Ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου

 

Κυριακή των Γ' Νηστειών - Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως 15.3.26

 

 

Τι είναι οι Χαιρετισμοί της Παναγίας

Ο Ακάθιστος Ύμνος ή αλλιώς Χαιρετισμοί, είναι ένα μεγάλο και σπουδαίο ποίημα, γραμμένο τον 6ο αιώνα μ.Χ., που μιλάει στην Παναγία και της λέει επαίνους, ευχαριστίες και προσευχές.

Οι Χαιρετισμοί εμπερικλείουν σε ποιητική μορφή, με πανέμορφα λόγια, όλες οι βασικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας για το Χριστό, την ενανθρώπισή του, το ρόλο της Παναγίας για τη σωτηρία του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά Της κ.λ.π., αλλά και για τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με το Θεό και τη βοήθεια που ζητάει από το Χριστό και την Παναγία γι” αυτό τον αγώνα.

Ποιητής των Χαιρετισμών είναι μάλλον ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός, ένας από τους μεγαλύτερους ελληνόγλωσσους ποιητές όλων των εποχών. Το ποίημα είναι μελοποιημένο, έχει μουσική και ανήκει στο είδος κλασικής μουσικής του Βυζαντίου που λέγεται «κοντάκιο». Έχει 24 στροφές «οίκους», οι οποίοι αρχίζουν, με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου.

Πολύ όμορφοι Χαιρετισμοί έχουν γραφτεί και για πολλούς άλλους αγίους, αλλά οι Χαιρετισμοί της Παναγίας είναι η βασική έμπνευση για όλους τους άλλους που έχουν γραφτεί μετά.

Τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων μετά από παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλλαν στην Αγία Σοφία τον Ακάθιστο Ύμνο όρθιοι, εξ’ ου και το όνομά του. Τότε, μάλλον, γράφτηκε το πασίγνωστο αρχικό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ, τις πρώτες 5 εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής.

Για την ακρίβεια, κόβουμε τους Χαιρετισμούς σε 4 κομμάτια, λέγονται «4 στάσεις» και λέμε από ένα κάθε Παρασκευή, ενώ την 5η Παρασκευή λέγεται ολόκληρο το έργο.

Τους Χαιρετισμούς τους απαγγέλλει με τη μουσική τους ο ιερέας. Πριν απ” αυτό, οι ψάλτες έχουν ψάλει ένα άλλο περίφημο μουσικό και ποιητικό έργο, που λέγεται «κανόνας των Χαιρετισμών» (οι κανόνες είναι ένα άλλο είδος βυζαντινής κλασικής μουσικής) και δημιουργός του είναι ένας ακόμη κορυφαίος ποιητής και μουσικός του Βυζαντίου, ο άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος.

Πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί μέσα στους αιώνες (και σήμερα) συνηθίζουν να διαβάζουν τους Χαιρετισμούς κάθε βράδυ, πριν κοιμηθούν, αντί για άλλη προσευχή. Από τις πολλές φορές, συχνά τους μαθαίνουν απ” έξω. Η συνήθεια αυτή είναι πολύ ωραία και σωστή, αφού οι ορθόδοξοι προτιμούμε να προσευχόμαστε με τις προσευχές της Εκκλησίας, παρά με προσευχές που δημιουργούμε εκείνη τη στιγμή (αν και λέμε στο Θεό και τέτοιες, αυτοσχέδιες, προσευχές). Ένας λόγος είναι ότι έτσι ο νους μας ξεκουράζεται και μπορεί να γίνει η προσευχή κυρίως με την καρδιά, δηλ. να στραφούμε ψυχικά προς το Θεό, χωρίς να απασχολούμαστε με το να φτιάξουμε εκείνη την ώρα τα λόγια που θα του πούμε. Και φυσικά, όταν διαβάζουμε μια προσευχή από βιβλίο (π.χ. τους Χαιρετισμούς ή ένα παρακλητικό κανόνα), ξέρουμε τι ακριβώς θέλουμε να πούμε στην Παναγία, στο Θεό ή σε έναν άγιο – κι εκείνος επίσης το ξέρει (ακόμα κι αν εμείς δεν ξέρουμε τι θέλουμε να του πούμε, εκείνος ξέρει τι υπάρχει στην καρδιά μας και, καθώς στρεφόμαστε προς αυτόν πνευματικά μέσω της προσευχής που διαβάζουμε, είναι σα να του το λέμε).

 

ΜΕΘ' ΗΜΩΝ Ο ΘΕΟΣ

 

ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗΣ

Αν και βαδίζουμε προς το τέλος της, η Μεγάλη Σαρακοστή συνεχίζει να παραδίδει μαθήματα. Συνεχίζει να καλεί! Να παρακαλεί! Να αγωνίζεται! Γιατί; Για να ξεκολλήσει το μυαλό και την καρδιά μας από τα προσωρινά, τα εφήμερα, τα τρέχοντα.Φανερώνει! Δείχνει! ῾Υποδείχνει!

Ποια; Τα ουσιώδη, τα μόνιμα, τα ευγενικά! Όλα εκείνα, που θέλουν να παραμένουν κρυμμένα στο μισόφωτο, όλα εκείνα, που δεν επιβάλλουν την παρουσία τους, αλλά περιμένουν, πάντα διαθέσιμα, όποιον αποφασίσει να αλλάξει λίγο την καθημερινότητά του και να τα αναζητήσει.Κάθε χρόνο και πιο δύσκολη η συνάντηση με τη γαλήνη, την περισυλλογή, τον εαυτό μας.

Μεγάλη Σαρακοστή!

Η νερομάνα του θάρρους, του κουράγιου, της απόφασης να βγάλουμε στο φως τον εαυτό μας, γεγυμνωμένο από τα μικρά μας ψέματα και τα μεγάλα μας μυστικά, με τις ανοιχτές πληγές και την αποτυχία μας φανερά, να τα δει και να τα ξεράνει το φως. Το φως! Ποιο φως; Το φως της ταπεινοφροσύνης!

Για έναν ολόκληρο χρόνο δίνουμε τις καθημερινές μικρές μας παραστάσεις! ᾿Εναλλάσσουμε τα προσωπεία μας, αναλόγως του χώρου και των παρισταμένων. Διεκδικούμε τις μικρές μας κυριαρχίες, πείθουμε, επηρεάζουμε! Και την ίδια στιγμή, «αχ και να ξέρατε», μονολογούμε «τι κρύβω, πως πονώ και πως φοβάμαι». Είμαστε βέβαιοι, πως κανείς δεν είναι έτοιμος για την αλήθειά μας, πως κανείς δεν θα μας αντέξει. Και πρώτος, που αποστρέφει το πρόσωπό του από των αμαρτιών μας, ο εαυτός μας ο ίδιος.

Μεγάλη Σαρακοστή! ῾Η ώρα της αποκάλυψης και της αποδοχής! Μέρα με τη μέρα, βδομάδα με τη βδομάδα, ακολουθία με την ακολουθία, η διδασκαλία. ῾Η διδασκαλία να μάθεις να βαδίζεις το δρόμο της συμφιλίωσης με τις πτώσεις και την ασημαντότητά σου. ᾿Από μικρό σε μάθανε να περιμένεις πολλά από τον εαυτό σου και να ικανοποιείς αυτούς, που είχαν πάντα έτοιμη την υπογράμμιση των ατελειών σου. Όλος ο βίος, ένα κυνήγι μιας άπιαστης εικόνας του εαυτού σου. Μπλέξανε και το Θεό ανάμεσα στους εξεταστές σου. Έμαθες κι αυτόν να τον καλοπιάνεις και ν᾿ αποφεύγεις την… οργή του. Μα να! Έφτασε η ώρα της αλήθειας. Περίμενες το Θεό που σου φτιάξανε στο μυαλό. Έναν Θεό μεγάλο… πολύ μεγάλο, Θεό παντοδύναμο, απρόσιτο, πίσω από την ατσαλάκωτη θεότητά του. Θεό «καθώς πρέπει», πρότυπο και στόχο σου, που έμαθες μόνο να μετριέσαι και να βαθμολογείσαι. Νομίζεις πως θέλει να σε συντρίψει. Κι Αυτός θα αποκαλυφθεί μπροστά σου ολόγυμνος και καταματωμένος, παίγνιο των ισχυρών και θλιβερό αστείο για τους στυλοβάτες των θεσμών. Θα σε σοκάρει. Το αίμα των πληγών από τα καρφιά θα κοκκινίσουν τα πολύχρωμα κουστούμια των παραστάσεών σου. Ν᾿ αντέξεις! Μην αποστρέψεις τη ματιά σου. Ν’ αντέξεις! Εικόνα της ψυχής σου καταδέχτηκε να γίνει. Ούτε επιπλήξεις, ούτε παρατηρήσεις, ούτε υποδείξεις θ᾿ ακούσεις από ᾿Εκείνον. Στέκει αμίλητος. Δεν θα σου πει την αλήθεια! Είναι η αλήθεια! ῾Η δική σου αλήθεια! Κι αυτό θα σε συγκινήσει βαθύτατα. Θα θέλεις να κλαις, να κλαις χωρίς σταματημό. Γιατί πάντα αυτό ήθελες· να βγεις στο φως και να αγαπηθείς από Θεό και ανθρώπους γι᾿ αυτό που αληθινά είσαι. Βαρέθηκες πια να κρίνεις αμείλικτα τον εαυτό σου και τους άλλους. Ίσως δεν το ’ξερες, μα πάντα δίψαγες να είσαι ταπεινός, γνήσιο παιδί ενός ταπεινού και ανυπερήφανου Θεού.

Μεγάλη Σαρακοστή! Η αποκάλυψη του μέγιστου των σκανδάλων! Η αποκάλυψη της αγίας ταπεινοφροσύνης του Θεού. Σκάνδαλο όχι ροζ μα ολοφώτεινο. Όταν το γευτείς, με ευκολία θα γαληνέψεις τον ταραγμένο νου σου, που δεν ξέρει πια τι να πιστέψει, μ’ όλα αυτά που βλέπεις, ακούς και διαβάζεις. Όταν το γευτείς, με ευκολία θα πάψεις να αναζητάς στις πτώσεις των επωνύμων το άλλοθι των πτώσεών σου. Είσαι μόνος και ο σταυρός στην πλάτη σου είναι ο δικός σου, ο προσωπικός σου σταυρός. ᾿Ανεβαίνουν κι άλλοι μαζί σου, μα οι πιο πολλοί ασχολούνται με τους σταυρούς των άλλων. Μην παρασυρθείς! Κράτα τα μάτια σου στυλωμένα στην κορυφή του Γολγοθά. Κοίτα Τον! Δεν μιλάει, δεν ψάχνει παρηγοριά στο άδικο των σταυρωτών του, δεν κρίνει. Κι όμως, η αγάπη του είναι ο μεγάλος κριτής. Κι όμως, η ταπεινοφροσύνη του είναι ο μεγάλος χαλαστής των παγίδων του Διαβόλου!

Κάνε την ταπείνωσή Του δική σου. Μην αγωνιάς για το κύρος των θεσμών. Δεν θα σώσουν οι θεσμοί τον κόσμο. Το αίμα της ταπείνωσής Του θα σώσει και τον κόσμο και τους θεσμούς.

Βάλε την ταπείνωσή Του κριτή του κόσμου και θ’ αντικρίσεις γύρω σου θαύματα.

                                                       

Mπήκαμε καὶ προχωροῦμε, σιγά- σιγά, σεβαστοί μου πατέρες καὶ ἀγαπημένοι ἀδελφοί μου, στὴν Ἁγία καὶ Mεγάλη Σαρακοστή μας, πού ’ναι ἡ Ἄνοιξη τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ Ἄνοιξη τῆς ψυχῆς μας, ἡ Ἄνοιξη τῆς πίστεως, μαζὶ μὲ τὴν Ἄνοιξη τῆς φύσεως. Μᾶς πῆρε, χεράκι–χεράκι ὁ Xριστός μας καὶ προχωροῦμε, ἀπὸ προχθές, τὴν πορεία αὐτὴ τῶν σαράντα ἡμερῶν, γιὰ νὰ φθάσομε στὴν Ἁγία καὶ Mεγάλη Ἑβδομάδα, στὴ Mεγάλη Παρασκευὴ καὶ στὴ Mεγάλη Kυριακὴ τοῦ Πάσχα. Εἶναι αὐτὸ μεγάλη εὐεργεσία τῆς Ἐκκλησίας μας. Καὶ μεγάλη προσφορὰ τοῦ Xριστοῦ μας, σὲ ὅλους καὶ στὸν καθένα. Καὶ ἰδιαίτερη ἀγάπη. Mακάρι ἡ χάρη Tου κι ἡ εὐχή Tου, μὲ τὶς ἱκεσίες καὶ τῆς Παναγίας μας καὶ ὅλων τῶν Ἁγίων Tου, νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ βγοῦμε πέρα.

Ἡ Σαρακοστὴ εἶναι ἡ παρέα μας, ἰδιαίτερη παρέα καὶ συντροφιά μας αὐτὲς τὶς ἡμέρες τὶς ἅγιες, μὲ τὸν Xριστό μας. Περισσότερο ἀπὸ πρίν. Πιὸ πολύ. Kι αὐτὸ βοηθάει. Kι ἂς Τὸν ἔχομε στὴ σκέψη μας τὸν Xριστό. Στὸ στόμα μας. Στὴν καρδιά μας. Στὴ ζωή μας. Στὸν ἀγῶνα μας. Στὸν πόνο καὶ στὴ χαρά μας. Στὰ πάντα μας. Στὴν κοινωνία μας. Στὸ σπίτι μας. Στὴν πατρίδα μας. Στὴν αὐλή μας. Στὴν Οἰκουμένη. Kι ἂς Tοῦ λέμε νὰ πηγαίνει καὶ στοὺς κεκοιμημένους μας. Καὶ στοὺς δικούς μας καὶ στοὺς ἄλλους. 

Ἔτσι, λοιπόν, "συντροφιὰ μὲ τὸν Xριστὸ λαχτάρησα νὰ ζήσω", ποὺ λέει κι ὁ ποιητής, ἂς κάνομε παραπάνω συντροφιὰ μὲ τὸν Xριστό μας, νὰ ξεπληρώσομε καὶ τὶς ὑπόλοιπες ἡμέρες τοῦ χρόνου, πού ’μαστε, λίγο ἢ πολύ, ἀμελεῖς, καὶ τὰ ὑπόλοιπα γνωστά. Καὶ μὲς στὴ βαρυχειμωνιὰ αὐτὴ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πατρίδος μας καὶ τῆς Οἰκουμένης, εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀσφάλεια καὶ ἡ σπουδαιότερη ἀγκάλη, ἡ ἀγκάλη καὶ στοργὴ τῆς Ἐκκλησίας μας. 

Εὐχαριστοῦμε καὶ ξανά, καὶ πάλι εὐχαριστοῦμε τὸν Xριστό μας, γι’ αὐτὸ τὸ δῶρο. Καὶ τὴν Παναγία μας καὶ τοὺς Ἁγίους μας. Εἶναι ἡ πρώτη ἑβδομάδα αὐτὴ τῆς Mεγάλης Tεσσαρακοστῆς, ἡ λεγόμενη Kαθαρὰ Ἑβδομάδα, γιατὶ καθαρίζομε τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ, σαρκὸς καὶ πνεύματος. Nηστεύομε καὶ πνευματικά, νηστεύομε καὶ σωματικά. Kι ὄντως εἶναι μία ἄνοιξη καὶ μία ὀμορφιά. Ἂς προσπαθοῦμε νὰ νηστεύομε κι ἀπὸ τὰ δυό. Kι ὅσοι ἔχομε προβλήματα ὑγείας, ἂς νηστεύομε λιγότερο. Ὅπως μᾶς ὁρίζουν οἱ Πνευματικοὶ κι οἱ γιατροί μας. Ὅλοι, ὅμως, ἂς νηστεύομε τὴν κακία, τὴν ἁμαρτία, τὴν παλιανθρωπιά. Mά, θὰ μοῦ πεῖτε, "Θὰ ἁγιάσομε;" Ὄχι. Ἀλλά, ἂς τὰ μειώσομε αὐτά. Γιὰ νὰ βλέπει κι ὁ Xριστός μας ὅτι κάτι κάνομε. Ὅτι κάτι καταλαβαίνομε κι ἐμεῖς ἀπ’ τὴ θυσία καὶ τὴν ἀγάπη Tου. Καὶ προσπαθοῦμε τί; Nὰ ἀνταποκριθοῦμε. Καὶ χαίρεται, καὶ τί κάνει; Μᾶς δίνει περισσότερη Χάρη. Καὶ μποροῦμε νὰ κάνομε πιὸ πολλὰ πράγματα. Nά ’μαστε λιγότερο ἁμαρτωλοί. Καὶ πιὸ πολὺ ταπεινοί. Καὶ συγκαταβατικοί. Καὶ νὰ συγχωρᾶμε καὶ ν’ ἀγαπᾶμε καὶ νὰ βοηθᾶμε καὶ νὰ καταλαβαίνομε, καὶ νὰ κατακρίνομε λιγότερο καὶ νὰ προσευχόμαστε καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους, κι ἂν περισσεύει μιὰ μπουκιὰ μὲ τὴ νηστεία ποὺ κάνομε, νὰ τὴ δώσομε νὰ τὴ φάει καὶ κάποιος ἄλλος, ποὺ τό ’χει ἀνάγκη. Ἔτσι. 

Καὶ νά ’μαστε, ὅσο γίνεται, πιὸ ἁπαλοὶ καὶ νὰ ἐφαρμόζομε καὶ τὸ σύνθημα τῆς χρονιᾶς μας. "Mὴν κρίνετε. Ἀγαπᾶτε!" Εἶναι ἡ λύση τοῦ δράματος τῆς κοινωνίας μας. Καὶ τοῦ δράματος καὶ τῆς ζωῆς μας. "Mὴν κρίνετε. Ἀγαπᾶτε!"

Ἀρχιμανδρίτης Ἀνανίας Κουστένης

ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ!!

Ευλογημένη βδομάδα!

40 μέρες υπομονής

40 μέρες μετάνοιας

40 μέρες προσευχής 

40 μέρες νηστείας 

40 μέρες αγάπης 

Ζώνταςτις ακολουθίες που γίνονται αυτές τις ευλογημένες μερες στην εκκλησία μας, ευχόμαστε ο Θεός να μας χαριτώσει να φτάσουμε από την Σταυρωση στην Ανάσταση.

Φροντίστε την ψυχή σας. 

«υπεροράν μεν σαρκός, παρέρχεται γαρ, επιμελείσθαι δε ψυχής, πράγματος αθανάτου».

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

Το Σάββατο του Λαζάρου κατέχει ξεχωριστή θέση στο λειτουργικό ημερολόγιο. Δεν ανήκει στις σαράντα ημέρες της μετάνοιας της Μ. Τεσσαρακοστής ούτε και στις οδυνηρές ημέρες της Μ. Εβδομάδας, αυτές που αρχίζουν από τη Μ. Δευτέρα και τελειώνουν τη Μ. Παρασκευή. Μαζί με την Κυριακή των Βαΐων συνθέτουν ένα σύντομο χαρούμενο πρελούδιο των γεμάτων πόνο ημερών που ακολουθούν. Δύο σημαντικά περιστατικά συνδέονται με τη Βηθανία: εκεί ανέστησε τον Λάζαρο και από εκεί ξεκίνησε ο Ιησούς την πορεία και άνοδο Του προς τα Ιεροσόλυμα. Η ανάσταση του Λαζάρου είναι ένα γεγονός που, όπως θα δούμε, έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία. Συνδέεται μυστηριωδώς με την Ανάσταση του Κυρίου μας και παίζει, ως προς αυτή, το ρόλο μιας έμπρακτης προφητείας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Λάζαρος μας παρουσιάζεται στο κατώφλι της Μ. Εβδομάδας αναστημένος, ως προάγγελος της νίκης του Χριστού επί του θανάτου, όπως ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, παραμονές των Θεοφανείων, προανήγγειλε τον Επιφανέντα Χριστό. Πέρα όμως από τον πρωταρχικό αυτό χαρακτήρα της, η ανάσταση του Λαζάρου έχει και κάποιες δευτερεύουσες πτυχές τις οποίες είναι χρήσιμο να εξετάσουμε: Η ανάσταση του Λαζάρου αναγγέλλει την ανάσταση των νεκρών η οποία έρχεται ως συνέπεια της Αναστάσεως του Κυρίου: « Λάζαρον τεθνεώτα τετραήμερον ανέστησας εξ Άδου, Χριστέ, προ του σου θανάτου διασείσας του θανάτου το κράτος και δι’ ενός προσφιλούς την πάντων ανθρώπων προμηνύων εκ φθοράς ελευθερίαν». Το Σάββατο του Λαζάρου είναι, κατά κάποιο τρόπο, η εορτή όλων των νεκρών. Μας δίνει την ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε και να συγκεκριμενοποιήσουμε την πίστη μας στην Ανάσταση. Ο Κύριός μας, τονώνοντας το ηθικό της Μάρθας, μας δίνει σχετικά με τους κεκοιμημένους μας μια πολύτιμη διδασκαλία. Είπε στη Μάρθα: « Αναστήσεται ο αδελφός σου». Η Μάρθα απάντησε: « Γνωρίζω ότι ο αδελφός μου θα αναστηθεί κατά τη γενική ανάσταση της εσχάτης ημέρας». Και ο Ιησούς ανταπάντησε: « Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή». Η πίστη της Μάρθας ήταν ανεπαρκής σε δύο σημεία. Προέβαλε στο μέλλον, και μόνο στο μέλλον, την ανάσταση του αδελφού της και, δεύτερον, δεν αντιλαμβανόταν αυτή την ανάσταση παρά μόνο σε σχέση με ένα γενικό νόμο. Ο Ιησούς όμως της δείχνει ότι η ανάσταση είναι ένα γεγονός ήδη παρόν, επειδή Αυτός δεν προξενεί απλώς, αλλά είναι η ανάσταση και η ζωή. Οι κεκοιμημένοι μας ζουν διά και εν Χριστώ. Η ζωή τους συνδέεται με την προσωπική παρουσία του Χριστού και εκδηλώνεται εν αυτή. Εάν θελήσουμε να ενωθούμε πνευματικά με ένα κεκοιμημένο αδελφό μας που αγαπούσαμε πολύ, δεν θα προσπαθήσουμε να τον ζωντανέψουμε στη φαντασία μας, αλλά θα έρθουμε σε επικοινωνία με τον Ιησού και εν Αυτώ θα τον βρούμε. Η ανάσταση του Λαζάρου είναι μια θαυμάσια επεξήγηση του χριστολογικού δόγματος. Μας δείχνει πώς, στο πρόσωπο του Ιησού, η θεία και η ανθρώπινη φύση ενώνονται χωρίς να συγχέονται: «Ανάστασις και ζωή των ανθρώπων υπάρχων, Χριστέ, εν τω μνήματι Λαζάρου επέστης, πιστούμενος ημίν τας δύο ουσίας σου». Αφενός, στον Ιησού ο άνθρωπος μπορεί να λυγίσει μπροστά στη συγκίνηση και να θλιβεί για την απώλεια ενός φίλου: « Εδάκρυσεν ο Ιησούς. Έλεγον δε οι Ιουδαίοι, ίδε πως εφίλει αυτόν». Αφετέρου, ο Θεός, εν Χριστώ, μπορεί να διατάξει τον θάνατο ως έχων εξουσία: « Φωνή μεγάλη εκραύγασε· Λάζαρε, δεύρο έξω. Και εξήλθεν ο τεθνηκώς…». Τέλος, η ανάσταση του Λαζάρου παρακινεί τον αμαρτωλό να ελπίζει ότι, ακόμη και αν είναι πνευματικά νεκρός, μπορεί να ξαναζήσει: « Καμέ, φιλάνθρωπε, νεκρόν τοις πάθεσιν, ως συμπαθής εξανάστησον, δέομαι». Είναι κάποιες φορές που μια τέτοια πνευματική ανάσταση φαίνεται εξίσου αδύνατη όπως και η ανάσταση του Λαζάρου: « Κύριε, ήδη όζει, τεταρταίος γαρ εστί». Όλα όμως είναι δυνατά για τον Ιησού, από το να μεταστρέψει τον πιο σκληρόκαρδο αμαρτωλό μέχρι να αναστήσει ένα νεκρό: « Λέγει ο Ιησούς, άρατε τον λίθον…». Να λιοπόν τι θα μάθουμε, αν πάμε το Σάββατο αυτό στη Βηθανία, στον τάφο του Λαζάρου. Εμείς όμως δεν θέλουμε να συναντήσουμε τον Λάζαρο. Θέλουμε να συναντήσουμε στη Βηθανία τον Ιησού και να ξενινήσουμε μαζί Του τη φετινή Μ. Εβδομάδα. Μας προσκαλεί ο ίδιος και μας περιμένει. Η Μάρθα ήρθε κρυφά να πει στην αδελφή της: « Ο διδάσκαλος πάρεστι και φωνεί σοι». Και η Μαρία « ως ήκουσεν, εγείρεται ταχύ και έρχεται προς Αυτόν». Ο Κύριος με καλεί. Θέλει κατά τις ημέρες του Πάθους Του να μην τον εγκαταλείψω. Θέλει, αυτές ακριβώς τις μέρες να αποκαλυφθεί σε μένα – που μπορεί ήδη να «όζω» – με ένα τρόπο καινούριο και υπέροχο. Κύριε, έρχομαι. πηγή:( Lev Gillet,(ενός Μοναχού της Ανατολικής Εκκλησίας) Πασχαλινή κατάνυξη, 

Εκδ. ΑΚΡΙΤΑΣ ( Φεβρουάριος 2009) σ. 51- 55).

Το εσωτερικό του τάφου. Δεξιά η σκάλα που κατεβαίνει είναι ο νεκρικός θάλαμος.

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΦΡΑΙΜ Β'

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΦΡΑΙΜ

H ΣΤΕΝΗ ΠΥΛΗ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

"Αγωνίζεσθε ανυποχώρητα" μας λέει ο Χριστός. Ο αγώνας αυτός δεν είναι εύκολος. Ο εαυτός σας προπάντων είναι ο πιο δύσκολος αντίπαλος. Πρέπει να αποθέσετε τον όγκο της αμαρτίας για να μπορέσετε να εισέλθετε "διά της στενής πύλης" της μετανοίας στη βασιλεία των ουρανών. Η πύλη αυτή είναι στενή και δεν χωρούν για να περάσουν όσοι διαθέτουν υπερτροφικό εγωισμό. Χρειάζεται δίαιτα πνευματική, κάθαρση και αδυνάτισμα παθών. Ο αγώνας αυτός δεν θα είναι περιστασιακός και ερασιτεχνικός. Πρέπει να είναι ολοκληρωτικός και ισόβιος. 

Όταν ο κύριος προσκαλούσε όσους ήθελαν να τον ακολουθήσουν να εισέλθουν δια της στενής πύλης πορευόταν ο ίδιος δια μιας άλλης στενής πύλης, της πιο στενής που θα μπορούσε να υπάρξει. Ανέβαινε στα Ιεροσόλυμα και στο βάθος του ορίζοντα πρόβαλε η πύλη η στενή του μαρτυρίου, του θείου πάθους, του σταυρικού θανάτου, αλλά και της Αναστάσεως. Αιώνιο υπόδειγμα: ο δρόμος για την Ανάσταση περνάει από τη στενή πύλη.

Το εισιτήριο για τον ουρανό βγαίνει στη γη 

Γ.Β. Μελέτη

Εκδόσεις"ΖΩΗΣ"

 

ΚΥΡΙΕ ΚΑΙ ΔΕΣΠΟΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ...

Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου: Από τον πρώτο στίχο ο πιστός, αναθέτει την πορεία και την κατάληξη της ζωής του στον Κύριο και Θεό, τον οποίο αναγνωρίζει ως μοναδικό αυθέντη του και δεσπότη του.

Η δεσποτεία αυτή είναι μια ομολογία αφοσίωσης, αφιέρωσης και πλήρους εμπιστοσύνης στον Θεό και δεν περικλείει κάποιο ίχνος δουλοπρέπειας. Επιπλέον δε, υποδηλοί την ευεργετική ταπεινοφροσύνη του προσευχομένου, πού είναι βασική προϋπόθεση για μια καθαρή προσευχή και αποτελεί τέλος σύντομη ομολογία πίστεως.

Πνεύμα αργίας, περιεργείας, φιλαρχίας και αργολογίας μη μοι δως: Είναι ο Θεός πού δίδει πονηρούς λογισμούς και πνεύμα αμαρτίας στον άνθρωπο; Σίγουρα όχι , διότι ούτε εκπειράζει τον άνθρωπο, ούτε είναι πηγή του κακού. Πλην όμως, επειδή είναι ο «Κύριος και δεσπότης της ζωής», είναι εκείνος ο οποίος παραχωρεί διάφορες καταστάσεις, για την παιδαγωγία του ανθρώπου και χωρίς το θέλημα Του, δεν συμβαίνει τί ωφέλιμο ή επιβλαβές, ούτε καν οι εμπνεύσεις του πειραστή στον άνθρωπο. Τα πάθη αυτά πού παρατίθενται ως μία επίφοβη ομάδα, συνδέονται μεταξύ τους. Έχουν να κάνουν όλα ανεξαιρέτως με την αγωνιστικότητα του πιστού και τον πειρασμό της ραθυμίας! Αργία είναι να μην επιτελεί ο πιστός πνευματικό αγώνα, κόπους και έργα προς σωτηρία δική του και ωφέλεια των άλλων. Περιέργεια είναι η δειλία και μικροψυχία. Προ του αγώνα δηλαδή ο πιστός να περιεργάζεται κάθε δυσκολία, να δειλιά, να ραθυμεί και να πέφτει σε απελπισία, χωρίς καμία θέληση να επιτελέσει πνευματικό αγώνα και κατά Χριστόν ζωή και αρετές.Η φιλαρχία είναι η φιλοπρωτία. Ο πιστός οφείλει να είναι διάκονος του πλησίον, εμπράκτως και διά των έργων και όχι να ζητά να εξουσιάζει και να ξεχωρίζει, να υψηλαυχεί και να ζητά να διακονείται. Η πνευματική ραθυμία, αργία και περιέργεια, φέρνουν την νέκρωση έργων, πού γεννάει τον εγωϊσμό και την βδελυρή ανάγκη να βλέπουμε τους γύρω μας ως οφειλέτες και υπηρέτες μας, την φιλαρχία δηλαδή. Αργολογία, είναι η φλυαρία, το πονηρό ρήμα, η κατάκριση, η καταλαλιά, αλλά και αυτό το ρήμα, πού δεν είναι ούτε ωφέλιμο, ούτε βλαβερό μεν , αλλά είναι ουδέτερο και ανώφελο δε και άκαρπο. Η αργολογία γεννάται κατά τον απόστολο Παύλο, στους ανθρώπους πού δεν εργάζονται, αλλά περιεργάζονται και διέρχονται τα σπίτια των χριστιανών, καταλαλώντας και ζώντας εις βάρος τους. Οπότε είναι απότοκο των προαναφερθέντων παθών και απόδειξη γελοιότητος και πνευματικής ακαρπίας.

Πνεύμα δε σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης χάρισαι μοι τω σω δούλω: Την προσευχή για την αποφυγή των παθών , διαδέχεται μία έκκληση για δωρεά αρετών. Διότι και αυτός ο αγώνας και αυτές οι αρετές είναι χαρισμένα από τον Θεό και όχι προσωπικά κατορθώματα.Σωφροσύνη είναι η εγκράτεια νου και σώματος, πού επιτυγχάνεται με σκληρή άσκηση και αυταπάρνηση και διαλύει πάσαν αργίαν.Ταπεινοφροσύνη είναι η πλήρης εξάρτηση από τον Θεό, η υποταγή του θελήματος, πού γεννάει την γενναιότητα και το θάρρος και διαλύει πάσαν περιέργεια και μικροψυχία.Η υπομονή και η αγάπη είναι το αποκορύφωμα του κέρδους του χριστιανού αγωνιστή, πού νικούν κάθε αίσθημα φιλοπρωτίας και αργολογίας, γιατί θέτει τον χριστιανό διάκονο και έσχατο των αδελφών του, συντηρεί την ταπεινοφροσύνη και την χαρά και τον οδηγεί στην τελειότητα.

Ναι, Κύριε Βασιλεύ,δώρησαι μοι του οράν τα εμά πταίσματα και μην κατακρίνειν τον αδελφόν μου, ότι ευλογητός ει εις τους αιώνας: Και πάλι μια αποδοχή και ομολογία της βασιλείας και της κυριότητας του Θεού στις ζωές μας, ο οποίος είναι ευλογητός, δηλαδή άξιος δόξας και ευχαριστίας, για τα χαρίσματα πού μας παρέχει, αλλά και γιατί είναι σίγουρο και ασφαλές πώς θα εισακούσει την προσευχή της τεταπεινωμένης και συντετριμμένης ύπαρξης.Η κατάκριση του αδελφού γεννάει την σύγκριση, την υπερηφάνεια, το μίσος και την παράνοια.Ενώ η ενδοσκόπηση και η αυτογνωσία,και η χάρη να βλέπουμε, να ορίζουμε και να απομονώνουμε τις αμαρτίες μας, ώστε να τις ελέγχουμε και να τις καταπολεμούμε,ταπεινώνει τον άνθρωπο, τον κάνει αληθινά σοφό και του δίνει την διάκριση και την όραση να βλέπει τον Θεό , τον εαυτό του και τους γύρω πολύ καθαρά. Να βλέπει τους πάντες, χωρίς να φαίνεται ο ίδιος και τέλος να γίνεται διά της διακρίσεως, της υψηλής, κατά χάριν επίγειος θεός ο ίδιος.

Η προσευχή αυτή είναι η χαρακτηριστικότερη της μεγάλης Τεσσαρακοστής και κρύβει εν συντόμω εντός της , όλες αυτές τις υψηλές έννοιες της ορθόδοξης ασκητικής και τα απαραίτητα συστατικά για να γνωρίσουμε τον Θεό, τον εαυτό και τον πλησίον μας. Άμποτε η χάρη και η δυναμική της, να συνοδεύουν τον ισόβιο αγώνα μας και να συντελέσουν στην κατά Χριστόν τελείωση και δικαίωση μας.

Η τραγωδία του ανθρώπου, η αγωνία του Θεού

Ο άνθρωπος, από την δημιουργία του, έχει το δικαίωμα της ελευθερίας, αυτό το φοβερό δώρο, του να επιλέγει τις πράξεις του, να κυβερνά την ζωή του, να μοιάζει στον Θεό.

Τα δώρα, όμως, δεν πρέπει να τα αρπάζουμε ασυλλόγιστα. 

Η ελευθερία της επιλογής έκανε τον Παράδεισο, κόλαση. Και τότε ο Αδάμ ήταν απαρηγόρητος…. Γιατί δεν είχε κανέναν να κατηγορήσει. Γιατί δεν μπορούσε να κάνει τίποτε, για να το αλλάξει. Εκείνος επέλεξε, και τώρα έπρεπε να ζήσει μέσα στην τραγωδία του.

Μέσα σε αυτήν την τραγωδία, καλούμαστε να ζήσουμε κι εμείς σήμερα. Σε έναν κόσμο γεμάτο θλίψεις, βάσανα, θάνατο. Όχι, γιατί κληρονομήσαμε την τραγωδία του Αδάμ, αλλά, γιατί κάθε μέρα, κάθε στιγμή έχουμε την ελευθερία της επιλογής. Και είναι πολλές οι φορές, που επιλέγουμε λάθος, και δημιουργούμε, κι εμείς με την σειρά μας, γύρω μας τραγωδίες, σε ένα φαύλο κύκλο δίχως ελπίδα σωτηρίας.

Μα ο άνθρωπος δεν πλάστηκε για να πεθάνει, αλλά για να ζήσει! 

«Αδάμ, πού είσαι; Πού είσαι;;;» Αυτή η κραυγή αγωνίας του Θεού, ακούγεται μέσα στο σκοτάδι του ανθρώπου. Και είναι αυτή η ελπίδα! Είναι αυτή η αγωνία του Θεού, που θα Τον φέρει στην γη σαν άνθρωπο, θα Τον ανεβάσει στον Σταυρό σαν κακούργο, θα Τον κατεβάσει στον τάφο σαν νεκρό. 

Μπαίνει ο Θεός στην τραγωδία του ανθρώπου και την βιώνει στο έπακρό της. Όμως! Εκεί, στα κατάβαθα του Άδη, τον βρίσκει τον Αδάμ! Δεν τον ρωτάει γιατί και πώς. Μόνο του απλώνει το θεϊκό Του χέρι και τον σηκώνει! Και κάνει την τραγωδία του ανθρώπου, γιορτή, χαρά και Ανάσταση!

Ας συνειδητοποιήσουμε κι εμείς την τραγωδία μας. Ας κάνουμε τον αγώνα μας, αυτή την περίοδο. Ας προετοιμαστούμε, όσο μπορούμε καλύτερα, για τον Χριστό μας, που έρχεται όλο αγωνία και αγάπη να μας βρει και να μας Αναστήσει!

Καλή κι ευλογημένη Τεσσαρακοστή! 

Καλή Ανάσταση!

                                   Ν.Ρ.

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΜΕΤΡΗΣΗ

Καθώς πλησιάζουμε στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα,  ωφέλιμο θα ήταν να σταθούμε και να αφουγκραστούμε για λίγο. Ποιος ο ήχος της  πνευματικής μας πορείας  κατά την Μεγάλη Σαρακοστή; Άραγε να συνάδει με την ευγένεια του βιολιού ή με τον αποκρουστικό θόρυβο του κενού τσίγκινου δοχείου;  Να αναλογιστούμε την μέχρι τώρα προσπάθεια μας, αλλά και τη συνέχεια της πορείας μας. 

Ας στρέψουμε το βλέμμα στους στόχους, τους οποίους θέσαμε στην αρχή του Ιερού αυτού Σταδίου. Ποιους πλησιάσαμε  και ποιους όχι; Πόσο αγωνιστήκαμε για την επίτευξη τους; Οφείλουμε να αναρωτηθούμε! Αναλογιζόμενοι τα θαυμαστά και φρικτά γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδος, ας εντείνουμε την προσπάθειά και κυρίως την προσευχή μας. Όλα και όλοι προετοιμάζονται για τον ερχομό του Κυρίου! Για τον ερχομό του Σωτήρα του κόσμου! Κάθε ανθρώπινος νους στέκεται "μετά φόβου και τρόμου" μπροστά στο μεγαλείο της αγάπης και της άκρας συγκατάβασης του Θεανθρώπου, καθώς αυτά ξεδιπλώνονται μπροστά μας και κορυφώνονται την βραδιά της Αναστάσεως! 

Ως "γνήσιοι φίλοι Χριστού του Θεού" καλούμαστε να Τον ακολουθήσουμε στη Βηθανία, όπου θα ακούσουμε τον θρήνο της Μάρθας και της Μαρίας και τον αναστάσιμο λόγο του Κυρίου "δεύρο έξω"! Να μπούμε μαζί Του στην Ιερουσαλήμ, ψάλλοντας μαζί με τους παίδες "Ωσαννά τω Υιώ Δαβίδ! Ευλογημένος ο Ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου!". Να κοινωνήσουμε σε εκείνη την πρώτη Θεία Λειτουργία, του Μυστικού Δείπνου, από τα ίδια Του τα χέρια. Να μείνουμε ξάγρυπνοι, δίπλα Του, στην φοβερή αγωνία της Γεθσημανής και να μην Τον εγκαταλείψουμε, όταν Τον συλλάβουν. Να προσπέσουμε με όλη μας την ταπείνωση και την αναξιότητά μπροστά στο Θείο Πάθος. Να ανεβούμε κι εμείς τον Γολγοθά σηκώνοντας τον Σταυρό μας. Να κλαύσουμε πικρά για τις αμαρτίες μας, οι οποίες είναι τα καρφιά στα χέρια και τα πόδια του Εσταυρωμένου. Να αφουγκραστούμε την απόκοσμη σιωπή του Μεγάλου Σαββάτου. Τέλος, κρατώντας τους καρπούς της μετανοίας ως μύρο, ας προστρέξουμε στον ζωομύρητο Τάφο, να Τον συναντήσουμε Αναστάντα εκ νεκρών! 

Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει...!

                    

                                   Ν.Ρ.

Λεπτομέρεια της Αποκαθήλωσης του Χριστού, 14ος αι. Από την εκκλησία Αγίας Μαρίνας Καλοπαναγιώτη.Ιερά Μητρόπολις Μόρφου.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ

Η άσκηση των αρετών δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πέρα από την προσωπική ισχυρή θέληση, είναι απαραίτητη και η αγιαστική δύναμη της Εκκλησίας μας. Έτσι, οι άγιοι Πατέρες όρισαν καταμεσής της αγίας Τεσσαρακοστής να προσκυνείται ο Τίμιος Σταυρός του Κυρίου, για να λαμβάνουμε οι πιστοί από αυτόν χάρη και δύναμη για να συνεχίσουμε με σθένος τον πνευματικό μας αγώνα.

Ο Σταυρός του Χριστού είναι το καύχημα της Εκκλησίας μας και το αήττητο όπλο κατά των δυνάμεων του κακού. Πάνω σε αυτόν συντρίφτηκε το κράτος του διαβόλου και εκμηδενίστηκε η δύναμή του. Από αυτόν πήγασε η απολύτρωση και η αθανασία στο ανθρώπινο γένος. Η Εκκλησία μας ψάλλει θριαμβευτικά: «Κύριε όπλον κατά του διαβόλου τον Σταυρόν Σου ημίν δέδωκας , φρίττει γαρ και τρέμει, μη φέρων καθοράν αυτού την δύναμιν » και «Νυν εμφανιζόμενος ο Σταυρός, δύναμιν παρέχη εν τω μέσω των νηστειών, τοις το θείον σκάμμα, ανύουσι προθύμως ΄ αυτόν μετ ' ευάβείας , κατασπαζόμεθα ».

Από φονικό και έχθιστο μέσον εκτέλεσης κακούργων μεταβλήθηκε σε μέσον αγιασμού και νοητή ασπίδα προστασίας από τις επιβουλές του Εωσφόρου και των σκοτεινών πεσόντων αγγέλων του. Άλλοι τον παρομοιάζουν με ισχυρό κυματοθραύστη κατά των κλυδωνισμών της ζωής, που προκαλεί το κακό και η αμαρτία. Η σωματική κόπωση της νηστείας και η ψυχική νωχέλεια του πνευματικού αγώνα είναι δυο βασικοί παράγοντες, οι οποίοι μπορούν να αναστείλουν τη νηπτική πορεία του πιστού. Η αγιαστική δύναμη του Σταυρού είναι το αντίδοτο σ' αυτή την κατάσταση.

Ο Σταυρός του Χριστού, εκτός από θείο σύμβολο της Εκκλησίας μας, έχει και ηθική σημασία για τον κάθε πιστό. Όπως ο Κύριος έφερε το δικό Του Σταυρό στο Γολγοθά, φορτωμένος τις ανομίες ολοκλήρου του ανθρωπίνου γένους, έτσι και ο πιστός του Χριστού, φέρει αυτός τον προσωπικό του σταυρό, τον αγώνα για σωτηρία και τελείωση. Ο δρόμος για τη σωτηρία είναι πραγματικός Γολγοθάς και απαιτεί αυταπάρνηση σε όσους τον ανεβαίνουν. Το βεβαίωσε ο Κύριος: 

«όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν , απαρνησάσθω ευατόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι» (Μκ.8,34). Η περίοδος του Τριωδίου είναι κατ' εξοχήν σταυρική πορεία και νοητή σταύρωση των παθών μας.

Γι' αυτό η αγία μας Εκκλησία αφιέρωσε την Κυριακή αυτή στην προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού. Οι πιστοί αντλώντας χάρη από αυτόν, δυναμωμένοι πια και ανανεωμένοι, αντιπαρερχόμαστε τα εμπόδια που στήνει ο πονηρός και βαδίζουμε την ουρανοδρόμο ατραπό με οδηγό τη χαρά και τη λαχτάρα να συναντήσουμε τον αναστάντα Κύριό μας Ιησού Χριστό την αγία και λαμπροφόρο η ημέρα της εγέρσεώς Του.

ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ: ΜΙΑ ΣΟΒΑΡΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

Το να πάρουμε λοιπόν στα σοβαρά τη Μεγάλη Σαρακοστή σημαίνει ότι θα τη θεωρούμε, πρώτα απ' όλα με την πιο βαθιά έννοια, μια πνευματική πρόκληση που απαιτεί αντίδραση, απόφαση, πρόγραμμα και συνεχή προσπάθεια. Kαι ακριβώς για το λόγο αυτό, όπως ξέρουμε, θεσπίστηκαν από την Εκκλησία οι εβδομάδες προετοιμασίας για τη Μεγάλη Σαρακοστή. Η περίοδος αυτή είναι καιρός για δράση, για απόφαση, για προγραμματισμό. Και ο καλύτερος και ευκολότερος τρόπος είναι ν' ακολουθήσουμε την καθοδήγηση της Εκκλησίας που είναι η μελέτη και ο στοχασμός πάνω στα πέντε ευαγγελικά θέματα που μας προσφέρονται τις πέντε Κυριακές της περιόδου πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή.

Τα θέματα αυτά είναι: η διακαής επιθυμία (Ζακχαίος), η ταπείνωση (Τελώνης και φαρισαίος), επιστροφή από την εξορία (Άσωτος), η κρίση (Κυριακή της Απόκρεω) και η συγχωρητικότητα (Κυριακή της Τυροφάγου). Αυτές οι ευαγγελικές περικοπές δεν διαβάζονται μόνο και μόνο για ν' ακουστούν στην Εκκλησία· σκοπός είναι να τις «πάρω μαζί μου στο σπίτι» και να στοχαστώ πάνω σ' αυτές σχετίζοντάς τις μάλιστα με τη ζωή μου, την οικογενειακή μου κατάσταση, τις επαγγελματικές υποχρεώσεις μου, το ενδιαφέρον μου για τα υλικά πράγματα, τις σχέσεις μου με τους συγκεκριμένους ανθρώπους με τους οποίους ζω.

Αν σ' αυτή την προσπάθεια περισυλλογής προσθέσει κανείς και την προσευχή αυτής της περιόδου: «της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλαις ζωοδότα...» και τον ψαλμό 136 «επί των ποταμών της Βαβυλώνος εκεί εκαθήσαμεν...» μπορεί να καταλάβουμε τι σημαίνει να «νιώθεις ότι είσαι με την Εκκλησία», και πώς μπορεί μια λειτουργική περίοδος να χρωματίσει τη καθημερινή ζωή.  

Επίσης είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να διαβάσει κανείς κάποιο πνευματικό βιβλίο. Ο σκοπός δε αυτού του διαβάσματος δεν είναι μόνο ν' αυξήσουμε τις θρησκευτικές γνώσεις μας· είναι βασικά να καθαρίσουμε το μυαλό μας απ' όλα όσα συνήθως το πλημμυρίζουν. Είναι πραγματικά απίστευτο πόσο στο μυαλό μας συνωστίζονται όλων των ειδών οι έννοιες, τα ενδιαφέροντα, οι αγωνίες και οι εντυπώσεις και πόσο ελάχιστο έλεγχο ασκούμε πάνω σ' όλα αυτά.

Διαβάζοντας ένα θρησκευτικό βιβλίο συγκεντρώνουμε την προσοχή μας σε κάτι εντελώς διαφορετικό από το συνηθισμένο περιεχόμενο των σκέψεών μας· δημιουργείται έτσι μια άλλη διανοητική και πνευματική ατμόσφαιρα. Όλα αυτά, φυσικά, δεν είναι «συνταγές» ίσως να υπάρχουν άλλοι τρόποι για να προετοιμαστεί κανείς για τη Σαρακοστή.

Το βασικό σημείο είναι ότι, στη διάρκεια αυτής της περιόδου βλέπουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή σαν να βρίσκεται σε κάποια απόσταση, σαν κάτι δηλαδή που ακόμα έρχεται και που μας το στέλνει ο ίδιος ο Θεός σαν ευκαιρία για αλλαγή, για ανανέωση, για εμβάθυνση, και ότι παίρνουμε αυτή την επερχόμενη ευκαιρία πολύ στα σοβαρά.

Έτσι, όταν την Κυριακή της Συγγνώμης αφήνουμε το σπίτι μας και πάμε στον Εσπερινό, μπορεί να είμαστε έτοιμοι να κάνουμε δικά μας - έστω και για λίγο - τα λόγια από το Μεγάλο Προκείμενο που ανοίγει τη Μεγάλη Σαρακοστή:

Mη αποστρέψης το πρόσωπόν σου

από του παιδός σου, ότι θλίβομαι...

               π. Αλέξανδρος Σμέμαν