Στίς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 1930 χειροθετεῖται Πνευματικός, λαμβάνοντας καί τό καθιερωμένο «Ἐνταλτήριον Γράμμα». Ὡς ἐξομολόγος ἦταν ταυτόχρονα καί παιδαγωγός, φωτισμένος ἀπό τήν χάρη τοῦ Θεοῦ. Δεχόταν τούς πιστούς μέ καλοσύνη, ἀγάπη καί ἠρεμία. Τούς ἄκουγε μέ προσοχή καί τούς ἐνθάρρυνε νά ἀποκαλύψουν ὅλα ὅσα τούς βάρυναν. Τούς νουθετοῦσε μέ ὑπομονή καί τούς στήριζε στόν πνευματικό τους ἀγῶνα. Ποτέ δέν ἐπικαλέσθηκε τήν κούρασή του, τό προχωρημένο τῆς ὥρας ἤ τό πλῆθος ἐκείνων πού ἀνέμεναν τήν σειρά τους νά ἐξομολογηθοῦν. «Συνδύαζε ὁ Γέροντας τό γλυκύ μέ τό αὐστηρό, τό ταπεινό μέ τό ἡγεμονικό, τό μοναχικό μέ τό κοινωνικό, τήν ἁπλότητα μέ τήν σοφία. Κοντά του ἔνιωθες ἄνετα, ἀλλά συγχρόνως ἡ παρουσία του ἦταν μιά ζῶσα ἐπιταγή νά ἀνέβεις ψηλά, προκειμένου νά τόν συναντήσεις. Ὑπῆρξε ὁ αὐστηρός εἰς τόν ἑαυτό του ἱερομόναχος πού συνάμα λειτουργοῦσε ὡς στοργικός πατέρας». Ἀνάμεσα στούς ἐξομολογουμένους περιλαμβάνονταν σημαντικές προσωπικότητες τῶν γραμμάτων, τῆς πολιτικῆς, τοῦ Ἱεροῦ κλήρου, καθώς καί φημισμένοι Γέροντες, ὅπως οἱ Φιλόθεος Ζερβάκος, Ἀμφιλόχιος Μακρῆς κ.ἄ, ἀλλά καί κάποιοι Μητροπολίτες.

Ἔπειτα ἀπό εἴκοσι πέντε χρόνια διακονίας στή Μονή τῆς  μετανοίας του, στήν Ἁγία Λαύρα, ἀναγκάζεται γιά λόγους ὑγείας (προσεβλήθη ἀπό πλευρίτιδα) νά ἔλθει στήν Ἀθήνα, ἀναζητώντας καλύτερο κλίμα. Γιά μερικούς μῆνες προσφέρει τίς ὑπηρεσίες του στό Ναό  τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Σωτῆρος, μετόχι τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας, στόν Βύρωνα. Ἐδῶ γνωρίζεται μέ τόν Γέροντα Ἱερώνυμο, μέ τόν ὁποῖο συνδέεται πνευματικά. Τό Φεβρουάριο τοῦ 1933, τοποθετεῖται στό Βιλλιαρί, κοντά στήν Μάνδρα Ἀττικῆς στόν Ἱερό Ναό Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος, ὅπου ὑπηρετεῖ γιά τρία χρόνια.  Ἔχοντας πιά θεραπευθεῖ ἀπό τήν βρογχοπνευμονία, ἐπιδόθηκε μέ ἔνθεο ζῆλο στά λειτουργικά, κηρυκτικά καί ἐξομολογητικά του καθήκοντα. Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1936, ὁ τότε Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Ἰάκωβος τόν τοποθετεῖ ὡς ἐφημέριο στό μικρό ἐκκλησάκι τῆς Παναγίας Νερατζιωτίσσης τοῦ Ἀμαρουσίου, χτισμένο στά τέλη τοῦ 16ου αἰῶνος, τό ὁποῖο ἀνήκει στό Ταμεῖο Ἀσφαλίσεως Κληρικῶν Ἑλλάδος. Ἐκεῖ ὑπηρετεῖ  ἐπί εἴκοσι ἑπτά συνεχῆ ἔτη.

Mέ τήν τοποθέτησή του στή Νερατζιώτισσα ἀρχίζει ἡ πιό δημιουργική περίοδος τῆς ζωῆς τοῦ Γέροντος Ἀθανασίου. Τελοῦσε μέ εὐλάβεια ὅλες τίς Ἀκολουθίες καί πολύ συχνά τήν Θεία Λειτουργία. Δέν παρέλειπε νά προσεύχεται ἐκτενῶς καί στό κελί του, ἕνα μικρό χῶρο δίπλα στό Παρεκκλήσιο. Νά μελετᾶ τήν Ἁγία Γραφή καί τούς Πατέρες. Νά νηστεύει καί νά ἀγρυπνεῖ. Νά φροντίζει μέ τήν βοήθεια τῶν πιστῶν γιά τήν εὐπρέπεια τοῦ Ναοῦ καί τοῦ περιβάλλοντος χώρου. Ἰδιαίτερη ἐπιμέλεια ἔδειχνε γιά τή σωστή προετοιμασία τῆς πανηγύρεως, ἡ ὁποία ἐτελεῖτο κάθε χρόνο στίς 8 Σεπτεμβρίου, μνήμη τοῦ Γενεθλίου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, στό ὁποῖο εἶναι ἀφιερωμένη ἡ Νερατζιώτισσα.

Βίωνε «ψυχῇ τε καί καρδίᾳ» καί μετέδιδε στούς πιστούς τά βιώματά του, τόσο κατά τίς μυσταγωγικές Ἀκολουθίες τῆς Μεγάλης  Ἑβδομάδος, ὅσο καί κατά τήν νύκτα τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως. Ἐπίκεντρο τῆς ζωῆς του εἶναι τώρα ἡ Θεία Λειτουργία. Αὐτή  «ὑπῆρξεν ἡ σκέψις του, ἡ ἐπιθυμία τῆς ψυχῆς του, τό εἶναι του, ὑπῆρξε τό πᾶν δι΄αὐτόν… Μεταρσιώνετο κυριολεκτικά ὅταν λειτουργοῦσε». Προηγουμένως ἔκανε τήν ἀπαιτούμενη προετοιμασία μέ μελέτη, νηστεία καί προσευχή. Στήν Προσκομιδή διάβαζε ἀμέτρητα ὀνόματα ζώντων καί τεθνεώτων. Τελοῦσε τήν Θεία Λειτουργία κατανυκτικά, σύντομα, χωρίς ὅμως νά παραλείπεται τίποτα. Ὁ ἵδιος γεμάτος ἱεροπρέπεια, εὐλάβεια καί φόβο Θεοῦ, μέ ταπεινό βλέμμα ἔδινε σέ ὅλα τόν τόνο, ἐνῶ ἡ φωνή του «φαινόταν ἡ πιό ὡραία τοῦ κόσμου…γιατί ἦταν ἡ φωνή πού ἔβγαινε ἀπό καρδιά πού ἀγαποῦσε πολύ  τόν  Χριστό».

Ἔχοντας ἐμπνεύσει στούς ἐκκλησιαζομένους τήν τάξη, τήν εὐπρέπεια καί τήν εὐλαβική συμμετοχή, τούς δίδασκε ὅτι δέν πρέπει ποτέ νά χάνει κανείς τή Θεία Λειτουργία «γιά ἐκδρομή, ταξίδι, ἐργασία, μαθήματα κ.λπ. Δέν τό δεχόταν μέ τίποτα καί ἦταν ἀπόλυτος». Ὡς ἔμπειρος πνευματικός, ἀληθινός ποιμένας λογικῶν προβάτων, τά ὁδηγοῦσε στή γνήσια θεογνωσία, τήν στενή καί τεθλιμμένη πύλη, τήν ὁδό πού ὁδηγεῖ στήν μετάνοια καί σωτηρία. Πρώτιστο μέλημα τῆς ποιμαντικῆς του ἀποστολῆς θεωροῦσε τό νά πλησιάζει, νά στηρίζει καί νά φέρνει στό δρόμο τοῦ Θεοῦ ὅσους εἶχαν ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τήν Ἐκκλησία ἤ τούς ταλαιπωροῦσε ἡ ἀμφιβολία τῆς πίστεως, ἡ ἄρνηση, ἡ αἵρεση, ἡ ἀδιαφορία, ἡ ἁμαρτία. Νοιάζονταν γιά ὅλους αὐτούς ἀλλά καί γιά ἐκείνους πού ἐκκλησιάζονταν τακτικά καί ἐξομολογοῦνταν στό πετραχήλι του. Ὁ λόγος του ἦταν ἀπαύγασμα τῆς ἀρετῆς του καί ἐπιδροῦσε ἄμεσα στούς ἀκροατές. Ἤξεραν ὅλοι ὅτι ἐφάρμοζε στήν ζωή του τό «ὁ ποιήσας καί διδάξας». Ἔτσι, ἄν τούς μιλοῦσε γιά ἐλεημοσύνη, γνώριζαν πόσο αὐτός πρῶτος ἐλεοῦσε. Ἄν τούς ἔλεγε γιά μετάνοια, κανείς δέν ἀμφέβαλε ὅτι ὁ ἴδιος ἀγωνιζόταν διά βίου νά ζεῖ ἐν μετανοίᾳ. Ἄν τούς παρότρυνε νά νηστεύουν, νά προσεύχονται, νά κοινωνοῦν, τόν ἔβλεπαν καί κατανοοῦσαν ὅτι ὁ ἴδιος πρῶτος μετέχει σ’αὐτά.

Πλήν τῶν ἄλλων ἀρετῶν του, ὑπῆρξε ἄνθρωπος προσευχῆς. Χωρίς αὐτή δέν θά μποροῦσε νά εἶναι ὑπόδειγμα βίου καί ἱερουργός τῶν Μυστηρίων τοῦ Θεοῦ. Εἶχε διαρκῶς στά χείλη καί τήν καρδιά  του εἴτε τήν μονολόγιστη εὐχή τοῦ Ἰησοῦ εἴτε τό «ὁ Κύριός μου καί ὁ Θεός μου δόξα σοι».  Αὐτό δίδασκε νά κάνουν καί τά πνευματικά του τέκνα λέγοντας ὅτι ἡ προσευχή εἶναι το καταφύγιο τοῦ χριστιανοῦ. Τόνιζε ὅτι προϋπόθεση γιά νά εἰσακούονται οἱ προσευχές μας εἶναι ἡ ταπείνωση, ἡ μεγίστη τῶν ἀρετῶν, ἡ βάση καί τό κορύφωμά τους. Ὑπῆρξε, ὅμως, καί ἄνθρωπος τῶν καλῶν ἔργων. Ἐνδιαφερόταν ζωηρά καί ἔμπρακτα γιά τήν ἀντιμετώπιση τῶν βιοτικῶν προβλημάτων κάθε προσώπου πού τόν πλησίαζε, σε ἐποχή πού ὑπῆρχαν πολλές δυσκολίες καί προβλήματα. Μεριμνοῦσε ἰδιαίτερα μέ διάκριση γιά τούς νέους καί τίς νέες, βοηθώντας τους νά βροῦν ἐργασία, νά μάθουν μιά τέχνη, νά σπουδάσουν. Δέν ὑπολόγιζε τόν ἑαυτό του, προκειμένου νά φανεῖ χρήσιμος στούς ἄλλους.  Τό κύριο γνώρισμα τῆς ἀσκητικῆς του ζωῆς ἦταν ἡ λιτότητα. Οὐδέποτε στή ζωή του ἐπεθύμησε ἤ ἐπεδίωξε νά ἀποκτήσει τίποτα, πέρα ἀπό τά ἀπολύτως στοιχειώδη. Συχνά προσευχόταν «Κύριε, ἀπάλλαξέ με ἀπό τήν ὄρεξιν τοῦ πλουτισμοῦ. Ἀποδίωξε ἀπ’ ἐμοῦ τήν φλογεράν δίψαν τῆς φιλαργυρίας». Ἔτσι, ἐνῶ κοιμᾶμαι φτωχός, ὅπως ἔλεγε, ξυπνῶ πλούσιος.

Ἡ ἁγάπη πρός τό ποίμνιό του δέν εἶχε ὅρια, ἀλλά πάντοτε μέ μεγάλη διακριτικότητα. Ἤθελε νά εἶναι βέβαιος ὅτι βοηθοῦσε τούς ἔχοντες πραγματική ἀνάγκη. Ὅμως, ὄχι σπάνια «ἡ καλοσύνη του ὑπερίσχυε τῆς λογικῆς» καί μερικοί ἐπιτήδειοι κατάφερναν νά ἐκμεταλλεύονται τήν ἄδολη ἀγάπη του. Ἐπεστράτευε ὅσους ἀπό τά πνευματικά του τέκνα μποροῦσαν νά βοηθήσουν μέ ποικίλους τρόπους. Νά προσφέρουν χρήματα ἤ τρόφιμα ἤ ὅ,τι ἄλλο μποροῦσαν, νά τά μεταφέρουν στούς ἐμπερίστατους, νά ἐπισκέπτονται ἀρρώστους ἤ φυλακισμένους, νά ἀνακαλύπτουν ἐγκαταλελειμμένους γέροντες φτωχούς. Τό καθῆκον τῆς φιλοξενίας δίδασκε ὄχι μόνο μέ τό παράδειγμα, ἀλλά  καί μέ τήν νουθεσία σέ ὅλα τά πνευματικά του παιδιά, ἐνῶ μία ἀπό τίς τελευταῖες ὑποθῆκες του πρός τίς μοναχές τοῦ Ἡσυχαστηρίου πού ἵδρυσε ἦταν ἡ ἄσκηση τῆς φιλοξενίας.  

Σέ ἡλικία 65 ἐτῶν, τό 1956, θέλησε νά ἱκανοποιήσει μία παλαιά ἐπιθυμία του. Παρεκάλεσε τόν φίλο του Ἀρχιμανδρίτη π. Φιλόθεο Ζερβάκο, ἡγούμενο τῆς Μονῆς Λογγοβάρδας Πάρου, νά τελέσει τήν κουρά του σέ μεγαλόσχημο μοναχό. Ἡ Ἀκολουθία ἐτελέσθη στόν Ἱερό Ναό τῆς Παναγίας Νερατζιωτίσσης καί ὁ π. Ἀθανάσιος «χάρηκε ἀφάνταστα γιά τήν μοναχική αὐτή ἀναβάθμιση».

Ἡ μετά τό 1958 γρήγορη ἀνοικοδόμηση τῆς περιοχῆς ἀνάγκασε τόν Γέροντα νά ἀναζητήσει νέο τόπο ἡσυχίας. Ὕστερα ἀπό ἀναζήτηση ὀκτώ ἐτῶν καί ἐμφάνιση τοῦ Ἁγίου ἀρχιδιακόνου Λαυρεντίου, ἀγόρασαν ἀπό ὁμάδα παλαιοημερολογιτῶν μικρό Ναό μέ δύο κελιά στήν Ροδόπολη Σταμάτας καί τό 1961 νομότυπα συνέστησε Ἡσυχαστήριο, στό ὁποῖο ἐγκατέστησε στήν συνέχεια τήν πρώτη ἡγουμένη Μακρίνα μέ τήν συνοδεία της. Ἀμέσως ἄρχισε ἡ ἀνοικοδόμηση νέου Ναοῦ, τοῦ Καθολικοῦ, πρός τιμήν τῆς Παναγίας Φανερωμένης.

Τό Σεπτέμβριο τοῦ 1963, ὁ Γέροντας ἔχοντας βρεῖ κατάλληλο  ἀντικαταστάτη ἐφημέριο τελεῖ τήν τελευταία του Θεία Λειτουργία στή Νερατζιώτισσα καί ἀποχαιρετᾶ  μέ δάκρυα τό ἀγαπημένο του ποίμνιο.   Ἔτσι ξεκινᾶ τό τελευταῖο ἡσυχαστικό στάδιο τῆς ἐπιγείου  ζωῆς του, στό Ἡσυχαστήριο. Ἀπό τά τέλη τοῦ 1966 ὁ π. Ἀθανάσιος ἄρχισε νά ἔχει θεῖα μηνύματα ὅτι ἐγγίζει τό ἐπίγειο τέλος του. Ὄντας ἤδη 86 ἐτῶν, οἱ σωματικές του δυνάμεις ἄρχισαν νά τόν ἐγκαταλείπουν. Ὑπέφερε πολλά χρόνια ἀπό διάφορες ἀσθένειες, οὐδέποτε ὅμως παραπονιόταν.

Στίς ἀρχές Μαῒου 1967, ἔχοντας μέ τό προορατικό του χάρισμα τήν πληροφορία ὅτι τό τέλος ἐγγίζει, ζήτησε νά δεῖ «πρῶτα τόν Πνευματικό καί μετά τόν γιατρό». Στίς 22 Μαῒου 1967, ἔχοντας προσβληθεῖ ἀπό τήν νόσο τοῦ Πάρκινσον καί οὐρολοίμωξη, εἰσάγεται στόν «Εὐαγγελισμό». Τό νέο μαθαίνεται γρήγορα καί πολλοί τόν ἐπισκέπτονται ζητώντας τήν εὐλογία του. Τούς δέχεται ὅλους, τούς νουθετεῖ καί τούς εὐλογεῖ. Ὑπόσχεται στίς μοναχές του πώς, ἄν βρεῖ παρρησία στό Θεό, «θά πρεσβεύει πολύ γιά τό μοναστηράκι καί δέν θά τούς λείψει τίποτα».

Τά ξημερώματα τῆς 17ης Αὐγούστου 1967, παρέδωσε τήν Ἁγία ψυχή του ἀπό πνευμονικό οἴδημα. Τό σκήνωμά του ἐξετέθη σέ λαϊκό προσκύνημα στό Ἡσυχαστήριο τῆς Παναγίας Φανερωμένης στή Ροδόπολη. Τό βράδυ τῆς 18ης  Αὐγούστου, ἐτελέσθη Ἀγρυπνία καί ἐν συνεχείᾳ ἐψάλη ἡ Ἐξόδιος Ἀκολουθία, στήν ὁποία προέστησαν οἱ Μητροπολίτες Ἀττικῆς Ἰάκωβος, Πειραιῶς Χρυσόστομος καί Ὕδρας Ἱερόθεος, μέ τήν συμμετοχή δεκάδων πρεσβυτέρων καί διακόνων καθώς  καί πλήθους πιστῶν. Τό σκήνωμά του «ζεστό καί εὔκαμπτο»  μετά ἀπό τόσες ὧρες, ἐναποτέθηκε στόν τάφο δίπλα στό Καθολικό τοῦ Ἡσυχαστηρίου. 

Στίς 23 Ὀκτωβρίου 2014, 47 χρόνια μετά τήν ὁσιακή κοίμησή του, ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Κύριλλος τέλεσε τή Θεία Λειτουργία στό Καθολικό τοῦ Ἡσυχαστηρίου, συμπαραστατούμενος ἀπό τόν Σεβ. Μητροπολίτη Ἀργολίδος κ. Νεκτάριο καί τόν Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Ἐπιδαύρου κ. Καλλίνικο. Μετά τήν Θεία Λειτουργία ἔγινε ἡ ἀνακομιδή τῶν λειψάνων τοῦ ὁσίου Γέροντος. Μέ πολύ συγκίνηση ὁ Σεβασμιώτατος κ. Κύριλλος πῆρε στά χέρια του τήν τιμία κάρα καί εὐλόγησε τούς παρισταμένους. Τά ἱερά λείψανα ἑτοιμάστηκαν ἀπό τούς Πατέρες καί μετεφέρθησαν στό Καθολικό καί ἐν συνεχείᾳ στό κελί τοῦ Γέροντα. Ὕστερα ἀπό λίγες ὧρες ἔγινε αἰσθητή ἡ παρουσία του. Μιά γλυκειά εὐωδία πλυμμύρισε τό κελί του καί ὅλο τό χῶρο τοῦ Ἡσυχαστηρίου. Αὐτή ἡ ἔντονη εὐωδία ἐξακολουθεῖ νά ἐμφανίζεται ἀπό καιροῦ εἰς καιρόν  μέχρι σήμερα, ὅπως πολλοί κληρικοί καί λαϊκοί βεβαιώνουν. Δέν ἀπομένει πλέον παρά ἡ ἐπίσημη ἁγιοκατάταξή του.

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καί Ὠρωποῦ, μέ ἀφορμή τά πενήντα χρόνια ἀπό τήν ὁσιακή κοίμηση τοῡ Γέροντος τῆς Νερατζιωτίσσης, ἀφιέρωσε εὐλαβικά τό ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ τσέπης 2017,  στόν Ἱερομόναχο Ἀθανάσιο Χαμακιώτη, μέ τήν εὐχή ὁ ἅγιος Γέροντας νά πρεσβεύει καί νά μεσιτεύει στόν Κύριό μας καί στήν Παναγία Μητέρα Του γιά τό Ἡσυχαστήριο, τόν κλῆρο καί τόν λαό τῆς Μητροπόλεώς μας.

Ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος τοῦ Σεπτοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὑπό τήν προεδρία τῆς Αὐτοῦ Θειοτάτης Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Κυρίου Βαρθολομαίου, κατά τήν Συνεδρία τῆς 16ης Νοεμβρίου 2023, ἀποφάσισε τήν κατάταξη ἐν τῷ Ἁγιολογίῳ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Ἱερομονάχου Ἀθανασίου (Χαμακιώτου), ἱδρυτοῦ τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου Παναγίας Φανερωμένης Ροδοπόλεως Ἀττικῆς καί ἐφημερίου ἐπί πολλά ἔτη τοῦ ἱστορικοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Παναγίας Νεραντζιωτίσσης Ἀμαρουσίου.

Ἡ Ἱερά Μητρόπολίς μας ἀγάλλεται καί χαίρει εἰς τήν ἀκοήν τῆς ἀνωτέρω Ἀποφάσεως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ὁ ἑορτασμός τῆς μνήμης αὐτοῦ ὁρίστηκε τήν 17ην  Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους, ἡμέρα τῆς ὁσιακῆς του κοιμήσεως, καί τήν 23ην Ὀκτωβρίου, ἡμέρα τῆς ἀνακομιδῆς τῶν ἱερῶν αὐτοῦ λειψάνων.

Άγιος Άνθιμος της Χίου, Έχυνε με την στοργή και την τρυφερότητά του βάλσαμο στις πονεμένες από την απελπισία της ασθένειας της λέπρας ψυχές!

Όταν επέστρεψε στην Χίο [ο όσιος Άνθιμος της Χίου], θέλοντας να εξασφαλίσει απρόσκοπτα την προσευχή του, καθώς και την ησυχία, επέλεξε να ζήσει στο Λεπροκομείο της.Έτσι ο Άγιος θα μπορούσε να βρίσκεται κοντά στους συνανθρώπους του που ταλαιπωρούνταν από την φοβερή ασθένεια της λέπρας, που εκείνη την εποχή μάστιζε και την Χίου.Στο Λεπροκομείο, πριν την άφιξή του ακούγονταν πολλές βρισιές, πολλές κατάρες, πολλοί τσακωμοί, και το κλίμα γενικά δεν ήταν καθόλου καλό για τους ασθενείς.

Με την άφιξή του βρήκε μια άθλια κατάσταση και από την άποψη των κτιριακών εγκαταστάσεων, αλλά και από την άποψη της διαβίωσης των ασθενών. Η ιερή διακονία του, ήταν αυτή που επέτρεψε στους πολυάριθμους τροφίμους του Ιδρύματος, να βρουν τον πιο στοργικό πατέρα στο πρόσωπό του.Ο νέος λειτουργός του Υψίστου που υπηρετούσε τους λεπρούς συνανθρώπους του, δεν άργησε να μετατρέψει το Λωβοκομείο, από ένα τόπο οδύνης σε ένα επίγειο Παράδεισο, όπου πλέον επικρατούσε η τάξη και η οργάνωση.

Ρίχτηκε λοιπόν στην δουλειά. Άρχισε να γλυκαίνει με την καλοσύνη του τον πόνο. Έχυνε με την στοργή του και την τρυφερότητά του βάλσαμο στις πονεμένες από την απελπισία της ανίατης ασθένειας ψυχές τους.Και οι λεπροί, που μέχρι τότε έβλεπαν να τους υπηρετούν με αηδία, κατάλαβαν! Είδαν τον νεαρό, σαν Άγγελο από τον ουρανό. Και ήταν πραγματικά Άγγελος και στην μορφή και στην ψυχή. Και τον αγάπησαν με όλη τους την ψυχή.

Η λειτουργία του ιδρύματος βασιζόταν στο κοινοβιακό σύστημα και όλα τα φρόντιζε ο ίδιος. Με στοργή και αγάπη αγκάλιασε όλους τους αρρώστους. Όλοι ανήκαν στην οικογένειά του και ο Άγιος σαν στοργικός πατέρας έτρωγε μαζί τους στο ίδιο τραπέζι.Η συναναστροφή του με τους λεπρούς, φανέρωσε σε όλο τον κόσμο τις αρετές του.

Ήταν ο τέλειος οικονόμος, αφού δεν έλειψε ποτέ και τίποτε από το ίδρυμα.Ήταν ο τέλειος νοσοκόμος, αφού καθάριζε με επιμέλεια τις σαπισμένες και δυσώδεις πληγές όλων των ασθενών.Ήταν ο γιατρός των ψυχών όλων αφού έσκυβε με την χάρη του Θεού στο προσκέφαλό τους, τους παραστεκόταν και με στοργή προσπαθούσε να ελαφρύνει τον πόνο τους.Με το καιρό, στο Λεπροκομείο έπαψαν πλέον να ακούγονται βρισιές, τσακωμοί και την θέση τους τώρα πια είχαν πάρει οι ύμνοι προς τον Θεό.

Ήταν μάλιστα πάρα πολλοί εκείνοι οι ασθενείς, οι οποίοι ενδύθηκαν το μοναχικό σχήμα. Ειδικά οι περισσότερες γυναίκες ασθενείς του Λεπροκομείου, έγιναν μοναχές, οι οποίες τώρα πια τον αποκαλούσαν Γέροντά τους.Παρ’ όλη όμως την έντονη καθημερινή του δράση ο Άγιος υπέβαλλε τον εαυτό του σε αυστηρή άσκηση ενώ εμφανιζόταν πάντα απλός, ταπεινός και πράος. Ήταν η ψυχή όλων των λεπρών, που εργαζόταν ασταμάτητα για την πρόοδο του Ιδρύματος.Όταν έβρισκε λίγο χρόνο, αποσυρόταν σε κάποιο δάσος και για πολλές ώρες προσευχόταν κάτω από τα πεύκα.

Από το βιβλίο «Βίος και πολιτεία του Οσίου Ανθίμου του Χίου» των εκδόσεων «Ένθεος Βίος».

ΑΓΙΑ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΘΕΟΔΩΡΟΒΝΑ

Η πριγκίπισσα της Ρωσίας Αγία Ελισάβετ Θεοδώροβνα 

12 ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΪΣΙΟ

Από παιδί ακόμη αποζητούσε να γίνει μοναχός, αφιερώνοντας ολόκληρη τη ζωή του στην αγάπη του προς Τον Κύριο.

Ο γέροντας Παΐσιος διετέλεσε ενάρετο βίο, με βαθιά αφοσίωση στον πνευματικό αγώνα, πολλή ταπείνωση, διαρκή νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή, μέχρι και την τελευταία στιγμή, όταν κοιμήθηκε στις 12 Ιουλίου 1994.

Ο Άγιος Παΐσιος ενταφιάστηκε στο Ιερό Ησυχαστήριο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης.

12 Σοφά λόγια και Συμβουλές από τον γέροντα Παΐσιο…ως πνευματικός οδηγός για τη ζωή μας!

«Πολλοί άνθρωποι τα έχουν όλα, αλλά έχουν και λύπη γιατί τους λείπει ο Χριστός…»

«Είτε προσευχόμαστε για τον εαυτό μας είτε για τους άλλους, η προσευχή πρέπει να είναι καρδιακή…»

«Σήμερα μέσα στους τόσους κινδύνους που ζει ο άνθρωπος, ο Θεός τον φυλάει όπως η μάνα το μικρό παιδί, όταν αρχίζει να περπατάει. Τώρα μας βοηθούν πιο πολύ ο Ιησούς Χριστός, η Παναγία και οι Άγιοι, αλλά δεν το καταλαβαίνουμε. Πού θα ήταν ο κόσμος, αν δεν βοηθούσαν!»

«Ο Θεός ποτέ δεν μας αφήνει… Εμείς τον αφήνουμε!»

«Με μια ματιά στον Ουρανό, θα άλλαζαν τα πράγματα!»

«Τα χρόνια που περνάμε είναι πολύ δύσκολα και πολύ επικίνδυνα, αλλά τελικά θα νικήσει ο Χριστός!»

«Τα πατερικά βιβλία για να βοηθήσουν, πρέπει να διαβάζονται με ταπείνωση και προσευχή…»

«Με την μπόρα την δαιμονική, θα ‘ρθει η λιακάδα η θεϊκή!»

«Όλα να τα αντιμετωπίζετε με αγάπη, με καλοσύνη, με πραότητα, με υπομονή και ταπείνωση. Να είστε βράχοι. Όλα να ξεσπάνε πάνω σας και σαν τα κύματα να γυρίζουν πίσω. Εσείς να είστε ατάραχοι!»

«Ο Κύριος σταυρώθηκε, δεν σταύρωσε – θανατώθηκε, δεν θανάτωσε!»

«Το “Δόξα σοι ο Θεός” να μην λείπει ποτέ από τα χείλη σας!”

«Γιατί Γέροντα ενώ πολλές φορές έχουμε νιώσει την παντοδυναμία του Θεού, δεν βλέπουμε την πρόνοιά Του για μας;» «Είναι παγίδα του διαβόλου. Ο διάβολος ρίχνει στάχτη στα μάτια του ανθρώπου, για να μη δει την πρόνοια του Θεού. Γιατί, όταν δει ο άνθρωπος την πρόνοια του Θεού, θα μαλακώσει η γρανιτένια καρδιά του, θα γίνει ευαίσθητη και θα ξεσπάσει σε δοξολογία, και αυτό δεν συμφέρει τον διάβολο».

Άγιος Σισώης: Ο δρόμος που οδηγεί στην ταπεινοφροσύνη!

 Ένας από τους πατέρες ρώτησε τον αββά Σισώη:

– Αν κάθομαι στην έρημο και έρθει ένα βάρβαρος για να με σκοτώσει, στην περίπτωση που θα τον εξουδετερώσω, (μπορώ) να τον θανατώσω;

– Όχι, αποκρίθηκε ο γέροντας, αλλά να τον παραδώσεις στο Θεό. Γιατί, όποιος πειρασμός κι αν έρθει στον άνθρωπο, αυτός πρέπει να σκέφτεται και να λέει: «Για τις αμαρτίες μου έγινε αυτό».

Αν πάλι (του έρθει κάτι) καλό, (να λέει): «Με την εύνοια του Θεού (έγινε τούτο)».

****

Ο αββάς Αμμούν είπε στον αββά Σισώη:

– Όταν διαβάζω τη Γραφή, ο λογισμός μου με παρακινεί να συντάξω έναν ωραίο λόγο, για να τον έχω σε περίπτωση που θα μου κάνουν σχετική ερώτηση.

Και ο γέροντας του αποκρίθηκε:

– Δεν είναι ανάγκη. Καλύτερα είναι ν’ αγωνιστείς πνευματικά, ώστε, με την καθαρότητα του νου, ν’ αποκτήσεις και την αμεριμνία και το χάρισμα του λόγου.

****

Ο αββάς Σισώης έλεγε, ότι ο δρόμος που οδηγεί στην ταπεινοφροσύνη είναι η εγκράτεια, η αδιάλειπτη προσευχή στο Θεό και ο αγώνας να βάζουμε τον εαυτό μας πιο κάτω από κάθε άνθρωπο.

****

Ένας αδελφός είπε στον αββά Σισώη:

– Αββά, βλέπω ότι η μνήμη του Θεού βρίσκεται πάντα στο νου μου.

– Δεν είναι σπουδαίο, είπε ο γέροντας, να κρατάς το λογισμό σου στο Θεό. Σπουδαίο είναι να βλέπεις τον εαυτό σου κατώτερο απ’ όλα τα κτίσματα. Γι’ αυτό, άλλωστε, και ο σωματικός κόπος οδηγεί στην ταπεινοφροσύνη.

Η μνήμη του τιμάται στις 6 Ιουλίου.

Από το βιβλίο, «Μικρός Ευεργετινός» της Ιεράς Μονής Παρακλήτου.

Ο μακάριος Παύλος μάς φανερώνει τη δύναμη, που έχει η προθυμία του ανθρώπου, κι ότι μπορούμε να πετάξουμε στον ίδιο τον ουρανό!

Ο μακάριος Παύλος μάς φανερώνει τη δύναμη, που έχει η προθυμία του ανθρώπου, κι ότι μπορούμε να πετάξωμε στον ίδιο τον ουρανό.

Αφήνει κάποτε τους αγγέλους και τους αρχαγγέλους και τις άλλες δυνάμεις και προστάζει να μιμηθούμε το Χριστό, όπως κι’ εκείνος τον μιμήθηκε, και λέει· «Μιμητές μου να γίνεστε όπως κι’ εγώ του Χριστού».

Άλλοτε πάλι, χωρίς ν’ αναφέρη τον εαυτό ταυ, μας ανεβάζει προς τον ίδιο το Θεό, λέγοντας· «Μιμηθήτε λοιπόν το Θεό, σαν παιδιά του αγαπητά».

Έπειτα, φανερώνοντας ότι τίποτα δεν κάνει τον άνθρωπο να μοιάζη τόσο με τον Θεό, όσο το να ζη για το καλό όλων, και το ν’ αποβλέπη στην ωφέλεια του καθενός, πρόσθεσε· «Να φέρεσθε με αγάπη».

Γι’ αυτό αφού πη, «Μιμητές μου να γίνεσθε», αμέσως μετά μιλάει για την αγάπη, δείχνοντας ότι αυτή προ πάντων η αρετή φέρνει κοντά στο Θεό, κι’ ότι οι άλλες είναι κατώτερες, κι όλες στρέφονται γύρω από τους ανθρώπους, όπως η μάχη εναντίον της κακής επιθυμίας, ο πόλεμος εναντίον της λαιμαργίας, ο αγώνας εναντίον της φιλαργυρίας, η πάλη εναντίον του θυμού, ενώ το ν’ αγαπά κανείς, αυτό έχομε κοινό με τον Θεό.

Γι’ αυτό και ο Χριστός έλεγε, «Προσεύχεσθε γι’ αυτούς που σας κάνουν κακό, για να γίνεστε όμοιοι με τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς». Κι’ ο Παύλος, που ήξερε ότι αυτό είναι το σπουδαιότερο αγαθό, το εφάρμωσε πολύ προσεκτικά.

Γιατί κανείς δεν αγάπησε τόσο τους εχθρούς του, κανείς δεν ευεργέτησε τόσο τους κακοθελητές του, κανείς δεν έπαθε τόσα για χάρη εκείνων που τον είχαν λυπήσει. Εκείνος δεν έβλεπε αυτά που πάθαινε, αλλά σκεφτόταν πως είναι άνθρωποι κι αυτοί, κι’ όσο εκείνοι αγρίευαν, τόσο πιο πολύ σπλαχνιζόταν τη μανία τους.

Και όπως φέρνεται ο πατέρας στο παιδί του, που το έχει κυριεύσει τρέλλα (γιατί όσο κι’ αν κλωτσά ο άρρωστος και βρίζει άγρια τον πατέρα του, τόσο και πιο πολύ τον λυπάται και τον κλαίει), έτσι κι’ ο Παύλος σκεφτόταν ότι οι εχθροί του ενεργούσαν με των δαιμόνων την κυριαρχία, και ένοιωθε όλο και περισσότερη στοργή γι’ αυτούς.

Άκουσέ τον λοιπόν πόσο ήμερα, με πόση συμπάθεια μάς μιλάει γι’ αυτούς που τον μαστίγωσαν πέντε φορές, που τον λιθοβόλησαν, που τον φυλάκισαν, που διψούσαν για το αίμα του κι επιθυμούσαν κάθε μέρα να τον κατασπαράξουν.

«Μαρτυρώ γι’ αυτούς», λέει, «ότι έχουν ζήλο Θεού, αλλά δεν το καταλαβαίνουν.

Και πάλι, για να συγκράτηση αυτούς που τους πολεμούσαν, έλεγε· «Μην περηφανεύεσαι, αλλά να φοβάσαι, διότι αφού ο Θεός δεν λυπήθηκε τους φυσικούς κλάδους, μπορεί να μη λογαριάση ούτε σένα».

Επειδή δηλαδή είδε ότι ο Θεός είχε βγάλει απόφαση εναντίον τους, ο Παύλος έκανε αυτό, το μόνο που μπορούσε. Αδιάκοπα εδάκρυζε γι’ αυτούς, πονούσε γι’ αυτούς, εμπόδιζε αυτούς που ήθελαν να ορμήσουν πάνω τους, και αγωνιζόταν τρόπο να βρη και μια μικρή αιτία για να συχωρεθούν.

Κι επειδή δεν μπορούσε να τους πείση με λόγια, γιατί ήταν πεισματάρηδες και σκληροί, κατάφευγε σ’ αδιάκοπες ευχές κι έλεγε· «Αδελφοί, η επιθυμία της καρδιάς κι η προσευχή μου στον Θεό, είναι για μα σωθούν αυτοί».

Απλώνει και καλές ελπίδες γι’ αυτούς λέγοντας, «τα χαρίσματα και η κλήση του δεν ανακαλούνται», για να μην απελπισθούν τελείως και καταστραφούν. Όλα αυτά φανερώνουν ότι ενδιαφερόταν γι’ αυτούς, κι’ ένοιωθε φλόγα στην καρδιά του. Όπως όταν λέη ότι, «Θα ‘ρθη από τη Σιών ο λυτρωτής και θα διαλύση την ασέβεια των Ισραηλιτών»

Απόσπασμα από την Τρίτη ομιλία, «Εις τον Απόστολο Παύλο», του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, όπως περιλαμβάνεται στην έκδοση «Ιωάννου του Χρυσοστόμου έργα, τόμος Ε’, Εγκωμιαστικά (Β)», των εκδόσεων ο Λόγος. Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Κωνσταντίνος Λουκάκης.

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ... Ο ΗΡΩΑΣ, ΑΓΙΟΣ, ΙΕΡΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Στο νέφος των Νεομαρτύρων της Εκκλησίας και των ηρώων της Πατρίδος εξέχουσα θέση κατέχει ο Άγιος Χρυσόστομος, Μητροπολίτης Σμύρνης, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό θάνατο στα χέρια του τουρκικού όχλου στις 28 Αυγούστου 1922. Η ζωή του, η παιδεία του, η εθνική δράση του, το εκκλησιαστικό ήθος και το μαρτύριό του τον κατατάσσουν στις μορφές, τις οποίες πρέπει συνεχώς να τιμούμε, να μελετούμε, να προβάλλουμε προς τη νέα γενιά. Η πνευματική παρακαταθήκη του παραμένει πάντα επίκαιρη.

Του Κωνσταντίνου Χολέβα

ΠΗΓΗ: arxon.gr

Ο Χρυσόστομος Καλαφάτης, του Νικολάου και της Καλλιόπης, γεννήθηκε το 1867 στην Τρίγλια της Προποντίδος. Ήταν, λοιπόν, Μικρασιάτης εκ καταγωγής. Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, χειροτονήθηκε κληρικός και γρήγορα προήχθη σε Πρωτοσύγκελλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου επί Κωνσταντίνου Ε΄. Το 1902 εξελέγη Μητροπολίτης Δράμας, Ζιχνών και Φιλίππων. Βοήθησε τον Ελληνισμό της Μακεδονίας στον Μακεδονικό Αγώνα, δηλαδή στον διμέτωπο αγώνα κατά των Τούρκων κατακτητών και των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Λόγω διαφόρων κινδύνων μετέφερε κατά περιόδους την έδρα του από τη Δράμα στην Αλιστράτη Σερρών. Για ένα διάστημα αναγκάσθηκε να μετακινηθεί στη Θεσσαλονίκη.

Το 1909 το Πατριαρχείο τον απομάκρυνε από τη Δράμα κατόπιν οθωμανικών πιέσεων και το 1910 τον εξέλεξε Μητροπολίτη Σμύρνης. Και εκεί η δράση του ενόχλησε τούς Τούρκους, γι’ αυτό και αποσύρθηκε την Κωνσταντινούπολη κατά το διάστημα 1914-1918. Στις 2.5.1919 υποδέχθηκε με Δοξολογία τον Ελληνικό Στρατό, ο οποίος αποβιβάσθηκε στη Σμύρνη με εντολή πενταετούς διαρκείας των Νικητριών Δυνάμεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. (Μετά τα πέντε έτη θα αποφάσιζε ο τοπικός πληθυσμός με δημοψήφισμα αν η περιοχή Σμύρνης θα παρέμενε υπό ελληνική διοίκηση).

Ο Μητροπολίτης αγωνίσθηκε υπέρ της Εκκλησίας, της Ελληνικής Παιδείας, της νεολαίας και ίδρυσε περιοδικά, σχολεία και αθλητικά σωματεία. Στις 28 Αυγούστου, μετά την αποχώρηση του Ελληνικού Στρατού και την είσοδο των στρατευμάτων του Μουσταφά Κεμάλ στη Σμύρνη, ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος έγινε ιερόν σφάγιον υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.

Τον Νοέμβριο του 1992 η Εκκλησία της Ελλάδος κατέταξε στις αγιολογικές δέλτους τον Εθνοϊερομάρτυρα Χρυσόστομο Καλαφάτη και τους συν αυτώ αναιρεθέντες Ορθοδόξους κληρικούς της Τραγωδίας του Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και στον Πόντο. Η μνήμη τους ως Αγίων τιμάται κατά την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, πάντα κατά μήνα Σεπτέμβριο. Τούτο γίνεται διότι η σφαγή των Ελλήνων στα Μικρασιατικά παράλια αποκορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου με το Παλαιό Ημερολόγιο, άρα στις αρχές Σεπτεμβρίου με το Νέο Ημερολόγιο.

Το μαρτύριο

Στο περιοδικό ΑΝΑΠΛΑΣΙΣ των Αθηνών δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 1922 η ομιλία του Γάλλου Βουλευτού Σολιέ στη Βουλή της πατρίδας του, στην οποία περιγράφεται το μαρτύριο του Έλληνος Ιεράρχου βάσει των περιγραφών Γάλλων αυτοπτών μαρτύρων. Ας σημειωθεί ότι δεν υπήρξε Έλληνας αυτόπτης μάρτυς λόγω του φόβου που επικρατούσε. Ο Γάλλος Βουλευτής διηγείται:

«Ο (Γάλλος) Πρόξενος κ. Γκραγιέ έσπευσε αμέσως να στείλει ένα απόσπασμα Γάλλων ναυτών εις τον Έλληνα Μητροπολίτην δια να του προτείνει να μεταβει υπό ασφαλή συνοδείαν είτε εις το μοναστήριον του Σακρέ Κερ (σημ. Ρωμαιοκαθολικό) είτε εις το Προξενείον. Ο Ιεράρχης με μίαν θαυμασίαν αυτοθυσίαν, προ της οποίας υποκλίνομαι μετά σεβασμού, καίτοι δεν ανήκεν εις την Εκκλησίαν μας, ηρνήθη να δεχθει οιανδήποτε προστασίαν. «Είμαι εις το μέσον των πιστών μου, απήντησε. Πρέπει να μείνω μαζί τους».

Ενώ η περιπολία μας μετά ΄την άρνησίν του αυτή απεσύρετο, κατέφθασεν ένας Τούρκος αξιωματικός με δύο στρατιώτας, ο οποίος παρέλαβε μεθ’ εαυτού τον Μητροπολίτην. Τον ωδήγησεν εις το ακρότατον σημείον της ευρωπαϊκής συνοικίας, προ του καταστήματος ενός κουρέως. Του εφόρεσαν ένα λευκόν επενδύτην, δια να φαίνεται και από μακρυά καλά το μαρτύριόν του και από εκεί, κύριοι, έλαβε χώραν ένα από τα τρομακτικά εκείνα εγκλήματα, που περιέχει η ιστορία των μεγαλομαρτύρων.

Ο φανατικός όχλος ήρχισε το μαρτύριον με την βιαίαν αποκοπήν της γενειάδος του σεβαστού ιεράρχου. Έπειτα ήρχισαν να τον κτυπούν σε διάφορα μέρη του σώματός του με εγχειρίδια (μαχαίρια). Του έκοψαν έπειτα τα αυτιά και την μύτην. Γυναίκες και άνδρες τυφλωμένοι από τον φανατισμόν συμμετέχουν εις το έγκλημα αυτό. … Ο όχλος έσυρεν έπειτα τον μαρτυρικόν γέροντα εις την τουρκικήν συνοικίαν, τον διεμέλισεν και παρέδωκε τα μέλη του εις τους κύνας. Ο στρατηγος Νουρεντίν πασάς είχεν ειπή: «Τον παραδίδω εις τον λαόν. Εάν έκαμε καλόν, ο λαός θα του φερθή καλά. Έάν έκαμε κακόν, ο λαός θα του φερθή κακά» .

Παρεμφερής είναι και η αφήγηση του εκ Σμύρνης Ακαδημαϊκού και Αρχαιολόγου Γεωργίου Μυλωνά, ο οποίος είχε συλληφθεί από τους Τούρκους τον Αύγουστο του 1922, αλλά διεσώθη και απέφυγε τα «Τάγματα Εργασίας». Το μαρτύριο του Αγίου Χρυσοστόμου το άκουσε από τα χείλη ενός Τουρκοκρητικού δεσμοφύλακος, ο οποίος είπε ότι πυροβόλησε και σκότωσε τον Ιεράρχη για να τον απαλλάξει από τα συνεχή βασανιστήρια. Ο Τουρκοκρητικός υπογράμμισε ότι είδε τον Άγιο Χρυσόστομο να ευλογεί με τα ματωμένα χέρια του και να συγχωρεί τους βασανιστές του. Ήταν μόνον 55 ετών. Δυστυχώς το άγιο λείψανό του δεν έχει βρεθεί.

Η πνευματική παρακαταθήκη του

Η Ορθοδοξία. Ο Άγιος είχε στιβαρή θεολογική κατάρτιση και έδωσε αγώνες υπέρ της Ορθοδόξου Πίστεως. Ως νέος θεολόγος έγραψε μελέτη για τις δογματικές διαφορές μεταξύ Ορθοδόξων και Προτεσταντών. Αργότερα απέδειξε το λάθος των Ρωμαιοκαθολικών, οι οποίοι έλεγαν ότι … ανακάλυψαν στην Έφεσο τον Τάφο της Παναγίας. Επίσης στη Δράμα έδωσε μάχη κατά της Ουνίας και κατά της Βουλγαρικής Σχισματικής Εξαρχίας. Στη Σμύρνη εξέδωσε το περιοδικό ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ, όπου ο ίδιος και οι συνεργάτες του δημοσίευαν εμπνευσμένα κηρύγματα.

Στις τελευταίες στιγμές πριν από τη σύλληψή του διάβαζε τα Πάθη του Κυρίου από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον.

Ο Ελληνισμός 

Και στη Δράμα και στη Σμύρνη ο Άγιος Χρυσόστομος ανεδείχθη σε θεματοφύλακα των εθνικών παραδόσεων και σε μαχητή υπέρ του διωκομένου Ελληνισμού. Στην περιοχή Δράμας και Ζιχνών κινδύνευσε η ζωή του από ενέδρες Βουλγάρων εθνικιστών (κομιτατζήδων). Με επιστολές του σε Έλληνες πολιτικούς και διπλωμάτες περιέγραφε τους πολλαπλούς κινδύνους που αντιμετώπιζε η Μακεδονία μας.

Στη Σμύρνη κατέγραψε τα εγκλήματα των Νεοτούρκων κατά του Ελληνισμού της Φώκαιας και άλλων περιοχών, τα οποία είχαν αρχίσει από το 1914. Καθιέρωσε τις παρελάσεις των ελληνικών σχολείων της Σμύρνης και εμπέδωσε το πατριωτικό φρόνημα. Έγραψε επιστολές στη Μασσαλία της Γαλλίας και ζήτησε τη βοήθεια των Γάλλων, δεδομένου ότι η Μασσαλία ιδρύθηκε από οικιστές Έλληνες της αρχαίας Φώκαιας. Όταν έφευγε οριστικά από τη Δράμα οι Έλληνες κάτοικοι τον αποχαιρέτησαν συγκινημένοι και του είπαν: «Μάς βρήκες λαγούς και μάς έκανες λιοντάρια», δηλαδή αναγνώρισαν ότι ο γενναίος Ιεράρχης τούς εμψύχωσε για να αγωνισθούν υπέρ των εθνικών δικαίων.

Η θυσία 

Θα μπορούσε να διαφύγει με τη βοήθεια ξένων προξένων ή Ρωμαιοκαθολικών κληρικών. Άλλωστε ο πολιτικός διοικητής, ο Αρμοστής Αριστείδης Στεργιάδης, είχε φύγει με αγγλικό πλοίο για να σώσει τη ζωή του. Ο Άγιος Χρυσόστομος έμεινε εκεί συνειδητά για να θυσιασθεί υπέρ του ποιμνίου του. Μιμήθηκε τους προκατόχους του, τον Άγιο Πολύκαρπο Σμύρνης, Μάρτυρα του 2ου μ.Χ. αιώνος, και τον Άγιο Γρηγόριο Ε΄, τον μαρτυρικό Πατριάρχη του 1821, ο οποίος διετέλεσε Μητροπολίτης Σμύρνης. Ο Χρυσόστομος είχε πλήρη επίγνωση των λόγων που απευθύνει ο Θεός στον Άγγελο (Επίσκοπο) της Σμύρνης: «Γίνου πιστός ἄχρι θανάτου, καί δώσω σοι τόν στέφανον τῆς ζωῆς» (Ἀποκάλυψις Ἰωάννου, 2.10).

Η Παιδεία και ο Αθλητισμός 

Ο Άγιος Χρυσόστομος καλλιέργησε την ελληνική παιδεία και τα γράμματα στη Δράμα και στη Σμύρνη. Ενίσχυσε τα σχολεία, αναβίωσε αθλητικά σωματεία, ενθάρρυνε τον αθλητισμό και τις μαθητικές γιορτές και παρελάσεις. Στη Δράμα συγκέντρωνε τα ελληνόπουλα για να αθλούνται στο κεντρικό Γυμναστήριο. Ο Πανιώνιος στη Σμύρνη απέκτησε με τη βοήθεια του Δεσπότη νέο και ωραίο στάδιο το 1912. Ο Χρυσόστομος έδινε έμφαση στη μόρφωση και στην αθλητική παιδεία της νεολαίας. Ήθελε νέους εύρωστους με ελληνορθόδοξο φρόνημα. Επίσης στήριξε τους δημοσιογράφους και τα ελληνικά έντυπα.

Η διαφύλαξη της Μνήμης

Ο Άγιος μάς διδάσκει με τον βίο του και με το παράδειγμά του ότι οφείλουμε να διατηρήσουμε την ιστορική Μνήμη. Να θυμόμαστε τον Ελληνικό και Χριστιανικό Πολιτισμό της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης. Να διδάσκουμε την ιστορική αλήθεια χωρίς εκδικητικότητα. Να γνωρίζουμε ότι έγινε μία συστηματική Γενοκτονία των Ελλήνων και των Αρμενίων από τους Νεοτούρκους και από τους Κεμαλικούς (1914-1922). Αλλά να μην καλλιεργούμε τον φανατισμό οποιασδήποτε μορφής. Άλλωστε ο ίδιος συγχώρησε τους διώκτες και δημίους του.

Η ελπίδα. Οι πολυάριθμοι Μικρασιάτες πρόσφυγες, που ήλθαν ξεριζωμένοι το 1922 λόγω των σφαγών και το 1923-24 με την ανταλλαγή των πληθυσμών, αναρτούσαν στα σπίτια τους τη φωτογραφία του Χρυσοστόμου Σμύρνης. Από την πρώτη στιγμή τον τιμούσαν ως Άγιο. Έφεραν επίσης τα λείψανα των Αγίων και τις σεβάσμιες εικόνες τους. Ξανάχτισαν τη ζωή τους και τα σπιτικά τους, αναγεννήθηκαν και συνέβαλαν δημιουργικά στην κοινωνική, οικονομική και πνευματική ζωή της Ελλάδος, παρά τις αρχικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν. Είχαν διδαχθεί να πιστεύουν στη Θεία Πρόνοια και να μην απογοητεύονται. Αντλούσαν ελπίδα και θάρρος από τη Χριστιανική Πίστη του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης.

Όλη η ζωή και η δράση του Αγίου Χρυσοστόμου (Καλαφάτη) υπήρξε ένα διαρκές κήρυγμα Χριστιανικής ελπίδας και εθνικής αυτοπεποιθήσεως. Ήταν ένας γνήσιος εκφραστής της Ελληνορθόδοξης παράδοσης. Ας έχουμε την ευλογία του!