ΚΗΡΥΓΜΑ Α' ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ 07.03.2025

 

Η εικόνα της Παναγίας της Αγιοσορίτισσας

Όταν ήμασταν μικροί οι γονείς μας μάς έλεγαν, ότι πρέπει να είμαστε καλοί μαθητές. Και βλέπουμε, ότι και στις μέρες μας οι γονείς εστιάζουν ιδιαίτερα σε αυτό το γεγονός, περισσότερο ίσως και από ότι σε άλλα πράγματα. Και λένε: «Θέλω να είσαι καλός μαθητής και μπράβο, αν είσαι καλός μαθητής». Και: «Δεν είμαιευχαριστημένος, αν δεν είσαι καλός μαθητής και δεν φέρνεις καλούς βαθμούς».Σήμερα όμως μας καλεί η Παναγία, χωρίς να μας ζητήσει κάτι συγκεκριμένο και χωρίς να μας πει κάτι, για να μας παροτρύνει. Ουσιαστικά μας ζητάει ήπια καιταπεινά, να γίνουμε δικοί της καλοί μαθητές. Μας ζητάει να μαθητεύσουμε στηζωή της και μέσα από αυτή τη μαθητεία να γίνουμε όντως άνθρωποι του Θεού.Και δεν θα μας πει ποτέ η Παναγία κάτι συγκεκριμένο.Πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα τον τρόπο, με τον οποίον μας ζητάει να μάθουμε τι θα πει χριστιανική ζωή, τι θα πει ζωή με το Θεό. Να μαθητεύσουμε και να γίνουμε καλοί μαθητές. Εδώ αξίζει τον κόπο να τα δώσουμε όλα για να γίνουμε καλοί μαθητές της Παναγίας μας.

*Το πρώτο είναι ότι η Παναγία μας μάς μαθαίνει την πίστη.Σε όλη της τη ζωή περίμενε να είναι κοντά στο Θεό και ήθελε να είναι κοντά στο Θεό και η προσευχή της και η αγωνία της ήταν μία: Εάν τυχόν είναι η γενιάεκείνη στην οποία ανήκε αυτή, από την οποία ο Θεός θα διαλέξει μία γυναίκα για να υπηρετήσει το σχέδιο του Θεού. Έλεγε η Παναγία: «Κάνε, Θεέ μου, να είμαι κι εγώ κάπου εκεί στην άκρη και να είμαι μια τελευταία της δούλη, που θα την υπηρετεί.»Και γυρνάει ο Χριστός και της λέει: «Εσύ θα είσαι!». Και από τη στιγμή εκείνη στην Παναγία μας φανερώθηκε όλος αυτός ο εσωτερικός της κόσμος μέσα σε μία λέξη, σε ένα μεγάλο ναι!Έτσι λοιπόν από εκείνη τη στιγμή και μετά εμπιστεύθηκε τον εαυτό της στο Θεό και αυτή η εμπιστοσύνη ήταν τόσο μεγάλη που δεν υπολόγισε τίποτα, που θα μπορούσε να την μειώσει, παρά τα εμπόδια και παρά τις δυσκολίες και τελικά τις μεγάλες θυσίες της. Πίστεψε πραγματικά ότι, αυτό που είπε ο Θεός, αυτό είναι και η αλήθεια και το θέλημά Του. Και με απόλυτη σιωπή και με πολλή ταπείνωση ακολούθησε αυτό το θέλημα μέχρι το τέλος της ζωής Της.

*Το δεύτερο είναι, ότι η Παναγία μας μάς μαθαίνει το μάθημα της αφιέρωσης και της αφοσίωσης.Δεν ήταν μια στιγμιαία απάντηση, η οποία μετά μπορεί κάπως να άλλαξεμορφή. Παρέμεινε σταθερή και θέλησε να αφιερωθεί και να αφοσιωθεί στο Χριστό ως μητέρα Του, έτσι όπως εκείνος το είχε ορίσει παρά την αναξιότητά της και παρά το γεγονός ότι αυτό όλο το γεγονός ήταν τόσο μεγάλο μυστήριο, που δεν μπορούσε ούτε και η ίδια να το συλλάβει, αλλά μόνο να το νιώσει. Πίστη λοιπόν, αφοσίωση και αφιέρωση σε ολόκληρη τη ζωή Της μέχρι το τέλος.

*Και τρίτον μας μαθαίνει το μάθημα της θυσίας.Αυτή η πίστη και αυτή η αφιέρωση περιλάμβαναν πολύ πόνο, πολύ κόπο και πολλή θυσία ακόμα και του ίδιου του παιδιού της, το οποίο ήρθε για να σώσει τονκόσμο. Η Παναγία διάλεξε λοιπόν και μας μαθαίνει να διαλέγουμε τον δύσκολο δρόμο όχι τον εύκολο, όχι αυτόν ο οποίος θα θέλαμε όλοι να είναι αποφεύγοντας τις δύσκολες στιγμές, αποφεύγοντας τις στιγμές εκείνες οι οποίες μας σπάνε το θέλημα, μας οδηγούν σε πολλά αδιέξοδα σε σχέση με τη συμπεριφορά των ανθρώπων.Και έτσι μας λέει το εξής: «Ό,τι κι αν χρειαστεί να συμβεί, ό,τι κι αν χρειαστεί να πάθω, ό,τι κι αν χρειαστεί να δεχτώ για χάρη Σου Χριστέ μου, για την αγάπη Σου, για το γεγονός ότι Σε εμπιστεύομαι και αφιερώνομαι και αφοσιώνομαι σε Σένα, θα κάνω και θα δεχτώ οποιαδήποτε θυσία και οποιονδήποτε πόνο.»

Η Παναγία μας δέχτηκε τη μεγαλύτερη χαρά του κόσμου τον Χριστό καιτον μεγαλύτερο πόνο του κόσμου, τον θάνατο του Χριστού και τη μεγαλύτερη χαρά μετά από αυτόν τον πόνο, την Ανάσταση του Υιού της. Έμεινε μέχρι το τέλος! Αυτό το μέχρι το τέλος παρακαλώ να προσέξουμε. Έμεινε μέχρι το τέλος:πιστή, αφοσιωμένη, αφιερωμένη και θυσιασμένη για τον Υιό της και τελικά για όλους εμάς, γιατί μέσα από τη δικιά της πίστη, αφοσίωση και θυσία τελικά σωθήκαμε όλοι, μεταμορφώθηκε ο κόσμος όλος και άλλαξε στην κυριολεξία η ζωή μας όλη, για πάντα, μέσα στην αιωνιότητα.

Ας σκεφτούμε λίγο σήμερα, αδελφοί μου, πώς στη ζωή μας θα ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Παναγίας, θα γίνουμε όντως καλοί μαθητές της και μέσα από τη σιωπή της να μάθουμε τι θα πει πίστη, τι θα πει αφοσίωση και αφιέρωση, τι θα πει θυσία και τελικά τι θα πει αληθινή χαρά εφαρμογής του θελήματος του Θεού στη ζωή μας από τώρα και για πάντα. Αμήν!

π. Θεοφάνης Ραυτόπουλος

ΚΗΡΥΓΜΑ ΣΤΟΝ Α' ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟ ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΤΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ 02.03.2025

Η πιο χαρμόσυνη περίοδος της χρονιάς, όσο κι αν αυτό, αδελφοί μου, φαίνεται παράδοξο, είναι η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, επειδή περιλαμβάνει πολύ πνευματικό αγώνα, πολύ μετάνοια, πολύ ταπεινοφροσύνη, πολύ άρνηση του θελήματός μας, επειδή περιλαμβάνει, δηλαδή, τα σημαντικότερα φάρμακα που χρειαζόμαστε για να ζήσουμε υγιείς πνευματικά και να θεραπευτούμε από τόσες και τόσες πνευματικές ασθένειες που έχουμε, με τις σοβαρότερες από όλες την φιλαυτία μας, τον εγωισμό μας, την αίσθηση ότι εμείς μπορούμε και χωρίς τον Θεό.

Δεν μπορεί να είναι παρά ένα πολύ χαρμόσυνο γεγονός, γι' αυτό και «Τὸν τῆς Νηστείας καιρόν, φαιδρῶς ἀπαρξώμεθα», με πολύ μεγάλη χαρά, να ξεκινήσουμε τον καιρό της νηστείας, μας προέτρεψε ο υμνογράφος του σημερινού εσπερινού. Αλλά θα δούμε και σε πολλά άλλα σημεία του Τριωδίου να γίνεται αυτή η διαπίστωση.

Ο αγώνας αυτός είναι χαρούμενος αγώνας. Είναι ουσιαστικός αγώνας. Είναι ένας αγώνας που περιλαμβάνει όλη μας τη ζωή, την οποία παραδίδουμε στο Χριστό. Και όλη μας τη ζωή, την οποία παραδίδουμε ο ένας στον άλλον. Ανάλογα πού ο κάθε ένας έχει το μετερίζι του, πού έχει τον προσωπικό του αγώνα, πού έχει τις βασικές του σχέσεις.

Η σημερινή ακολουθία ονομάζεται και Εσπερινός της Συγνώμης. Η Συγνώμη είναι το άλλο όνομα του Θεού. Η Συγνώμη είναι ο νέος τρόπος μέσα από τον οποίο ζούμε, χωρίς να διακόπτεται με τίποτα η ροή της αγάπης του Θεού προς όλους μας και χωρίς σε αυτό το ποτάμι της αγάπης να μπει κάποιο εμπόδιο και να φτάσει στο σημείο να διακοπεί αυτή η ροή.

Επειδή λοιπόν το ποτάμι αυτό της αγάπης του Θεού, της μεγάλης του αγκαλιάς όπως φέτος τη βλέπουμε και τη ζούμε μέσα και από τον Παντοκράτορα μας, που βλέπετε ότι είναι μόνιμα ανοιχτή η αγκαλιά του και μας ζητάει να δείχνουμε και να φανερώνουμε την αγάπη μας, όπως τη φανέρωσε Εκείνος, όχι όπως νομίζουμε εμείς. Γι' αυτό και το γεγονός της συγνώμης είναι το γεγονός της ζωής μας. Μια διαρκής συγνώμη έρχεται να αποκαταστήσει όλη αυτή την ανατροπή που φέρνουμε στις σχέσεις μας με τον Θεό και με τους συνανθρώπους μας και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Έρχεται λοιπόν η αγάπη του Θεού και μας λέει, μπείτε μέσα σε αυτό το ποτάμι της συγχώρησης μπείτε μέσα σε αυτό το ποτάμι της αιώνιας πορείας προς τη Βασιλεία του Θεού που ξεκινάει από τώρα και από κάθε μέρα και αφήστε με να σας ξεπλύνω, να σας λούσω, να σας ταξιδέψω με μία μόνο προϋπόθεση. Μέσα σε αυτό το καράβι στο οποίο θα μπείτε θα μπουν και όλοι οι άλλοι μαζί σας, όλη η οικογένειά σας, όλοι όσους δεν συμπαθείτε, όλοι όσοι φανερώνουν την έλλειψη αγάπης που τους έχουμε μέσα από το πως νιώθουμε απέναντί τους, όλα όσα συμβαίνουν τα οποία θα θέλαμε να τα είχαμε αποφύγει, όλα τα δύσκολα, όλα τα αδιέξοδα θέλω να τα βάλετε όλα αυτά μέσα σε αυτό το καράβι και καθώς θα ταξιδεύουμε μαζί, λέει ο Θεός, σιγά σιγά χωρίς να το καταλαβαίνετε ο καθένας θα νιώθει ότι όλα αυτά τα φορτία και τα βαρίδια τα παίρνει η θάλασσα και αυτό το καράβι γίνεται ξαφνικά πολύ ανάλαφρο. Και στο τέλος βγάζει και φτερά και πετάει χωρίς να έχει κανένα εμπόδιο.

Όμως ο Χριστός μας λέει: 

- Αυτό το γεγονός της συμφιλίωσης και της ενότητας και της συν-χώρησης (συγχώρησης) είναι η ζωή σας ολόκληρη και δεν μπορώ να σας δεχτώ, εάν δεν τα βρείτε μεταξύ σας.

Και ένα δεύτερο:

 - Θα ήθελα αυτό το γεγονός να συμβαίνει κάθε μία μέρα που σας χαρίζω. Όχι μόνο μία φορά το χρόνο, ούτε κάποιες ιδιαίτερες στιγμές. Κάθε μέρα θα ζείτε το μοίρασμα της αγάπης, της συγχώρησης και της καταλλαγής με όλους όσους ο Θεός σας στέλνει, με όλους όσους βρίσκεστε σε δυσκολία και σε εμπόδιο, ακόμα και σε αδιαφορία, ακόμα και σε ψυχρότητα.

Όλα αυτά θεραπεύονται μέσα από τη συγχώρηση του Θεού, μέσα από αυτό το ατέλειωτο ποτάμι της αγάπης Του που τα σβήνει όλα, που τα θεραπεύει όλα, που τα δροσίζει όλα. Και μέσα από αυτήν την αγάπη μας ανανεώνει όλους και μας κάνει πραγματικά να είμαστε μία αγκαλιά και μία γροθιά, σαν Χριστιανοί πρώτα, σαν μέλη της ενορίας μας και κατά δεύτερο λόγο με όλους τους ανθρώπους με τους οποίους συναντιόμαστε και ζούμε μαζί.

Έχουμε να τους μεταφέρουμε αυτό το μεγάλο μήνυμα. Ο Θεός συγχωρεί, ο Χριστιανός συγχωρεί, ο αδελφός είναι πάντα αδελφός και η αγκαλιά είναι πάντα ανοιχτή όσο και αν δυσκολεύει, όσο και αν πονάει αυτό, όσο και αν έχει και σταυρό που μέσα από αυτόν καλούμαστε να θεραπευτούμε πραγματικά. Η συγχώρεση είναι η μεγάλη θεραπεία, η μεγάλη αλλαγή και η μεγάλη ισορροπία της ζωής μας. Εάν δεν την παλέψουμε και δεν τη ζήσουμε, όλα τα προβλήματα θα γίνουν βουνό, όλες οι δυσκολίες θα γίνουν αδιέξοδα.

Μας το χαρίζει ο Θεός και επειδή μας το χαρίζει ο Θεός, καμιά φορά νιώθουμε πιο εύκολα να ζητήσουμε συγχώρεση από Εκείνον και λιγότερο εύκολο είναι για εμάς να ζητήσουμε συγνώμη ο ένας από τον άλλον, γιατί εκεί χρειάζεται μεγαλύτερη ταπείνωση και μεγαλύτερη εφαρμογή της συγνώμης στο σήμερα, στην κάθε στιγμή και στην κάθε ευκαιρία. Όμως ο Χριστός μας το τόνισε. Αν δεν συγχωρείτε ο ένας τις αμαρτίες του άλλου, δεν μπορώ να ενεργοποιήσω αυτή την αγάπη και πραγματικά περνάει δίπλα σας και δεν σας αγγίζει, λέει ο Θεός και αυτό είναι η μεγαλύτερη λύπη για μένα, να σας τη χαρίζω και εσείς να μην την δέχεστε και να μην τη μοιράζεστε μεταξύ σας.

Ας παρακαλέσουμε λοιπόν τον Κύριό μας αυτό, που έκανε ένα τον ουρανό και τη γη, τον άνθρωπο και τον Θεό να παραμείνει αυτό το ένα σε όλα τα δεδομένα της ζωής μας και κανένα εμπόδιο να μην σταθεί ικανό να νικήσει τη συγχώρηση και την αγάπη. Και έτσι ενωμένοι και αδελφωμένοι να πορευόμαστε στη Βασιλεία των Ουρανών, στον Παράδεισο ήδη από τώρα, στη πραγματική σχέση αγάπης. Και μέσα από όλον αυτόν τον αγώνα τελικά να αποκτήσει ένα τόσο βαθύ νόημα η ζωή μας και μια τέτοια πληρότητα, που να μην έχουμε ανάγκη πραγματικά τίποτα άλλο ανθρώπινο και κοσμικό, το οποίο πολλές φορές μας κλέβει τις δυνάμεις και μας αποδυναμώνει

ΚΗΡΥΓΜΑ ΨΥΧΟΣΣΑΒΑΤΟΥ 22.2.2025

            Εικόνα: Χρήστος Μποκόρος

Με τα μνημόσυνα ομολογούμε την ενότητα της Εκκλησίας του ουρανού και της γης, των ζώντων και των κεκοιμημένων.

Ένα απλό παράδειγμα. Αυτή η Εκκλησία είναι ένα σπίτι, μία οικία και έχει δύο ορόφους. Στον επάνω όροφο είναι η ουράνια Εκκλησία, όλοι οι κεκοιμημένοι αδελφοί μας με τους αγγέλους και τους Αγίους και στον κάτω όροφο είμαστε εμείς. Και υπάρχει και μία εσωτερική σκάλα, η οποία συνδέει αυτούς τους δύο ορόφους και μπορούμε να ανεβαίνουμε και να κατεβαίνουμε. Πώς; Μέσα από την προσευχή και μέσα από τις αγαθοεργίες από την δική μας πλευρά και μέσα από τις προσευχές. Αλλά και οι ψυχές εκείνες, που μας σκέφτονται και προσεύχονται για μας και παρακαλούν το Θεό για το καλύτερο και για τη δικιά μας ζωή, κατά κάποιο τρόπο και αυτές κατεβαίνουν από αυτή την εσωτερική σκάλα και έρχονται και μας συμπαραστέκονται και μας βοηθούν κατά το δυνατόν και κατά την παρρησία, την οποία έχουν βρει είτε έτσι είτε αλλιώς κοντά στον Κύριό μας.

Άρα όλα τα κομμάτια μας σήμερα, θα λέγαμε, ενώνονται: Οι ζώντες και οι κεκοιμημένοι, οι αμαρτωλοί και οι δίκαιοι, οι άγιοι και οι άνθρωποι, που μετανοούν και αγωνίζονται με τις αμαρτίες τους. Όλους μας μάς ενώνει ο Χριστός. Μπαίνουμε σ’ αυτό το σπίτι και σ’ αυτό το σπίτι δεν υπάρχει διαχωριστική γραμμή. Υπάρχουν μόνο στοιχεία αγάπης. Η αγάπη πάντα ενώνει. Υπάρχουν μόνο στοιχεία αιωνιότητας και η αιωνιότητα πάντα μας φανερώνει την αλήθεια, που δεν έχει τέλος και το Χριστό, που δεν έχει τέλος και τις σχέσεις μας αυτές, που αναπτύσσονται μέσα στην Εκκλησία, οι οποίες επίσης δεν έχουν κάποιο τέλος. Έχουν κάποια κορύφωση, έχουν μία ανάπτυξη, έχουν μία πρόοδο ανάλογα με την κατάστασή μας, τη διάθεσή μας, τον αγώνα μας, την πνευματικότητά μας και το γεγονός, ότι κάθε μέρα μας δίνει ο Θεός μια νέα ευκαιρία και μια νέα δυνατότητα να πλησιάσουμε Εκείνον και να πλησιαστούμε και μεταξύ μας και να ενωθούμε καλύτερα μεταξύ μας και να μην μας χωρίζουν πράγματα.

Αφού έφτασε ο Χριστός να μας πει, ότι: «Ο θάνατος δεν μπορεί να σας χωρίσει και να μας χωρίσει από την αγάπη την δική Του και μεταξύ μας», πώς είναι δυνατόν να μας χωρίζουν ευτελή πράγματα της καθημερινότητας; Είτε έχουν να κάνουν με χρήματα, είτε έχουν να κάνουν με οικόπεδα, με διαθέσεις, με προσβολές, με παρεξηγήσεις ή με το οτιδήποτε άλλο. Άλλωστε, αδελφοί μου, λίγοι άνθρωποι είναι στη ζωή μας πολύ κοντά μας. Το έχει κάνει έτσι ο Θεός, ώστε να μην μπορούμε να έχουμε μια επαφή με τους πάντες. Και σ΄ αυτούς τους λίγους θα φανερώσουμε ο καθένας μας αυτή την ενότητα, αυτή την προσπάθεια ένωσης και σύνδεσης. Όσο περνάει από το χέρι μας, όσο περνάει από τη διάθεσή μας και από την πράξη μας! Τα υπόλοιπα θα τα κάνει ο Θεός και θα τα ομορφύνει ο Θεός με τον τρόπο και στον χρόνο, που Εκείνος γνωρίζει.

Να θυμόμαστε αυτή την εικόνα! Είμαστε στο ίδιο σπίτι όλοι. Είμαστε σε διαφορετικά πατώματα, αλλά υπάρχει μια εσωτερική σκάλα, που μας ενώνει και μας συνδέει: είναι η προσευχή, είναι η αγάπη, είναι το νοιάξιμο, είναι το πραγματικό ενδιαφέρον, που έχουμε ο ένας για τον άλλο. Δεν είναι κάτι τυπικό αυτό, δεν είναι κάτι, που γίνεται για να τηρήσουμε και κάποια καθήκοντα για τις ψυχές. Βλέπετε, όσο κι αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τη χριστιανική ζωή – πολλές φορές το θέλουμε! – αυτό με τις ψυχές, αυτό με την αιώνια ζωή μας προβληματίζει πάντα και μας έχει σε μία ανησυχία: τί γίνεται;

Τί γίνεται με τον θάνατο; Τί γίνεται με την αιώνια ζωή;

Είναι καλή αυτή η ανησυχία και θα μας δώσει την απάντηση ο Χριστός, καθώς θα Τον βιώνουμε στην Εκκλησία μέσα και καθώς θα ζούμε, όπως μας ζητάει Εκείνος να ζούμε. Με πολλή υπακοή στο θέλημά Του και τα υπόλοιπα θα τα φροντίσει Εκείνος.

Ας ευχηθούμε λοιπόν και σήμερα, ο Θεός να αναπαύσει στην Βασιλεία Του τις ψυχές όλων των απ’ αιώνος αδελφών μας και να δώσει και σε μας καλή μετάνοια!

                                         π. Θεοφάνης Ραυτόπουλος

ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΑΣΩΤΟΥ

Δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου, Κυριακή του Ασώτου ή του Φιλεύσπλαχνου Πατέρα.

Ξεκάθαρα ορισμένα πράγματα πρέπει να τα βλέπουμε και μέσα από αυτή την απολυτότητα και την καθαρότητα. Να βλέπουμε και τον εαυτό μας, να καθρεφτιζόμαστε και να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και να παίρνουμε αποφάσεις. Τι είναι η αμαρτία και τι είναι η μετάνοια; Αυτά τα δύο μας τα δείχνει πολύ καθαρά η σημερινή παραβολή.

Έχουμε πολύ σοβαρή σχέση με την αμαρτία, δυστυχώς. Μας έχει προσελκύσει και μας έχει παρασύρει τόσες φορές στη ζωή μας. Πόσο κρίμα για τον Θεό και πόση λύπη για τον Θεό! Και από την άλλη, έχουμε τόση πολύ ανάγκη από την μετάνοια, γιατί χωρίς αυτήν δεν μπορούμε να δούμε φως, δεν μπορούμε να λυτρωθούμε.

Άρα, όλοι βρισκόμαστε μέσα σε αυτήν την παραβολή και όλοι πρέπει να δούμε τελικά ποια είναι τα πραγματικά μεγέθη αυτών των δύο καταστάσεων που είναι αντίθετα μεταξύ τους. Αμαρτία. Έκανα κάποιο λάθος. Νιώθω άσχημα. Έχω και κάποιες ενοχές. Δεν είμαι όσο πρέπει σωστός. Και τόσα άλλα τα οποία λέμε συνήθως στην εξομολόγησή μας. Δεν ξέρω αν ποτέ σκεφτήκαμε να πούμε, με το που ξεκινά η εξομολόγησή μας, να πούμε στο πνευματικό μας, δηλαδή στον Θεό τον ίδιο, όπως λένε τα τροπάρια σήμερα:

Πάτερ, ἐμακρύνθην ἀπὸ σοῦ. Απομακρύνθηκα από Σένα. Πατέρα μου, Θεέ Πατέρα μου, έφυγα μακριά από Σένα και σπατάλησα όλη την περιουσία που μου έδωσες. Αυτό είναι η αμαρτία.

Πατέρα, χάλασα, πλήγωσα αυτή τη σχέση. Πατέρα, Σε εγκατέλειψα.

Πατέρα, νόμιζα ότι μπορούσα και μόνος μου. Νόμιζα ότι ήμουνα ανεξάρτητος. Νόμιζα ότι είμαι επαναστάτης και μπορώ να τα καταφέρω μόνος μου.

Πατέρα, τα έκανα αυτά και συνεχίζω να τα κάνω.

Αυτό είναι η αμαρτία! Είναι μια πολύ σοβαρή απομάκρυνση, μεγάλη απομάκρυνση από το έλεος, από την αγάπη και από την αγκαλιά του Θεού. Και εμείς ακριβώς σαν τον άσωτο Υιό, Του λέμε πολλές φορές: Δώσ' μου τα χαρίσματά μου, δώσ' μου τα προσόντα μου, δώσ' μου ό,τι έχεις να μου δώσεις, αλλά να φύγω να μην έχω σχέση μαζί σου. Να τα κάνω εγώ ό,τι θέλω και όπως θέλω να τα χρησιμοποιήσω.

Παραδόξως ο Θεός Πατέρας ανταποκρίνεται στο κάλεσμά μας και δέχεται αυτήν την τραγική πρότασή μας. Δεν μας τα παίρνει πίσω τα χαρίσματα. Δεν μας παίρνει πίσω τις δυνατότητες και όλες τις ευκαιρίες που μας δίνει. Μας τις δίνει για άλλο λόγο, αλλά δεν μας τις παίρνει πίσω. Τα χαρίσματα του Θεού είναι αμεταμέλητα. Και εμείς τα παίρνουμε και τα σπαταλάμε. Τα παίρνουμε και τα χαλάμε. Τα παίρνουμε και τα διαλύουμε στην κυριολεξία. Κάθε αμαρτία είναι ακριβώς αυτό το γεγονός.

Απομάκρυνση, σπατάλη και εσωτερική μοναξιά μετά, γιατί δεν υπάρχει αυτή η σχέση αγάπης. Γιατί δεν υπάρχει αυτή η σχέση όμορφης εξάρτησης από τον Δημιουργό μας. Γιατί μας έπλασε με αυτά τα χαρακτηριστικά. Να είμαστε συγγενείς του πνευματικά και να μην μπορούμε να ζήσουμε χωρίς Αυτόν. Κι όμως εμείς εκεί, να επιμένουμε. -Θεέ μου, Σε ευχαριστώ, να είσαι καλά, μου τα έδωσες, αυτά που μου έδωσες, μπορώ να ζήσω και χωρίς Εσένα.

-Δεν μπορείς να ζήσεις, παιδί μου, χωρίς Εμένα. Και σε περιμένω. Γύρισε πίσω!

Να η μετάνοια. Συναίσθηση! Ήρθε, λέει, στον εαυτό του. Δηλαδή, πριν, όταν είχε απομακρυνθεί, είχε βγει έκτος από τον εαυτό του. Ήταν εκτός εαυτού. Ήταν σε κατάσταση παράνοιας. Σε κατάσταση τρέλας. Γιατί η αμαρτία είναι μία τρέλα. Μία πολύ σοβαρή τρέλα. Έχουμε μπροστά μας την πηγή, έχουμε μπροστά μας το γάργαρο πνευματικό νερό και εμείς φεύγουμε, λες και βλέπουμε κάτι αρνητικό και πάμε και ξεδιψάμε από τα λασπόνερα.

Μετά παθαίνουμε ψυχικά και σωματικά νοσήματα διάφορα. Παθαίνουμε μεγάλες ζημιές πνευματικές και εκεί πάλι ο Θεός μας περιμένει. Γιατί δεν επιτρέπει να καταστραφούμε εντελώς. Γιατί έχει μέσα μας αφήσει αυτό το φωτάκι της μετάνοιας που είναι μία καλοσύνη της παρουσίας Του, που συνεχώς μας παροτρύνει και μας προτρέπει:

-Σύνελθε! Ξύπνα! Δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς εμένα. Αλλά εγώ δεν μπορώ να σε υποχρεώσω να ζήσεις με Εμένα. Πρέπει κι εσύ να το θελήσεις. Πρέπει να γυρίσεις πίσω, παιδί μου.

Και όντως γυρνάει πίσω και γυρνάμε πίσω. Κάθε φορά που μετανοούμε είναι μία επιστροφή. Μία επιστροφή από την εξορία. Μία επιστροφή από την καταστροφή. Μία επιστροφή που επανασυνδέει την ψυχή μας με τον Πατέρα. Μία επιστροφή που ξανανοίγει την αγκαλιά του Πατέρα. Δηλαδή την έχει ανοιχτή αλλά είναι κενή και μας βάζει μέσα της και μας σφίγγει σφιχτά και μας καταφιλά. Γιατί όλα αυτά; Γιατί είμαστε νεκροί και αναστηθήκαμε. Αυτό ακριβώς είναι το μυστήριο της μετανοίας. Αυτό ακριβώς είναι το μυστήριο της πνευματικής ζωής. Αυτό ακριβώς είναι το μυστήριο της Θείας Λειτουργίας και της Θείας Κοινωνίας.

Ο καθένας από εμάς καλείται να σκεφτεί πολύ σοβαρά τι γίνεται με την αμαρτία του και αν την έχει συνειδητοποιήσει ακριβώς στις διαστάσεις της και κυρίως τι γίνεται με τη μετάνοια του. Πρέπει πάση θυσία να επιστρέψουμε και να μετανοήσουμε από την καρδιά μας. Δεν αξίζουμε τίποτα από αυτά τα οποία ο Θεός μας προσφέρει. Δεν γυρνάμε με απαιτήσεις, δεν θέλουμε δικαιολογίες. Τα κάναμε όλα θάλασσα.

-Θεέ μου, δέξε με έστω σε μία γωνιά του παραδείσου. Εκεί πεταμένος, αρκεί να είμαι κοντά σου!

Και Εκείνος μας παίρνει και μας βάζει στην πρώτη θέση. Μας βάζει καινούργια ρούχα, δηλαδή μας τιμά, ενώ εμείς τον ατιμήσαμε. Μας βάζει δαχτυλίδι, δηλαδή μας δίνει εξουσία, ότι είμαστε παιδιά Του, ενώ εμείς Τον ξεχάσαμε και Τον πετάξαμε και Τον εγκαταλείψαμε. Μας βάζει παπούτσια, που σημαίνει ότι δεν μοιάζουμε με δούλους, αλλά με ελεύθερους, οι οποίοι περπατούν το δρόμο της αγάπης και το δρόμο του Θεού. Και μας δίνει τα πάντα και χαίρεται μαζί μας. Τίποτα δεν αξίζουμε, γι' αυτό μέσα από τη μετάνοια και στο τέλος της μετάνοιας ακολουθεί πάντα η ταπεινοφροσύνη. Δεν γίνεται να συνειδητοποιήσουμε τίποτα από τις δωρεές του Θεού, αν δεν παραμείνουμε και δεν γίνουμε μέσω της μετάνοιας ταπεινοί. Είμαστε αχρείοι δούλοι. Ποιος το πιστεύει αυτό άραγε;

Λέει ο Χριστός στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο: «Ακόμα κι αν τα πάντα κάνετε, όπως σας τα λέω, να λέτε, είμαι ένας αχρείος δούλος. Έκανα αυτό που ήταν το καθήκον μου». Το αχρείος δεν συμφέρει να το μεταφράσουμε. Θα πει άχρηστος. Ποιος θεωρεί τον εαυτό του άχρηστο; Ποιος έχει σπάσει αυτό το εγώ του; Ποιος έχει πεθάνει την ώρα της μετανοίας, για να τον αναστήσει ο Χριστός;

Όλοι έχουμε καλή ιδέα για τον εαυτό μας. Κάνουμε και μερικά λαθάκια, αλλά ποιος θα ονομάσει τον εαυτό του αχρείο;! Ποιος θα ταπεινωθεί μπροστά στην αγάπη του Θεού; Ποιος θα νιώσει άβολα για τα δώρα του και όχι απλώς ικανοποίηση; Ποιος θα συνειδητοποιήσει, ότι αυτή η αγκαλιά κι αυτή η αγάπη, δεν μας άξιζε και δεν μας αξίζει ποτέ; Κι όμως μας την προσφέρει ολοκληρωτικά ο Θεός και θέλει να παραμείνουμε μέσα σε αυτήν για πάντα, γιατί αυτή είναι η αληθινή, η αιώνια ζωή. Αμήν!

       π. Θεοφάνης Ραυτόπουλος

                                  

Ο τρόπος να δείξουμε τη Μετάνοια μας είναι να μοιραζόμαστε αυτά που έχουμε με τους φτωχούς

Μέσα από την ειδική αναφορά του Ευαγγελιστού Λουκά στην Ιστορία του Ζακχαίου, έχουμε ένα ζωντανό παράδειγμα, το οποίο οφείλουμε να μιμηθούμε, εάν πράγματι θέλουμε κι εμείς να σωθούμε από τις αμαρτίες μας και να γίνουμε μέτοχοι της Βασιλείας του Θεού. Είναι το παράδειγμα της πραγματικής Μετάνοιας που εκδηλώνεται όταν μοιραζόμαστε αυτά που έχουμε με τους φτωχούς και μάλιστα προστατεύοντας άπορα και ορφανά παιδιά.

Ο Ζακχαίος, αν και ήταν ένας μεγάλος αμαρτωλός, εντούτοις όταν έδειξε ειλικρινή μετάνοια, σώθηκε.

Είναι γνωστόν ότι στην εποχή του Χριστού, κατά τον πρώτο αιώνα, οι Ρωμαίοι, για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο, αντί να μαζεύουν οι ίδιοι τους φόρους από τους λαούς που είχαν υποδουλώσει βίαια με τη δύναμη των όπλων, έδιναν το δικαίωμα αυτό σε οποιονδήποτε τους έδινε περισσότερα χρήματα. Αυτοί λοιπόν, ήταν οι γνωστοί Τελώνες, οι οποίοι προσπαθούσαν με τη σειρά τους να κερδίσουν διπλάσια απ’ όσα θα πλήρωναν στους Ρωμαίους τυράννους τους. Καταλαβαίνετε όμως την άδικη εκμετάλλευση, που γινόταν σε βάρος του λαού, διότι κι οι μεγάλοι Τελώνες, οι Αρχιτελώνες, έπρεπε να δώσουν το δικαίωμα της συλλογής φόρων σε άλλους περιφερειακούς συναδέλφους τους, κι αυτοί με τη σειρά τους επεδίωκαν πάλι να κερδίσουν περισσότερα χρήματα σε βάρος του λαού. Το αποτέλεσμα ήταν να υπάρχει παντού η φτώχεια, η κοινωνική αδικία κι η μιζέρια. Πωλούσαν την περιουσία και τα σπίτια των φτωχών ανθρώπων για ασήμαντα ποσά, ή ακόμη για μικρά κι ασήμαντα χρέη, πολλοί έχαναν την ελευθερία τους με αποτέλεσμα να γίνονται σκλάβοι. Η απελπισία κι η απόγνωση κυριαρχούσαν παντού. Το επίσημο κράτος στήριζε και τροφοδοτούσε την κάθε λογής κοινωνική αδικία, διότι οι φορείς του ήταν άνθρωποι διεφθαρμένοι, απάνθρωπη και άσπλαχνη συμπεριφορά. Αυτοί οι ολίγοι πλούσιοι ζούσαν σε βάρος του φτωχού λαού. Αυτή η κοινωνική αδικία καταδικάστηκε ανεπιφύλακτα και με σαφήνεια από τον Ιησού Χριστό.

Ο Απόστολος Λουκάς θεώρησε ότι, το περιστατικό με τον Αρχιτελώνη Ζακχαίο, έχει σχέση και με τη δική μας σωτηρία. Γι’ αυτό και το κατέγραψε στο Ευαγγέλιό του.

Πρώτα απ’ όλα βλέπουμε στο πρόσωπο του Ζακχαίου, ενός μεγάλου αμαρτωλού, να υπάρχει η δυνατότητα της σωτηρίας. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα για μας.

Πρώτον, αν θεωρούμε ότι κάποιος ανάμεσά μας είναι μεγάλος αμαρτωλός, όπως οι Αρχιτελώνες, πρέπει να προσευχόμαστε για την μετάνοιά του και τη σωτηρία του. Γι’ αυτό κι άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, στην σχετική του επιστολή τονίζει ότι «καλύπτει πλήθος αμαρτιών η ενέργειά μας να καταφέρουμε να οδηγήσουμε κάποιον κοντά στο Χριστό»

Δεύτερον, αν πάλι αισθανόμαστε οι ίδιοι ότι είμαστε αμαρτωλοί πρέπει να δείξουμε την ίδια μετάνοια που έδειξε κι ο Ζακχαίος και να είμαστε τότε σίγουροι ότι μπορούμε να σωθούμε, με τη χάρη του Χριστού, όπως κι ο Ζακχαίος.

Σε μας εναπόκειται, αφού μετανοήσουμε (να αλλάξουμε μυαλά και τρόπο ζωής), να προσέλθουμε με πραγματική μετάνοια κοντά στους κληρικούς μας για να εξομολογηθούμε τις αμαρτίες μας, τις αδικίες μας και τα σφάλματα μας, στηρίζοντας εκεί που μπορούμε το φιλανθρωπικό και Ιεραποστολικό έργον της Εκκλησίας μας.

Η Εκκλησία μας, μας περιμένει με πολύ αγάπη να μας προστατέψει, γιατί είμαστε τα αγαπημένα της παιδιά. Κι αν υπάρχουν μερικοί που μας πικράνουν, όπως αυτοί που διαμαρτυρήθηκαν γιατί ο Ιησούς Χριστός πήγε στο σπίτι ενός αμαρτωλού, αυτό δεν θα μας πτοήσει να συνεχίσουμε με πίστη στο Θεό το θεάρεστο διακονικό έργον μας, για το καλό όλων μας, τόσο στον κόσμο αυτό, όσο και στον μέλλοντα, στην αιώνιο Βασιλεία των Ουρανών.

Τελειώνοντας, να μη σταματήσουμε να προσευχόμαστε ο Θεός να φωτίσει τους ισχυρούς της Γης να συνεργασθούν για να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και στη Γάζα, που ως φωτιές, αποτελούν μια μεγάλη απειλή να εξαπλωθούν σε όλο το Πλανήτη, με πολλές αρνητικές και καταστροφικές συνέπειες για όλο το κόσμο, απειλή για την ειρηνική συνύπαρξη των Λαών, αλλά και κατάρρευση οικονομιών πολλών χωρών και μάλιστα των φτωχών με αποτέλεσμα να έχουμε εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς τροφή και φυσικά αδυναμία πολλών χωρών να πληρώνουν τις δόσεις του χρέους τους με κίνδυνο τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση που μπορεί να γνωρίσει στην Ιστορία της η Ανθρωπότητα με θύματα όλους μας.

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε Σεραφείμ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ 1.3.2020

Πλησιάζουμε στην έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Με την 4η Κυριακή του Τριωδίου ολοκληρώνεται αυτή η περίοδος της προετοιμασίας μας, για να μπούμε σ’ αυτή την όμορφη, πολύ δυνατή πνευματικά περίοδο της Εκκλησίας μας, την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, και σήμερα ο Χριστός μας μιλάει μέσα από την «Επί του όρους» ομιλία Του, και μας τονίζει με ιδιαίτερο τρόπο την ποιότητα και την ουσία και την αξία της πορείας μας, η οποία ταυτίζεται με αυτή την πορείας της περιόδου αυτής. Στο τέλος του Ευαγγελίου ακούσαμε ότι, εκεί που είναι ο θησαυρός μας, εκεί είναι και η καρδιά μας. Όταν ακούει κανείς τη λέξη «θησαυρό», ενθουσιάζεται, γιατί υπολογίζει ότι, πρόκειται για κάτι το μεγάλο, για κάτι, το οποίο πραγματικά θα επιθυμούσε κανείς να έχει. Είτε είναι υλικά αγαθά, είτε είναι ανθρώπινες σχέσεις, όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη «θησαυρός», εννοούμε πραγματικά κάτι πολύ όμορφο, που μας γεμίζει. Ποιος είναι ο δικός μας θησαυρός; Ποιος είναι ο πραγματικός μας θησαυρός; Ποια είναι η πορεία μας, για να ζητήσουμε να τον κερδίσουμε, να τον βάλουμε στη ζωή μας, να είναι η πραγματική μας ζωή; 

Είναι ο Χριστός! Ο Χριστός είναι ο μεγάλος μας θησαυρός. Και η πορεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η πορεία, για να συναντήσουμε το Χριστό στα πάθη Του και στην Ανάστασή του και από την συνάντηση αυτή, η ζωή μας να αλλάξει. Η ζωή μας να μεταμορφωθεί. Να ταυτιστεί η ζωή μας, η καρδιά μας και ο θησαυρός μας, έτσι ώστε να μην υπάρχει τίποτε άλλο, που να μπει μέσα και να εμποδίσει αυτή την ενότητα, αυτή την όμορφη σχέση αγάπης.

Είναι όμως δύσκολο να γίνει αυτό, γιατί άλλοι παράγοντες, έξω από το θέλημα του Θεού, μας τραβάνε από εδώ και από εκεί, και έτσι αυτή η μοναδικότητα του θησαυρού, γίνεται σχετική. Δηλαδή, καλούμαστε να ζήσουμε μία αυθεντική, μοναδική και εκ καρδίας σχέση με τον Χριστό. Όπως μας προσφέρει τον εαυτό Του, να Του τον προσφέρουμε κι εμείς, όπως μας φανερώνει την αγάπη Του, να Του την φανερώσουμε κι εμείς. Να ζήσουμε μαζί Του, να ζήσουμε κοντά Του, να Τον αφήσουμε να μας πάρει στην αγκαλιά Του, να μας ασφαλίσει, να μας δυναμώσει, να μας μεταμορφώσει, να μας συγχωρήσει, να μας αλλάξει εντελώς.

Το πρώτο ερώτημα είναι, αν όντως αυτό είναι το πραγματικό μας μέλημα κι αν ξεκινώντας η Μεγάλη Σαρακοστή, θέλουμε να το επικεντρώσουμε, θέλουμε να το συνειδητοποιήσουμε ακόμα περισσότερο, θέλουμε πραγματικά, να γίνει πολύ πιο έντονο στη ζωή μας, και να ξέρουμε ότι, εφόσον το αποφασίσουμε αυτό, θα έχουμε πολλές αλλαγές και πολλές διαφοροποιήσεις. Η μία αλλαγή είναι στις εσωτερικές μας διαδικασίες και προθέσεις. Είδατε, λέει το Ευαγγέλιο σήμερα, ο Χριστός μας, μας τόνισε, ότι, όταν κάνουμε κάτι, το κάνουμε για την αγάπη Του και για αυτή την απόκτηση του θησαυρού και όχι για άλλους λόγους, όπως η νηστεία, που είναι πολύ βασικό στοιχείο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Τονίζει ο Χριστός: Όχι, για να το βλέπουν οι άνθρωποι, όχι για να νομίζουν ότι νηστεύετε, όχι για να δείξετε, ότι κάτι συμβαίνει. Όχι σε σχέση με εκείνους. Ούτε καν σε σχέση με τον εαυτό σας. Μόνο σε σχέση μ’ εμένα. Ουσιαστικά, μυστικά, γιατί η νηστεία είναι μία έκφραση λατρείας προς το Θεό, είναι μία σχέση πολύ ζωντανή μαζί Του, γι’ αυτό και δεν έχει εξωτερική έκφανση, όπως νομίζουμε, αλλά εσωτερική στάση.

Και μαζί με τη νηστεία η συγχωρητικότητα και η εγκράτεια, όσον αφορά την εξάρτησή μας από οποιοδήποτε αγαθό και από οποιαδήποτε κατάσταση. Δηλαδή, όταν θα βρούμε αυτό τον θησαυρό, όταν θα τον αγαπήσουμε και θα τον θελήσουμε, θα πρέπει να αφήσουμε τον εαυτό μας ανεπηρέαστο από όλα τα υπόλοιπα στοιχεία. Θα πρέπει, δηλαδή, να ζήσουμε με απόλυτη πτωχεία. Και πτωχεία δεν σημαίνει, ότι δεν έχουμε τίποτα απολύτως. Πτωχεία σημαίνει ότι δεν έχουμε άλλους θησαυρούς, δεν έχουμε άλλες εξαρτήσεις, οι οποίες μας κάνουν να αισθανόμαστε είτε καλά, είτε ασφαλείς, είτε καλύτεροι από τους άλλους, είτε πιο ευσεβείς, είτε οτιδήποτε άλλο. Με τη νηστεία, τη συγχωρητικότητα, την απλότητα και την εγκράτεια, καλούμαστε να δώσουμε τον εαυτό μας, στην κυριολεξία, σ’ αυτόν τον θησαυρό, που είναι ο Χριστός. Σ’ αυτή την μεγάλη αγάπη, που είναι ο Χριστός για μας και να προσαρμόσουμε τη ζωή μας σ’ αυτή την ιδιαίτερη και μοναδική σχέση. Και καθώς την προσαρμόζουμε, αρχίζουμε και κόβουμε, αρχίζουμε και αφαιρούμε, αρχίζουμε και διαφοροποιούμε. Πρώτα η εσωτερική μας διάθεση και η πρόθεσή μας είναι αποκλειστικά και μόνο από ενδιαφέρον και αγάπη για το Χριστό και τις εντολές Του, και από ενδιαφέρον και αγάπη για τον κάθε συνάνθρωπό μας, τον οποίο τον χωρούμε μαζί μας, γι’ αυτό και τον συγχωρούμε, γιατί δεν θέλουμε να υπάρχει καμία σπασμένη γέφυρα στις σχέσεις μας. Θέλουμε όλες οι σχέσεις να είναι τόσο δυνατές, που να μπορεί να πηγαίνει κανένας από τη μία μεριά στην άλλη χωρίς εμπόδιο.

Το άλλο εμπόδιο είναι το γεγονός ότι, μας κρατάνε πράγματα. Μας κρατάνε και μας αφήνουνε πίσω. Σήμερα ζούμε σε μια εποχή, όπου από τη μία υπάρχουν κάποιες ανέσεις, μία πρόοδος τεχνολογική και υλική και από την άλλη ο άνθρωπος είναι συνεχώς με το νου του κάπου αλλού. Από κάπου εξαρτάται. Από τα ίδια τα ηλεκτρονικά μέσα μαζικής δικτύωσης, τα οποία είναι η νέα μάστιγα της εξάρτησης. Από υλικά στοιχεία, όπως υπερβολή σε ότι αφορά την διατροφή με πολλούς τρόπους, είτε αρνούμενος είτε δεχόμενος κάτι, το οποίο νομίζεις ότι σε ευχαριστεί και σε κάνει να νοιώθεις ωραία, είτε από διάφορες καταστάσεις, οι οποίες είναι εξαρτήσεις ως πάθη και μας τραβάνε και δεν μας αφήνουν να αναπνεύσουμε. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας λέει: Νηστεία. Δηλαδή ελευθερία, απλότητα, αφιέρωση στην μεγάλη αγάπη, που είναι ο Χριστός και ελεύθερη εξάρτηση από Αυτόν, ο οποίος θα μπορούσε να μας έχει δέσμιους, κι όμως με την ευγένειά Του και την αγάπη Του, μας κρατάει συνεχώς σ’ ένα επίπεδο, που μπορούμε να Του πούμε κάθε φορά «όχι». Μπορούμε να Του πούμε, ότι μπορεί να περιμένει, κι Εκείνος περιμένει.

Ίσως να είναι μοναδική μας ευκαιρία, και έτσι να το βλέπουμε, η Μεγάλη Σαρακοστή, που ξεκινάει αύριο, να βρούμε τον εαυτό μας αληθινά, να βρούμε τον αληθινό μας θησαυρό, που είναι ο Χριστός, να Τον ακολουθήσουμε, και να Του δώσουμε όλη μας τη ζωή, όλα μας τα λάθη, όλες μας τις εξαρτήσεις, όλες μας τις υπερβολές, όλες μας τις εσωτερικές καταστάσεις, οι οποίες έχουν κακές προθέσεις και δημιουργούν αντιθέσεις μεταξύ μας. Να Του τα δώσουμε όλα και με πάρα πολύ προσευχή, με πάρα πολύ σοβαρό έλεγχο του εαυτού μας, με αληθινή νηστεία, η οποία δεν φαίνεται εξωτερικά, αλλά κυρίως είναι μια εσωτερική στάση πτωχείας, απλότητας και απεξάρτησης από το οτιδήποτε μας αρέσει και από το οτιδήποτε μας κρατάει δέσμιους σ’ αυτό τον κόσμο, και νομίζουμε ότι είναι σημαντικό για μας. Το μοναδικό σημαντικό και η μοναδική σχέση είναι η συνάντησή μας με το Χριστό. Θα έχουμε, λοιπόν, βία;; και θα έχουμε πόλεμο, αν το πάρουμε στα σοβαρά, γιατί, πριν ξεκινήσουμε τον αγώνα εμείς, τον έχει ξεκινήσει ο διάβολος, ο οποίος δεν θέλει αυτή την σοβαρότητα κι αυτή την αληθινή προσπάθεια. 

Πριν τον ξεκινήσουμε εμείς τον αγώνα, τον έχουν ξεκινήσει οι άλλοι άνθρωποι, οι οποίοι μας βλέπουν και ταράζονται και νομίζουν ότι, δεν πάμε εμείς καλά, γι’ αυτό και μας εχθρεύονται με πολλούς τρόπους, επειδή πήγαμε κοντά στο Χριστό και επειδή πάμε πιο κοντά στο Χριστό. Και αντί να κατηγορήσουν τους εαυτούς τους, και να δουν, τι γίνεται με τις δικές τους ενοχές, αρχίζουν;; και κατηγορούν εμάς. Όλα αυτά δεν πρέπει να μας επηρεάζουν καθόλου. Το μόνο που πρέπει να σκεφτούμε είναι, να μη χάσουμε το δρόμο και το ταξίδι αυτό και να φτάσουμε να ζήσουμε πραγματικά την Ανάσταση του Χριστού μέσα από τα πάθη Του, παρ’ όλες τις διώξεις και παρ’ όλες τις δυσκολίες. Γιατί αυτός ο θησαυρός είναι η μοναδική μας καρδιά, είναι η μοναδική μας ύπαρξη, είναι η αληθινή μας ζωή.