ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ Ζ’

ΜΕΤΑΒΑΠΤΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΕΥΧΕΣ

Η απόπλυση του Αγίου Χρίσματος και η κουρά, ενώ σήμερα τελούνται στην ίδια τελετή, στην αρχαία Εκκλησία τελούνταν την όγδοη ημέρα, δηλ. την επόμενη Κυριακή. Ολόκληρη η εβδομάδα που ακολουθούσε του Βαπτίσματος οι νεόφυτοι συνάζονταν στην Εκκλησία για την μεταβαπτισματική κατήχηση (Μυσταγωγία), περιεχόμενο της οποίας ήταν η εξήγηση της Θείας Ευχαριστίας. Πρόκειται για εβδομάδα φανέρωσης του ουσιαστικού νοήματος του Βαπτίσματος. Πολύ μεγάλη η παιδαγωγική της αξία. Προσπάθεια για συναίσθηση της μεγάλης αλλαγής του βίου και της αγιότητας του μυστηρίου που τελέστηκε. Ντυμένος ο νέος χριστιανός το ολόφωτο ένδυμα του γάμου, τις επτά πρώτες ημέρες μετά το Άγιο Βάπτισμα, συμμετέχει καθημερινά στη διδαχή του λόγου του Θεού και στη θεία Κοινωνία.

Έχει ιδιαίτερη αξία η όγδοη ημέρα: Φανερώνει την ημέρα πέρα από τον χρόνο, πέρα από το επτά, ως συμμετοχή στην ανέσπερη ημέρα της Βασιλείας. Μέσα στο πνεύμα αυτό, οι νεοφώτιστοι, μετά τις ευχές της όγδοης ημέρας, ξαναστέλνονται στον κόσμο και στον χρόνο, τον δημιουργημένο από ένταση και αγώνα.

Η ΑΠΟΛΟΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ (τρεις ευχές)

Ο νέος χριστιανός πρόκειται να σταλεί στον κόσμο ως μάρτυρας Χριστού, ως μαχητής εναντίον του κακού. Στρατολόγηση για πάλη με τον Εχθρό. Έτσι ο χριστιανός καλείται να είναι ένας ακάματος πολεμιστής και όχι ένας ασθενής σε κλινική. Η πρώτη ευχή που διαβάζεται από τον λειτουργό ζητά προστασία, θάρρος, πιστότητα και καρτερία. Αγώνας να παραμείνουμε ελεύθεροι εν Χριστώ. Όταν αρχίσει η πραγματική μάχη, τότε η λαμπρή φορεσιά δεν χρειάζεται πλέον και αντικαθίσταται από τους μόχθους της μάχης. Ως ακολούθως, αφαιρείται ο χιτώνας και γίνεται απόλουση του αγίου Χρίσματος , γιατί δεν δόθηκαν απλώς για να είναι σημάδια, αλλά είναι η ίδια η πραγματικότητα, που δόθηκε για να μεταμορφωθεί σε ζωή. Αυτό εξηγεί το γιατί ο λειτουργός ενώ ξεπλένει το Χρίσμα από το σώμα, απευθύνεται στον ίδιο τον άνθρωπο: ΕΔΙΚΑΙΩΘΗΣ, ΕΦΩΤΙΣΘΗΣ, ΕΒΑΠΤΙΣΘΗΣ, ΗΓΙΑΣΘΗΣ, ΑΠΕΛΟΥΣΘΗΣ ΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ. Τα εξωτερικά σημάδια της Χάριτος σφογγίζονται, όμως ολόκληρος ο άνθρωπος έχει δεχθεί τη σφραγίδα της θείας δωρεάς με τα τρία μυστήρια που ιερουργούν την είσοδό του στην Εκκλησία: Με το άγιο Βάπτισμα δικαιώθηκε, βαπτίσθηκε, φωτίστηκε, με το άγιο Χρίσμα μυρώθηκε και με τη θεία Κοινωνία αγιάσθηκε. Και όλες οι δωρεές δόθηκαν στο όνομα της Αγίας Τριάδος.

Τώρα ο νεόφυτος είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει την πρόκληση του κόσμου, να αρχίσει τη μαρτυρία του.

Η ΚΟΥΡΑ 

Είναι το σημάδι πως η ζωή που αρχίζει τώρα, είναι μια ζωή προσφοράς, υπακοής, αφιέρωσης και θυσίας, η ζωή που αδιάκοπα μεταμορφώνεται σε λειτουργία – σε έργο του Χριστού. Τα μαλλιά είναι η έκφραση, το σύμβολο της ομορφιάς και της δύναμης του ανθρώπου. Η ευχή της κουράς συνοψίζει τη σημασία του μυστηρίου. Η Εκκλησία, έχοντας ολοκληρώσει την εργασία της αποκατάστασης, αναφωνεί με μια κραυγή χαράς και αγαλλίασης: τι όμορφος που είναι! Στον φθαρμένο κόσμο μας ο δρόμος για τη θεϊκή ομορφιά στον άνθρωπο είναι η υπακοή και η θυσία. Αυτό είναι το νόημα της κουράς μετά το Βάπτισμα. Είναι η πρώτη ελεύθερη και χαρούμενη θυσία του ανθρώπου στον Θεό. Είναι η πρώτη ευχαριστία του Θεού από τον νεοφώτιστο για τη δωρεά της καινής εν Χριστώ ζωής.

Ολόκληρη η ζωή μας, έχοντας τις ρίζες της στο Βάπτισμα, μεταβάλλεται σε ένα πέρασμα (Πάσχα), σε μία πορεία και μια ανάληψη προς την ανέσπερη μέρα της αιώνιας Βασιλείας του Θεού.

‘Όταν, λοιπόν, ολοκληρωθεί η ακολουθία του Βαπτίσματος, το Βάπτισμα αρχίζει πλέον να εργάζεται μέσα μας. Σημειώνει με έμφαση ο άγιος Διάδοχος Φωτικής: Δύο αγαθά μας χαρίζει η θεία Χάρις με το άγιο Βάπτισμα, γράφει ο Άγιος Διάδοχος. Το ένα, το οποίο χαρίζεται αμέσως, είναι απείρως ανώτερο από το άλλο. Διότι η Χάρις μας ανακαινίζει με το ύδωρ του αγίου Βαπτίσματος και λαμπρύνει όλες τις γραμμές της ψυχής, δηλαδή το κατ’ εικόνα και μας καθαρίζει από κάθε κηλίδα της αμαρτίας. Το δεύτερο αγαθό, δηλαδή το καθ’ ομοίωσιν, η Χάρις το εργάζεται μαζί μας. Όταν λοιπόν αρχίσει ο νους με πολλή αίσθηση να γεύεται την αγαθότητα του Αγίου Πνεύματος, τότε πρέπει να γνωρίζουμε ότι η Χάρις άρχισε να ιχνογραφεί επάνω στο κατ’ εικόνα το καθ’ ομοίωσιν… Έτσι η θεία Χάρις σχηματίζει με το Βάπτισμα πρώτα το κατ’ εικόνα, επαναφέροντας τον άνθρωπο στην κατάσταση που ήταν όταν δημιουργήθηκε. Και όταν δει ότι με ολόκληρη τη θέληση μας επιθυμούμε το κάλλος της ομοιώσεως και ότι στεκόμαστε γυμνοί και άφοβοι στο εργαστήριο της, τότε ζωγραφίζει αρετή πάνω στην αρετή και προσθέτει στη μορφή της ψυχής δόξα πάνω στη δόξα και της προσδίδει το χαρακτήρα της ομοιώσεως.

            ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΕΩ ΔΟΞΑ

ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ

ΘΟΛΟΣ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ

ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ

ΦΙΑΛΗ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤ’

Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ – Η ΠΟΜΠΗ

Τον παλαιό καιρό το Βάπτισμα και το Χρίσμα τελούνταν στο Βαπτιστήριο. Αμέσως μετά, οι νεόφυτοι, φορώντας λευκούς χιτώνες και με λαμπάδες στα χέρια τους, οδηγούνταν, με τη συνοδεία των αγγέλλων τους , από τον Επίσκοπο και τον Κλήρο στην Εκκλησία, όπου η συγκεντρωμένη κοινότητα περίμενε τον ερχομό τους, πριν αρχίσει η τέλεση της πασχάλιας Ευχαριστίας. Έτσι, άνοιγε ο εορτασμός του Πάσχα. Το γεγονός αυτό κρύβεται πίσω από την κυκλική πομπή γύρω από την κολυμβήθρα του ιερέα με τον νεοφώτιστο, τον ανάδοχό του και την αναμμένη λαμπάδα. Αυτή λοιπόν η μεταβαπτισματική πομπή αποκαλύπτει ουσιαστικά την πομπή προς την Εκκλησία και τη θεία Ευχαριστία, την έσχατη δηλ. φανέρωση του νοήματος του Βαπτίσματος.

Κατά τη διάρκεια της πομπής η Εκκλησία ψέλνει «Όσοι εις  Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε, αλληλούια». Η ένδυση του Χριστού είναι η ομοίωση του ανθρώπου μαζί Του. Το ότι δεν θα Τον εγκαταλείψει ποτέ. Η αντικατάσταση λοιπόν, κατά την ημέρα του Πάσχα, του Τρισαγίου με το Εισοδικό του Βαπτίσματος («Όσοι εις Χριστόν…»), δείχνει καθαρά ότι, στην πράξη της αρχαίας Εκκλησίας, το Βάπτισμα ήταν οργανικά δεμένο με την ευχαριστιακή σύναξη και την τέλεση της θείας Ευχαριστίας. Η μεταβαπτισματική πομπή, για να αντιληφθούμε το νόημά της, θα μπορούσε να αντιστοιχηθεί στη σημερινή ακολουθία του Πάσχα, με την είσοδό μας στην Εκκλησία μετά το Δεύτε λάβετε φως και το Χριστός ανέστη, τότε που, συνήθως, οι περισσότεροι χριστιανοί αποχωρούν. Το Βάπτισμα, ως δώρο και εμπειρία της Ανάστασης, είναι η μόνη υπαρξιακή απόδειξη ότι ο Χριστός πραγματικά αναστήθηκε και μεταδίδει την αναστημένη Του Ζωή σε αυτούς που Τον πιστεύουν. Κατά συνέπεια, ο εορτασμός του Πάσχα δεν αφορά σε ένα γεγονός του παρελθόντος, αλλά στην ίδια τη Β. τ. Θ., στη ζωή και τη χαρά της Εκκλησίας. Κι έτσι το Βάπτισμα εκπληρώνεται αληθινά ως πομπή προς την Εκκλησία και τη θεία Ευχαριστία, ως μετοχή στο Πάσχα του Χριστού, ως πραγματικό πέρασμα προς την ανέσπερη ημέρα της αιωνιότητας του Θεού. 

ΒΑΠΤΙΣΜΑ – ΧΡΙΣΜΑ – ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ 

Κάθε μυστήριο βρίσκει την πληρότητά του στο άλλο. Είναι αλληλένδετα. Βαπτιζόμαστε για να λάβουμε το Άγιο Πνεύμα. Παίρνουμε το Άγιο Πνεύμα για να γίνουμε ζωντανά μέλη του Σώματος του Χριστού συμμετέχοντας στη θεία Ευχαριστία, το κατ’ εξοχήν μυστήριο της Εκκλησίας, δια του οποίου πραγματοποιείται η Β. τ. Θ. σε αυτόν τον κόσμο, μεταδίδεται η Αναστημένη Ζωή.

Ο διαχωρισμός Βαπτίσματος και Ευχαριστίας στις μέρες μας πραγματικά ακρωτηριάζει και τα δύο μυστήρια.

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

Τα αναγνώσματα είναι στη θέση των αναγνωσμάτων της θείας Λειτουργίας.

Κατά το Βάπτισμα πεθαίνουμε ως προς την αμαρτία. Πλήρης νέκρωση της αμαρτίας. Ο καρπός του Βαπτίσματος είναι μια οντολογικά καινούρια ζωή: ζωή με τον Χριστό. Η αναστημένη Του ζωή γίνεται η Ζωή μας και η Ανάστασή μας. Εκείνος που βαπτίστηκε δεν πρέπει να ζει όπως ο αβάπτιστος. Η ζωή του ρυθμίστηκε σύμφωνα με τη ζωή του Χριστού. 

ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

Σύσταση του μυστηρίου από τον Κύριο. Το βάπτισμα στο όνομα της Αγίας Τριάδας σημαίνει το βύθισμα στον άπειρο ωκεανό της θείας Τελειότητας. 

Ένας Κύριος (ο μόνος αληθινός), μία πίστη (η ορθή, όχι στην αίρεση), ένα και μοναδικό Βάπτισμα. Μαθητεύσατε…: Διδασκαλία του ορθού δόγματος. Διδάσκοντες τηρείν…: η τήρηση των εντολών εν Αγίω Πνεύματι. Και ιδού εγώ μεθ’ ημών… Αυτή είναι η Εκκλησία: Ο Χριστός εντός μας και εμείς εν τω Χριστώ. Γι’ αυτό και το μυστήριο της παρουσίας του Χριστού, το μυστήριο της κοινωνίας στην αναστημένη Του ζωή, είναι αληθινά το μυστήριο της Εκκλησίας και αληθινά το πλήρωμα του Βαπτίσματος. Αυτός που μας γέννησε δια του Βαπτίσματος μας εκτρέφει με τον Εαυτό Του (θεία Κοινωνία).

ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ - CEFALU ΣΙΚΕΛΙΑ

Η ΒΑΠΤΙΣΗ - ΝΕΑ ΜΟΝΗ ΧΙΟΥ

                                           

Η ΒΑΠΤΙΣΗ - ΜΟΝΗ ΣΤΑΥΡΟΝΙΚΗΤΑ

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Ε’

ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΧΡΙΣΜΑ
Μυστήριο του Χρίσματος: Η κάθοδος του Παρακλήτου στον βαπτιζόμενο. Αρχικά, (από τους Αποστόλους) δια επιθέσεως των χειρών. Αργότερα (από τον Β’ αι.) με μύρο που ευλογούσε ο Επίσκοπος και έχριαν οι πρεσβύτεροι .
Αισθητή φανέρωση της αποκατάστασης του ανθρώπου στο τρισσό αξίωμα (βασιλικό, ιερατικό, προφητικό).
Το άγιο Μύρο αποτελείται από πολλά αρώματα μαζί με έλεο. Έτσι φανερώνεται η ποικιλία των χαρισμάτων-ενεργειών του Αγίου Πνεύματος και η ευωδία της αγιωσύνης Του.
Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος στον χριόμενο τον αναδεικνύει, κατά Χάριν, υιό του Θεού (ονομάζεται χριστιανός). Συνεπώς, πρέπει να ζήσει μια αντάξια ζωή. Μετά το Χρίσμα ανήκουμε στο ποίμνιο του Χριστού, επανερχόμαστε στην προπτωτική κατάσταση. Φανερώνεται και αποτυπώνεται το κατ’ εικόνα του Θεού στο είναι μας, όπως η σφραγίδα επάνω στο κερί (αγ. Κύριλλος Αλεξανδρείας). Ο Διάβολος δεν τολμά να αντικρύσει τη σφραγίδα των προβάτων του Χριστού.
Το άγιο Χρίσμα είναι: αφιέρωση στον Θεό, προσφορά θυσίας ολόκληρου του εαυτού μας (γι’ αυτό σφραγίζονται όλα τα μέλη του σώματος με το σημείο του Σταυρού ), προσωπική Πεντηκοστή (τελείωση των πάντων εν Χριστώ, όπως με τις φλόγες της Πεντηκοστής), η πανοπλία της νέας εν Χριστώ ζωής.
Με το άγιο Χρίσμα ο άνθρωπος γίνεται περιουσία του Θεού, χαρισματικό ον και κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος. Το Άγιο Πνεύμα συνυφαίνεται στην ύπαρξή μας. Ζούμε όντως. Με το Χρίσμα αποκτούμε τη μοναδική προσωπικότητά μας. Είναι το δώρο της κλήσης μας, γινόμαστε αυτό που ο Θεός θέλει να γίνουμε, αυτό που Εκείνος αγάπησε σε μας προαιωνίως.
«Σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου. Αμήν». Προκύπτει από τα παρακάτω αγιογραφικά χωρία: Β’ Κορ 1,21-22, Εβρ 6,4, Εφ 3,7, Ρωμ 5,15, Πρ 2,38 και 10,45. Ανοίγεται στον βαπτιζόμενο η θύρα της θέωσης, η υψηλή και μοναδική του κλήση. Εν τω Χριστώ γινόμαστε ο ναός του Αγίου Πνεύματος.
Βαπτισμένοι και χρισμένοι αποκτούμε τέλεια και τα

ΤΡΙΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ο Βασιλιάς
Ο άνθρωπος δημιουργείται ως ο βασιλιάς της δημιουργίας. Μετά την προπατορική αμαρτία γίνεται ένας πεπτωκός βασιλιάς. Ο Χριστός επανορθώνει την ανθρώπινη φύση στην άρρητη δόξα και δύναμή της, γίνεται ο Λυτρωτής του κόσμου. Αυτή η αποκατάσταση γίνεται από έναν σταυρωμένο Βασιλιά. Η φανέρωση, η δύναμη και το δώρο της Βασιλείας Του είναι ο Σταυρός. Ο Σταυρός αποκαλύπτει ότι η αμαρτία ταυτίζεται με την απόρριψη του Θεού και πως αυτή η απόρριψη είναι ο νόμος αυτού του κόσμου, αλλά και το τέλος του. Κατά συνέπεια, ο Σταυρός (ο θάνατος του θανάτου) εγκαινιάζει τη Β. τ. Θ. απελευθερωμένη από τον άρχοντα του κόσμου τούτου, ως καινούρια ζωή όπου τα πάντα και εν πάσι Χριστός.
Ο Σταυρός, όντας η ενθρόνιση του Χριστού ως Βασιλιά, μας αποκαλύπτεται ως ο μοναδικός δρόμος για την ενθρόνισή μας με αυτόν, για την ανόρθωσή μας ως βασιλέων. Έτσι, ο Σταυρός γίνεται το έσχατο κριτήριο όλων των επιλογών της ζωής μας.

Ο Ιερέας
Η ιερωσύνη του Χριστού είναι ριζωμένη στην ανθρώπινη φύση Του. Ο Ιησούς είναι Βασιλιάς, Ιερέας και Προφήτης επειδή είναι ο νέος Αδάμ, ο τέλειος Άνθρωπος, ο ανορθωτής του ανθρώπου.
Η ιερατική διάσταση της ανθρώπινης φύσης: η ιδιότητα του ιερέα είναι η προσφορά θυσίας, δηλ. ο αγιασμός της ζωής και της δημιουργίας ενταγμένης μέσα στη θεία θέληση και τάξη. Όλα μεταβάλλονται σε κοινωνία με τον Θεό.
Προπατορική αμαρτία: Ο άνθρωπος από θυσιαστικό και ευχαριστιακό ον μετατρέπεται σε καταναλωτικό. Πρώτος καταναλωτής είναι ο ίδιος ο Αδάμ. Δεν πλησίασε τον κόσμο ως ιερέας, αλλά ως καταναλωτής: προτίμησε να φάει από αυτόν, να τον χρησιμοποιήσει και να τον κυριέψει για τον εαυτό του και όχι να τον προσφέρει στον Θεό. Και ο πιο τραγικός καρπός αυτής της αστοχίας ήταν να μεταβάλλει ακόμα και την ίδια τη θρησκεία σε καταναλωτικό αγαθό προορισμένο μόνο να ικανοποιήσει τις θρησκευτικές του ανάγκες.
Με τη Σάρκωσή Του, με την αυτοπροσφορά Του στον Θεό Πατέρα για τη σωτηρία του κόσμου, ο Χριστός αποκάλυψε την αληθινή ιερατική φύση του ανθρώπου, και δωρίζοντά μας τη ζωή Του –με το Βάπτισμα και το Χρίσμα- μας επανορθώνει στην ιερωσύνη μας, μας ξαναδίνει δύναμη να κάνουμε ολόκληρη τη ζωή μας μια λογική λατρεία (Ρωμ 12,1), προσφορά, θυσία, κοινωνία. Τα σα εκ των σων σοι προσφέρομεν κατά πάντα και δια πάντα. Καλούμαστε δηλ. να μεταμορφώσουμε τη ζωή μας σε αυτό που την έκανε το Άγιο Πνεύμα, σε λειτουργία, σε λατρεία του Θεού, σε κοινωνία μαζί Του. Προσπαθούμε να είμαστε παντού και πάντα μάρτυρες της αλήθειας του Χριστού.
Η ιερωσύνη του Χριστού (αποκάλυψη του Ευαγγελίου της Βασιλείας, θυσία εις άφεσιν αμαρτιών, σωτηρία, δωρεά καινούριας ζωής) είναι μοναδική και προσωπική. Επάνω της οικοδομεί την Εκκλησία Του, μέσα στην οποία εγκαθιστά ιερείς για να επιβεβαιώνουν και να συνεχίζουν την ιερωσύνη Του μέχρι τη συντέλεια των αιώνων. Έτσι, ο ιερέας, με την ανάδειξη και τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, συνεχίζει το σωτηριώδες έργο του.

Ο Προφήτης
Η προφητεία του Χριστού συνιστά ακόμα μία φανέρωση της τελειότητας της ανθρώπινης φύσης Του.
Προφητεία είναι η δύναμη που πάντοτε δίνεται στον άνθρωπο να μπορεί να διακρίνει το θέλημα του Θεού, να ακούει τη φωνή Του και να είναι στην κτήση και στον κόσμο η μαρτυρία και ο φορέας της θείας Σοφίας. Προφήτης είναι αυτός που ακούει τον Θεό, κι έτσι μπορεί να μεταφέρει το θέλημά Του στον κόσμο, αυτός που διαβάζει όλα τα γεγονότα, όλες τις καταστάσεις με τα μάτια του Θεού. Και αυτή είναι η αληθινή κλήση του ανθρώπου, η αληθινή του φύση.
Όμως, ο άνθρωπος με την υπερηφάνειά του (και η αμαρτία είναι ο καρπός της υπερηφάνειας – θα γίνω θεός χωρίς τον Θεό) νόμισε ότι μπορεί να γνωρίζει τον κόσμο και να τον κατέχει πραγματικά χωρίς προφητεία, δηλ. χωρίς Θεό. Το αποτέλεσμα αυτής της γνώσης είναι εμφανές στα αδιέξοδα των σύγχρονων άθεων κοινωνιών (πλήρης υποδούλωση σε ψεύτικες προφητείες επιστημονικές και θρησκευτικές).
Η αποκατάσταση του ανθρώπου ως προφήτη από τον Χριστό έχει να κάνει με τη σωτηρία μας. Το δώρο της προφητείας, το οποίο μας χαρίζεται από το Άγιο Πνεύμα, δεν έχει να κάνει ούτε με θαυματουργικές δυνάμεις, ούτε με υπερφυσικές γνώσεις, ούτε με θρησκευτικές μαντείες, ούτε με οράματα, όνειρα και αποκαλύψεις. Ο καλύτερος τρόπος για να ορίσουμε αυτό το δώρο είναι η λέξη εγκράτεια, στοιχείο που η χριστιανική ασκητική γραμματεία θεωρεί ως το πρώτο και ουσιαστικό θεμέλιο κάθε γνήσιας πνευματικότητας. Εγκράτεια είναι η εσωτερική ολότητα και ακεραιότητα, αυτή η αρμονία ψυχής και σώματος, λογικής και καρδιάς, η οποία μπορεί να διακρίνει την πραγματικότητα στο σύνολό της. Κι αυτό, γιατί ο εγκρατής άνθρωπος ανοίγεται ολόκληρος στον Θεό και το θέλημά Του, κι έτσι δίνει σε κάθε τι νόημα και αξία.

Συμπερασματικά: Το χρίσμα με το άγιο Μύρο είναι η αρπαγή μας στη Βασιλεία, η χειροτονία μας σε βασίλειον ιεράτευμα, η απόθεση πάνω μας των προφητικών χαρισμάτων. Τα παίρνουμε όλα αυτά επειδή το Άγιο Πνεύμα είναι το δώρο που μας πρόσφερε ο ίδιος ο Χριστός, ο οποίος είναι ο Βασιλιάς, ο Ιερέας και ο Προφήτης.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ
Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ εξηγεί ότι ο σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η αναζήτηση και η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος. Ο απ. Παύλος περιγράφει τη Βασιλεία του Θεού ως δικαιοσύνη και ειρήνη εν Πνεύματι Αγίω (ρωμ 14,17).
Με το μυστήριο του Χρίσματος λαμβάνουμε το ίδιο το Άγιο Πνεύμα, όχι απλώς κάποια χάρη. Η εκπλήρωση του Βαπτίσματος στο άγιο Χρίσμα είναι η προσωπική έλευση και αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος στον άνθρωπο (έρχεται και σκηνώνει μέσα του).
Το Άγιο Πνεύμα το γνωρίζουμε μόνο από την παρουσία Του μέσα μας, ως άρρητης χαράς, ειρήνης και πληρότητας (αληθινής ευτυχίας). Δεν υπάρχει εικόνα, ούτε παράστασή Του, γιατί δεν ενανθρώπησε. Όταν όμως έρχεται και κατοικεί μέσα μας, καθετί γίνεται εικόνα Του και αποκάλυψή Του. Έτσι, γίνεται η Ζωή της ζωής μας, η Χαρά της χαράς μας και η Αγάπη της αγάπης μας. Καθίσταται ο αγιαστής όλων των πραγμάτων και των δεδομένων της ζωής μας.
Κατά το μυστήριο του αγίου Χρίσματος το Άγιο Πνεύμα μας σφραγίζει, δηλ. μας αποκαλύπτει και μας επιβεβαιώνει ως μέλη της Εκκλησίας, ως Σώμα Χριστού, ως πολίτες της Βασιλείας του Θεού, ως μετόχους της Ζωής Του. Με αυτήν τη σφραγίδα μας μεταβάλλει αληθινά σε εαυτούς μας, χειροτονεί τον καθένα μας σε αυτό που ο Θεός προαιώνια θέλει να είμαστε, αληθινές προσωπικότητες εν Χριστώ.
Στο χρίσμα με το Άγιο Πνεύμα λάβαμε το αληθινά καινούριο περιεχόμενο της ζωής μας, την Αγιότητά Του. Ως εκ τούτου, καλούμαστε να μεταμορφώσουμε τη ζωή που μας έδωσε ο Θεός σε ζωή ολοκληρωμένη και αγία.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Δ'

Τριπλή κατάδυση και ανάδυση στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Η χάρη του Βαπτίσματος: ο θάνατος και η έγερση ενός ανθρώπου «καθ’ ομοίωσιν» και κατά το «πρότυπο» του Θανάτου και της Αναστάσεως του Χριστού. Τι σημαίνει και πώς γίνεται αυτό; Ο θάνατος του Χριστού είναι εκούσιος (Ιω 10,17-18). Ο Ίδιος επεθύμησε, διάλεξε και αποφάσισε να πεθάνει. Γι’ αυτό και ο Θάνατός Του είναι γεμάτος από σωτήρια δύναμη. Ο θάνατος του ανθρώπου είναι πάνω απ’ όλα μία πνευματική πραγματικότητα: είναι ο χωρισμός του ανθρώπου από τη Ζωή, δηλ. από τον Θεό. Πρόκειται για τον τρομακτικό νόμο της αμαρτωλής ζωής. Δεν είναι ο βιολογικός θάνατος το κυρίαρχο θέμα. Αυτός άλλωστε εξακολουθεί να υφίσταται. Ο Χριστός ήλθε να καταστρέψει και να καταργήσει πρωτίστως τον πνευματικό θάνατο. Ο άνθρωπος πέθανε επειδή επεθύμησε τη ζωή για τον εαυτό Του. Ο Χριστός επιθυμεί να σώσει τον άνθρωπο, αυτή είναι η μεγάλη κίνηση της τέλειας αγάπης Του. Και αφού ο θάνατός Του δεν είναι παρά αγάπη, παρά επιθυμία να καταστρέψει το σκοτάδι και την απελπισία του θανάτου, δεν υπάρχει θάνατος στον θάνατό Του. Έτσι, αυτός ο Θάνατος, που έγινε η έσχατη φανέρωση της αγάπης ως ζωής και της ζωής ως αγάπης, αφαιρεί από τον θάνατο το κεντρί της αμαρτίας και τον καταστρέφει ως τη δύναμη του Σατανά και της αμαρτίας πάνω στον κόσμο. Ο Χριστός λοιπόν δεν καταργεί τον φυσικό θάνατο ούτε και τον παρόντα κόσμο. Κάνει κάτι άπειρα μεγαλύτερο. Καταργώντας τον θάνατο ως πνευματική πραγματικότητα, γεμίζοντάς τον με τον εαυτό Του, την αγάπη Του και τη ζωή Του, μετατρέπει τον θάνατο – τον χωρισμό και τη φθορά της ζωής – σε ένα λαμπρό και χαρούμενο πέρασμα (πάσχα) σε μία πληρέστερη  ζωή, κοινωνία και αγάπη. Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος λέει: ΕΜΟΙ ΤΟ ΖΗΝ ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΘΑΝΕΙΝ ΚΕΡΔΟΣ. 

Είναι αδύνατον να γνωρίσουμε τον Χριστό χωρίς να επιθυμούμε να είμαστε με Αυτόν και όπου Αυτός είναι. Γνωρίζω τον Χριστό σημαίνει να επιθυμώ να πιω το ποτήρι που Εκείνος πίνει, δηλ. να επιθυμώ την έσχατη αναμέτρηση (μάχη) με την αμαρτία και τον θάνατο, η οποία έκανε τον Χριστό να προσφέρει εκούσια τη ζωή Του για τη σωτηρία του κόσμου.
Το νερό του Βαπτίσματος είναι στ’ αλήθεια για μας τάφος και μητέρα (Γρηγόριος Νύσσης). Η μητέρα μας Εκκλησία, δηλ. η πίστη και η ζωή του Χριστού, κάνει το βάπτισμα δυνατό και πραγματικό, το κάνει συμμετοχή στον θάνατο και την ανάστασή Του. Συνεπώς, η πίστη της Εκκλησίας μετατρέπει το Βάπτισμα σε τάφο και μητέρα. Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν βαπτίζει όλα τα παιδιά, αλλά μόνο αυτά που ήδη της ανήκουν μέσω των γονέων ή των υπεύθυνων αναδόχων τους.
Βαπτίζεται ο δούλος του Θεού… . Αυτό είναι το μυστήριο, η χάρη (το δώρο) του βαπτίσματος: είναι το δώρο του Θανάτου και της Ανάστασης του Χριστού στον καθένα μας προσωπικά, πεθαίνουμε και ανιστάμεθα εν Χριστώ. Η επίκληση της Αγίας Τριάδας κατά τη στιγμή της Βάπτισης είναι εντολή του Χριστού (πρβλ. Μτ 28,19). Η αναδημιουργία του ανθρώπου είναι έργο του Τριαδικού Θεού, όπως και η αρχική του δημιουργία.
Γι’ αυτό και ψάλλουμε αμέσως μετά τον χαρούμενο Ψαλμό 31:
ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΩΝ ΑΦΕΘΗΣΑΝ ΑΙ ΑΝΟΜΙΑΙ ΚΑΙ ΩΝ ΕΠΕΚΑΛΥΦΘΗΣΑΝ ΑΙ ΑΜΑΡΤΙΑΙ… Ο Ψαλμός συντάχθηκε λίγο μετά από τον 50ο και μιλά για τη γαλήνη που αισθάνεται κανείς όταν μετανοημένος δεχθεί τη συγχώρηση του Θεού.
Ακόμα μια φορά βρισκόμαστε στην αρχή: ένας καινούριος άνθρωπος δημιουργημένος πάλι καθ’ ομοίωσιν Αυτού που τον έπλασε, σε έναν καινούριο κόσμο γεμάτο από θεϊκή δόξα. Βγαίνοντας από την κολυμβύθρα έχει επιτελεστεί μία φοβερή μεταμόρφωση. Ο άνθρωπος έχει αποβάλει το ένδυμα της αμαρτίας (την παλιά φύση του Αδάμ) και έχει ντυθεί το Σώμα του Χριστού, την αναστημένη Του φύση. Είναι πια πνευματικά αναγεννημένος. Ονομάζεται νεοφώτιστος, γιατί λάμπει περισσότερο από τον ήλιο, έχοντας καθαριστεί πλήρως από το Άγιο Πνεύμα.

Ο ΛΕΥΚΟΣ ΧΙΤΩΝΑΣ
Αμέσως μετά την τριπλή κατάδυση ο νεοφώτιστος ντύνεται με λευκό χιτώνα . Οι Πατέρες τον ονομάζουν φωτεινό χιτώνα, βασιλικό ένδυμα, χιτώνα αθανασίας κλπ. Πρόκειται για αισθητή φανέρωση της ριζικής καινότητητας, της νέας πνευματικής ζωής που μόλις ξεκίνησε. Έτσι, ο μέχρι τώρα γυμνός από τη θεία Ζωή κατηχούμενος  ενδύεται κάλυμμα φωτός μετά την απολύτρωσή του και ετοιμάζεται να δεχθεί το χρίσμα με το άγιο Μύρο, δηλ. τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος.
Η μεταβαπτισματική ένδυση  με το ένδυμα φωτός δείχνει πάνω απ’ όλα την επιστροφή του ανθρώπου στην παραδείσια αθωότητα. Ο άνθρωπος ξαναβρίσκει την αληθινή του φύση. Ο άγιος Αμβρόσιος συγκρίνει τον χιτώνα του Βαπτίσματος με τα ενδύματα του Χριστού στο όρος Θαβώρ. Βαπτισμένος εν Χριστώ, ντυμένος τον Χριστό, είναι έτοιμος να λάβει ο νεοφώτιστος τα ίδια τα δώρα του Χριστού (Αυτού που έχει χρισθεί –λουσθεί- με το Άγιο Πνεύμα την ημέρα της βάπτισής Του), δηλ. τη σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Γ΄

ΕΛΕΟΝ ΑΓΑΛΙΑΣΕΩΣ

Όπως το νερό, έτσι και το λάδι υπήρξε ανέκαθεν ένα ουσιαστικό θρησκευτικό σύμβολο. Στην αρχαιότητα χρησιμοποιείται ως φάρμακο (πρβλ. παραβολή καλού Σαμαρείτη) και ως πηγή φωτός (άρα, χαράς). Γι’ αυτό και πολυέλ(ε)αιος στις αγρυπνίες ο 135ος ψαλμός (εξομολογείσθε τω Κυρίω), επειδή αναφέρεται συχνά η λέξη έλεος (=συγγνώμη) και παράλληλα φωτίζεται η Εκκλησία από το πολύ λάδι (άναμμα καντηλιών). Επίσης, αποτελεί σύμβολο συμφιλίωσης και ειρήνης (Νώε, περιστέρι με κλαδί ελιάς). Άρα, το λάδι κατά τη διάρκεια του Βαπτίσματος αποτελεί ακόμα ένα σύμβολο της ζωής, ως δώρου του Αγίου Πνεύματος, δηλ. συμμετοχής στην ίδια τη θεία Ζωή.

Η χρίση του ελαίου μαρτυρείται ήδη από τις αρχές του Γ’ αι. Επισφραγίζονται οι εξορκισμοί των κατηχουμένων. 

Και πάλι ακολουθείται η ίδια τάξη: πρώτα εξορκισμός, απελευθέρωση-αποκατάσταση στην αληθινή λειτουργία του (όπως αποκαλύπτει ο συμβολισμός του). Αυτή είναι η σημασία του εμφυσήματος και της τριπλής ευλογίας με το σημείο του σταυρού. Μετά η ανάμνηση (ανακεφαλαίωση του νοήματος του ελαίου στην ιστορία της σωτηρίας), ο καθαγιασμός και το αποτέλεσμα (ο στόχος, η δωρεά της νέας ζωής, της θεραπείας (από την αμαρτία), της ειρήνης.

ΣΤΑΥΡΟΕΙΔΗΣ ΕΚΧΥΣΗ ΤΟΥ ΕΠΟΡΚΙΣΤΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΛΥΜΒΗΘΡΑ 

Πραγματοποίηση και τελειοποίηση της δημιουργίας (η κολυμβήθρα έμπλεη αγιασμένου ύδατος και ελαίου έτοιμη να προσφερθεί στον άνθρωπο ως δώρο καινούριας ζωής, φωτός και δύναμης .

    

ΧΡΙΣΗ  ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΝΑ ΒΑΠΤΙΣΘΕΙ

Αναδημιουργία του ανθρώπου, του σώματός του, των μελών και των αισθήσεών του . Το Βάπτισμα αποκαθιστά τον όλο άνθρωπο, συμφιλίωση ψυχής και σώματος. Το έλαιον της χαράς (αγαλλιάσεως): το ίδιο λάδι στο νερό και στο σώμα του ανθρώπου για συμφιλίωση με τον Θεό και εν Θεώ με τον κόσμο.

Το λάδι στο βάπτισμα χρησιμοποιείται για να δείχνει τη χρίση και να μα κάνει χριστούς και να μας δίνει το έλεος του Θεού, που μας υποσχέθηκε δια μέσου του Αγίου Πνεύματος (κλαδί ελιάς-κατακλυσμός): Ιωάννης Δαμασκηνός.

Η επάλειψη του φωτιζομένου από τον ανάδοχο χρονολογείται από τον ΙΕ’ αι. Παλαιότερα από τους διακόνους ή τις διακόνισσες.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Β’

ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ

Με το άγιο Βάπτισμα γεννιόμαστε εκ νέου (θάνατος του ανθρώπου της αμαρτίας και ανάσταση του καινού ανθρώπου). Γινόμαστε ένοικοι του Χριστού (Χρυσόστομος), κοινωνοί και μιμητές της ζωής Του . Ο Ιησούς Χριστός μας γεννά εν Αγίω Πνεύματι. Ως αληθινή άμπελος μας φυτεύει στον εαυτό Του (Κύριλλος Ιεροσολύμων). Με τη δύναμη του Βαπτίσματος η όλη δραστηριότητα του ανθρώπου στρέφεται μακριά από τον εαυτό του και την αμαρτία και κατευθύνεται προς τον Θεό και τη δικαιοσύνη. Ο άγιος Διάδοχος λέει ότι πριν από το Βάπτισμα η αμαρτία κατοικεί στην καρδιά και η Χάρη δρα απ’ έξω, ενώ μετά το Βάπτισμα η Χάρη εγκαθίσταται στην καρδιά και η αμαρτία μας προσελκύει απ’ έξω. Το άγιο Βάπτισμα αναγεννά τον άνθρωπο και τον ενώνει πάλι με τη θεία Φύση, όπως όταν τον έπλασαν τα χέρια του Θεού και έτσι τον εισάγει στην Βασιλεία Του (Συμεών ο νέος θεολόγος), στην άνω Ιερουσαλήμ. Το Βάπτισμα είναι φυτεία που καρποφορεί την αθανασία. Φυτεύεται στην κολυμβήθρα και καρποφορεί στον ουρανό (Μ. Αθανάσιος).

ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ…

Η τριαδική δοξολογία αναγγέλλει ότι η Βασιλεία του Θεού είναι το θέμα, το περιεχόμενο, ο έσχατος σκοπός και το τέλος του Βαπτίσματος.

ΕΙΡΗΝΙΚΑ

Το νερό είναι η αρχή του κόσμου και ο Ιορδάνης η αρχή του Ευαγγελίου. Με το άγιο Βάπτισμα ο άνθρωπος αναδημιουργείται δι’ ύδατος και Πνεύματος, όπως και στην αρχική δημιουργία. Επίκληση της αγιαστικής δύναμης της Αγίας Τριάδος προς ανάπλασιν του ανθρώπου, αφού έχει δημιουργηθεί κατ’ εικόνα Της. Ο Χριστός προσέλαβε τον άνθρωπο, του καθάρισε τις πληγές της αμαρτίας, τον έλουσε με το Βάπτισμα, τον έντυσε με τη νυφική στολή, τον εισήγαγε στη χαρά της Βασιλείας (Χρυσόστομος).

ΜΥΣΤΙΚΗ ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΙΕΡΕΩΣ

Αυτό συμβαίνει γιατί πρόκειται για ευχή εξομολογήσεως και μετανοίας και επίκλησης του θείου Ελέους ένεκα της αναξιότητάς του. Η Εκκλησία με το να δεχθεί μέσα της ένα καινούριο μέλος, δέχεται την υπευθυνότητα για την αιώνια σωτηρία του.

Η ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ

Το Βάπτισμα το εορτάζει όλη η Εκκλησία. Πρόκειται για το πέρασμα (Πάσχα) από αυτόν τον κόσμο στην Βασιλεία του Θεού (συμμετοχή στα αποφασιστικά γεγονότα του θανάτου και της αναστάσεως του Χριστού).

Η ευλογία του νερού είναι αυτή που φανερώνει την παρουσία του Βαπτίσματος. Το ύδωρ είναι ένα από τα αρχαιότερα παγκόσμια θρησκευτικά σύμβολα. Τριπλός συμβολισμός: 1) δεν μπορεί να υπάρξει ζωή χωρίς νερό, 2) σύμβολο καταστροφής και θανάτου και 3) αρχή του καθαρμού, της αναδημιουργίας και της ανανέωσης. Δημιουργία, πτώση και Λύτρωση. Ζωή και Θάνατος, Ανάσταση και Αιώνια Ζωή. Θεοφάνεια: αποκάλυψη του αληθινού νοήματος της ζωής.

Ο ιερέας, ευρισκόμενος μπροστά στο νερό, είναι σα να αντικρίζει ολόκληρο τον κόσμο την ημέρα της δημιουργίας, σαν τον πρώτο άνθρωπο που ανοίγει τα μάτια του στη δόξα του Θεού και στοχάζεται όλα όσα ο Θεός έκανε για τη σωτηρία μας, γι’ αυτό και αναφωνεί: 

Μέγας ει Κύριε…. 

Την ευχή του καθαγιασμού του ύδατος μπορούμε να την ονομάσουμε ευχαριστιακή προσευχή. Γιατί η ευχαριστία είναι αληθινά η πρώτη και ουσιαστική πράξη του ανθρώπου. Αυτός που ευχαριστεί δεν είναι πλέον δούλος, γίνεται ξανά ελεύθερος σε σχέση με τον Θεό και τον κόσμο.

Α. Πρόλογος: Συ γαρ βουλήσει…κατακαλύπτεται… Η Ευχαριστία είναι αυτή που μας ξαναφέρνει στον Παράδεισο, γιατί αποκαθιστά μέσα μας την ουσία της ύπαρξής μας.

Β. Ανάμνηση: Συ γαρ, Θεός ων…δρακόντων… Ανακεφαλαίωση των σωστικών γεγονότων με τα οποία ο Θεός αποκατέστησε την ανθρώπινη φύση. Η σάρκωση του Χριστού συνιστά κατ’ εξοχήν και αιωνίως την ανάμνηση του ανθρώπου, δηλ. τη γνώση και αποδοχή του Χριστού, την πίστη σ’ Αυτόν, την κοινωνία μαζί Του, τη σωτηρία (=όλη μας η ζωή γίνεται μία απάντηση στον Χριστό). Τα νερά της δημιουργίας, σκοτισμένα και μολυσμένα από την πτώση, τώρα αποκαλύπτονται σαν τα νερά του Ιορδάνη, ως αρχή της αναδημιουργίας και σωτηρίας.

Γ. Επίκληση: Αυτός ουν, φιλάνθρωπε…υπεναντίοις. Κάλεσμα του Αγίου Πνεύματος.

Δ. Απελευθέρωση: Και εμφυσσά εις το ύδωρ… Συντριβήτωσαν… δυνάμεις... Υποχωρησάτωσαν… επάγον. Πρώτα ο νεόφυτος εξορκίστηκε, τώρα εξορκίζουμε το νερό, το σύμβολο της εξάρτησής του από τον κόσμο και της υποδούλωσής του στις δαιμονικές δυνάμεις. Μόνο εν Χριστώ και με τη δύναμή Του μπορεί η ύλη να απελευθερωθεί και να γίνει ξανά το σύμβολο της δόξας και της παρουσίας του Θεού, το μυστήριο της ενέργειας και κοινωνίας Του με τον άνθρωπο.

Ε. Καθαγιασμός: Αλλά συ, Δέσποτα… και Πνεύματος… Επανόρθωση και πλήρωση του νερού ως μέσου κοινωνίας με τον Θεό. Μυστηριακή πραγματικότητα, αποκάλυψη του τέλους (πλήρωμα), της έσχατης πραγματικότητας για την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος. Το νερό λοιπόν καθαγιάζεται για να αναδειχθεί και να οδηγήσει στην άφεση των αμαρτιών, τη λύτρωση, τη σωτηρία. Για να γίνει αυτό που θα έπρεπε να είναι όλη η ύλη: ένα μέσο για το τέλος, που είναι η θέωση του ανθρώπου, η κοινωνία μαζί Του.

ΣΤ. Στόχος: Επιφάνηθι, Κύριε… Αμήν. Το νόημα της ευλογίας του ύδατος: η αναδημιουργία της ύλης και δι’ αυτής του κόσμου εν Χριστώ. Είναι το δώρο αυτού του κόσμου στον άνθρωπο το δώρο της κοινωνίας με τον Θεό, της ζωής, της σωτηρίας, της θέωσης.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ Α’

Πηγές: π. Αλέξανδρος Σμέμαν, ΕΞ ΥΔΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΖΗΣΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ (σ. 98 – 106)

ιερομόναχος Γρηγόριος, ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΒΑΠΤΙΣΜΑ

Γ. Μαυρομάτης, ΛΟΥΤΡΟΝ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Λειτουργία του Πάσχα: Βαπτισματική Λειτουργία, αγρυπνία, η χαρά του Χριστός ανέστη για όσους βαπτίστηκαν εν Χριστώ. 

Το Βάπτισμα είναι κατ’ εξοχήν πασχάλιο μυστήριο.Δυστυχώς, το Βάπτισμα απουσιάζει από τη ζωή και την ευσέβειά μας. Δεν είναι πια μια μόνιμη πραγματικότητα και εμπειρία που φωτίζει ολόκληρη τη ζωή μας. Είναι μια ιδιωτική τελετή, μετά από την οποία έχει κανείς απλώς ένα πιστοποιητικό Βάπτισης. Για τον χριστιανό παλαιότερα το Πάσχα ήταν κάθε χρόνο η γιορτή του δικού του Βαπτίσματος, της δικής του εισόδου και συμμετοχής στη ζωή του αναστημένου Χριστού. Ήταν το ξεκίνημα και το θεμέλιο για μια χριστιανική ζωή, ένα μόνιμο αίσθημα καθοδήγησης, που τον κατηύθυνε σταθερά απαντώντας σε όλα τα θέματα της ζωής του.

Διότι το Βάπτισμα είναι το μυστήριο της αναγέννησης και της αναδημιουργίας, το προσωπικό Πάσχα και προσωπική Πεντηκοστή του ανθρώπου, η ενσωμάτωσή του στον λαό του Θεού, το πέρασμα από μια παλαιά σε μια καινούρια ζωή και τελικά η φανέρωση της Βασιλείας του Θεού.

Είναι λοιπόν επιτακτική η ανάγκη να επανεύρουμε το νόημα του Βαπτίσματος.

Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ

Μεγάλο μέρος από τη ζωή της Εκκλησίας ήταν αφιερωμένο στην προετοιμασία των κατηχουμένων για το Βάπτισμα. Σ’ αυτό οφείλονται η Μ. Σαρακοστή, η νηστεία των Χριστουγέννων, το Δωδεκαήμερο (Φώτα), η διάταξη της Μ. Εβδομάδας και ο όρθρος του Πάσχα. Ιδιαίτερα η Μεγάλη Σαρακοστή αποτελούσε τον χρόνο της έσχατης και εντατικής προετοιμασίας για την άγια νύχτα του Βαπτίσματος και φωτισμού των Κατηχουμένων.

Η ΚΑΤΗΧΗΣΗ

Το Βάπτισμα είναι μια απόδραση από το σκοτάδι και την απελπισία. Έρχεται κάποιος στον Χριστό για να σωθεί, επειδή δεν υπάρχει καμία άλλη σωτηρία.Ο λειτουργός, που είναι το στόμα και το χέρι του Δημιουργού, εμφυσά στο πρόσωπο του φωτιζομένου πνοήν ζωής.

ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΙ 

Το κακό, οι δαιμονικές δυνάμεις δεν εξηγούνται. Μόνο αντιμετωπίζονται και πολεμούνται. Αυτό έκανε ο Θεός. Έστειλε τον Μονογενή Του Υιό να σταυρωθεί από όλες τις δυνάμεις του κακού για να τις καταστρέψει με την αγάπη Του, την πίστη Του και την υπακοή Του. Αυτός είναι ο δρόμος που πρέπει και εμείς να ακολουθήσουμε. Στην πορεία αυτή λοιπόν αναπόφευκτα συναντούμε τον Διάβολο, τη στιγμή δηλ. που παίρνουμε την απόφαση να ακολουθήσουμε τον Χριστό. Οι εξορκισμοί, συνεπώς, είναι η αρχή της πνευματικής μάχης, η οποία αποτελεί την πρώτη διάσταση της χριστιανικής ζωής. Στο όνομα του Χριστού και με τη δύναμή Του αναγγέλλεται η πλήρης απομάκρυνση και ήττα των ακαθάρτων πνευμάτων. Έτσι, η απελευθέρωση από τις δαιμονικές δυνάμεις είναι η αρχή της αποκατάστασης του ανθρώπου . Το επικείμενο Βάπτισμα συνιστά νικητήρια πράξη.

Εμφυσά: Κάθαρση του δώρου της ζωής από τη δηλητηριασμένη δαιμονική ατμόσφαιρα. Αποκατάσταση του ανθρώπου ως ελεύθερης ύπαρξης εν Χριστώ.

Ο Χριστός παραδίδει τον μέλλοντα να βαπτισθεί σε άγιο φύλακα άγγελο για να τον προστατεύει από τον Πονηρό και να τον οδηγήσει στην Βασιλεία των ουρανών. 

ΑΠΟΤΑΞΗ  ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ

Προς δυσμάς: αποταγή του άρχοντος του σκότους. Τέλος η ζωή μακριά από τον Χριστό. Απόταξη = απόσταση, απάρνηση, διακοπή σχέσης.

Η ουσία του δαιμονικού είναι πάντα η υπερηφάνεια. Ως εκ τούτου, η απάρνηση  του Σατανά είναι η απόρριψη μιας ολόκληρης κοσμοαντίληψης φτιαγμένης από εγωισμό και αυτοδικαίωση, η οποία τράβηξε την ανθρώπινη ζωή από τον Θεό και την μετέτρεψε σε σκοτάδι, θάνατο και κόλαση. Ο Διάβολος όμως δεν θα ξεχάσει αυτήν την απάρνηση, γι’ αυτό ξεκινά ένας πόλεμος. Η έκβασή του θα είναι ή αιώνια ζωή ή αιώνιος θάνατος. Και εμφύσησον και έμπτυσον αυτόν. Αυτός είναι όλος ο Χριστιανισμός. Αυτό σημαίνει τελικά η εκλογή μας. Τον αρνούμαστε εκ βάθους καρδίας. Για όλη την υπόλοιπη ζωή μας.

Έργα του διαβόλου: κάθε αμαρτία

Άγγελοι του διαβόλου: οι εκπεσόντες άγγελοι.

Λατρεία του διαβόλου: κάθε μορφή μαγείας, μαντείας, δεισιδαιμονίας και προλήψεων.

Πομπή του διαβόλου: Αμαρτωλά θεάματα, διασκεδάσεις που εξάπτουν τα πάθη, τυχερά παιχνίδια, μεταμφιέσεις.

ΣΥΝΤΑΞΗ . ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ

Προς ανατολάς: τόπος του Παραδείσου που με περιμένει. Προσμονή συνάντησης με το Φως το αληθινό. 

Σύνταξη = προσκόλληση, προσήλωση. Απόφαση εφόρου ζωής για προσωπική προσήλωση στον Χριστό. (συντάσση – συνετάξω). Ζωή θεοφιλής.

ΠΙΣΤΗ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ

Πιστεύω αυτώ ως Βασιλεί και Θεώ.

Ολοκληρωτική αφοσίωση στον Χριστό ως Βασιλέα και Θεό της ζωής μου. Μια για πάντα. Πιστότητα. Πλήρης εμπιστοσύνη. Ο Χριστός είναι ο Κύριος της ζωής μου, όχι απλώς ο Θεός μου. Ότι συ ει μόνος Κύριος (μεγάλη δοξολογία). Καμία επίγεια βασιλεία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ουράνια.

ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ

Υπακοή στην πίστη της Εκκλησίας με πνεύμα ταπεινό. Έτσι αρχίζει η χριστιανική ζωή. Η γνώση περί του Χριστού πρόκειται να γίνει η αληθινή γνώση του Χριστού, η πίστη και η ζωή του νέου μέλους της Εκκλησίας, η καθολική πίστη που βιώνεται προσωπικά. Γι’ αυτό Πιστεύω εις ένα… και όχι πιστεύομεν. Πιστεύω και εφαρμόζω.

ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ  ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Επισφράγιση της υποταγής στον Χριστό (πνευματική πειθαρχία). Έκφραση σεβασμού, αγάπης και υπακοής. Το να προσκυνάς τον Θεό είναι η αληθινή προϋπόθεση της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας. Πρότυπο η υπακοή του Υιού προς τον Πατέρα, ως φανέρωση της όντως ελευθερίας.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΥΧΗ

Σύνοψη όλων των δωρεών του Θεού. Σε λίγο θα αρχίσει η μέλλουσα ζωή και η απόκτηση από τον νεοφώτιστο νέων αισθήσεων και νέων μελών.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΔΟΧΟΥ

Αναδεχόμενος: ο εγγυητής για έναν δανειζόμενο. Έργο ευθύνης πίστης και αγωγής. Πνευματικός πατέρας. Καθοδηγός και διδάσκαλος, εγγυητής εις Χριστόν ώστε τηρείν τα της πίστεως και χριστιανικώς ζην (Συμεών Θεσσαλονίκης). Παραινούν, συμβουλεύουν, διορθώνουν, δείχνουν πατρική φιλοστοργία (Χρυσόστομος). Σπουδαίο πνευματικό λειτούργημα. Κανονικά πρέπει να τον ορίζει η Εκκλησία.