ΜΕΤΑΒΑΠΤΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΕΥΧΕΣ
Η απόπλυση του Αγίου Χρίσματος και η κουρά, ενώ σήμερα τελούνται στην ίδια τελετή, στην αρχαία Εκκλησία τελούνταν την όγδοη ημέρα, δηλ. την επόμενη Κυριακή. Ολόκληρη η εβδομάδα που ακολουθούσε του Βαπτίσματος οι νεόφυτοι συνάζονταν στην Εκκλησία για την μεταβαπτισματική κατήχηση (Μυσταγωγία), περιεχόμενο της οποίας ήταν η εξήγηση της Θείας Ευχαριστίας. Πρόκειται για εβδομάδα φανέρωσης του ουσιαστικού νοήματος του Βαπτίσματος. Πολύ μεγάλη η παιδαγωγική της αξία. Προσπάθεια για συναίσθηση της μεγάλης αλλαγής του βίου και της αγιότητας του μυστηρίου που τελέστηκε. Ντυμένος ο νέος χριστιανός το ολόφωτο ένδυμα του γάμου, τις επτά πρώτες ημέρες μετά το Άγιο Βάπτισμα, συμμετέχει καθημερινά στη διδαχή του λόγου του Θεού και στη θεία Κοινωνία.
Έχει ιδιαίτερη αξία η όγδοη ημέρα: Φανερώνει την ημέρα πέρα από τον χρόνο, πέρα από το επτά, ως συμμετοχή στην ανέσπερη ημέρα της Βασιλείας. Μέσα στο πνεύμα αυτό, οι νεοφώτιστοι, μετά τις ευχές της όγδοης ημέρας, ξαναστέλνονται στον κόσμο και στον χρόνο, τον δημιουργημένο από ένταση και αγώνα.
Η ΑΠΟΛΟΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ (τρεις ευχές)
Ο νέος χριστιανός πρόκειται να σταλεί στον κόσμο ως μάρτυρας Χριστού, ως μαχητής εναντίον του κακού. Στρατολόγηση για πάλη με τον Εχθρό. Έτσι ο χριστιανός καλείται να είναι ένας ακάματος πολεμιστής και όχι ένας ασθενής σε κλινική. Η πρώτη ευχή που διαβάζεται από τον λειτουργό ζητά προστασία, θάρρος, πιστότητα και καρτερία. Αγώνας να παραμείνουμε ελεύθεροι εν Χριστώ. Όταν αρχίσει η πραγματική μάχη, τότε η λαμπρή φορεσιά δεν χρειάζεται πλέον και αντικαθίσταται από τους μόχθους της μάχης. Ως ακολούθως, αφαιρείται ο χιτώνας και γίνεται απόλουση του αγίου Χρίσματος , γιατί δεν δόθηκαν απλώς για να είναι σημάδια, αλλά είναι η ίδια η πραγματικότητα, που δόθηκε για να μεταμορφωθεί σε ζωή. Αυτό εξηγεί το γιατί ο λειτουργός ενώ ξεπλένει το Χρίσμα από το σώμα, απευθύνεται στον ίδιο τον άνθρωπο: ΕΔΙΚΑΙΩΘΗΣ, ΕΦΩΤΙΣΘΗΣ, ΕΒΑΠΤΙΣΘΗΣ, ΗΓΙΑΣΘΗΣ, ΑΠΕΛΟΥΣΘΗΣ ΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ. Τα εξωτερικά σημάδια της Χάριτος σφογγίζονται, όμως ολόκληρος ο άνθρωπος έχει δεχθεί τη σφραγίδα της θείας δωρεάς με τα τρία μυστήρια που ιερουργούν την είσοδό του στην Εκκλησία: Με το άγιο Βάπτισμα δικαιώθηκε, βαπτίσθηκε, φωτίστηκε, με το άγιο Χρίσμα μυρώθηκε και με τη θεία Κοινωνία αγιάσθηκε. Και όλες οι δωρεές δόθηκαν στο όνομα της Αγίας Τριάδος.
Τώρα ο νεόφυτος είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει την πρόκληση του κόσμου, να αρχίσει τη μαρτυρία του.
Η ΚΟΥΡΑ
Είναι το σημάδι πως η ζωή που αρχίζει τώρα, είναι μια ζωή προσφοράς, υπακοής, αφιέρωσης και θυσίας, η ζωή που αδιάκοπα μεταμορφώνεται σε λειτουργία – σε έργο του Χριστού. Τα μαλλιά είναι η έκφραση, το σύμβολο της ομορφιάς και της δύναμης του ανθρώπου. Η ευχή της κουράς συνοψίζει τη σημασία του μυστηρίου. Η Εκκλησία, έχοντας ολοκληρώσει την εργασία της αποκατάστασης, αναφωνεί με μια κραυγή χαράς και αγαλλίασης: τι όμορφος που είναι! Στον φθαρμένο κόσμο μας ο δρόμος για τη θεϊκή ομορφιά στον άνθρωπο είναι η υπακοή και η θυσία. Αυτό είναι το νόημα της κουράς μετά το Βάπτισμα. Είναι η πρώτη ελεύθερη και χαρούμενη θυσία του ανθρώπου στον Θεό. Είναι η πρώτη ευχαριστία του Θεού από τον νεοφώτιστο για τη δωρεά της καινής εν Χριστώ ζωής.
Ολόκληρη η ζωή μας, έχοντας τις ρίζες της στο Βάπτισμα, μεταβάλλεται σε ένα πέρασμα (Πάσχα), σε μία πορεία και μια ανάληψη προς την ανέσπερη μέρα της αιώνιας Βασιλείας του Θεού.
‘Όταν, λοιπόν, ολοκληρωθεί η ακολουθία του Βαπτίσματος, το Βάπτισμα αρχίζει πλέον να εργάζεται μέσα μας. Σημειώνει με έμφαση ο άγιος Διάδοχος Φωτικής: Δύο αγαθά μας χαρίζει η θεία Χάρις με το άγιο Βάπτισμα, γράφει ο Άγιος Διάδοχος. Το ένα, το οποίο χαρίζεται αμέσως, είναι απείρως ανώτερο από το άλλο. Διότι η Χάρις μας ανακαινίζει με το ύδωρ του αγίου Βαπτίσματος και λαμπρύνει όλες τις γραμμές της ψυχής, δηλαδή το κατ’ εικόνα και μας καθαρίζει από κάθε κηλίδα της αμαρτίας. Το δεύτερο αγαθό, δηλαδή το καθ’ ομοίωσιν, η Χάρις το εργάζεται μαζί μας. Όταν λοιπόν αρχίσει ο νους με πολλή αίσθηση να γεύεται την αγαθότητα του Αγίου Πνεύματος, τότε πρέπει να γνωρίζουμε ότι η Χάρις άρχισε να ιχνογραφεί επάνω στο κατ’ εικόνα το καθ’ ομοίωσιν… Έτσι η θεία Χάρις σχηματίζει με το Βάπτισμα πρώτα το κατ’ εικόνα, επαναφέροντας τον άνθρωπο στην κατάσταση που ήταν όταν δημιουργήθηκε. Και όταν δει ότι με ολόκληρη τη θέληση μας επιθυμούμε το κάλλος της ομοιώσεως και ότι στεκόμαστε γυμνοί και άφοβοι στο εργαστήριο της, τότε ζωγραφίζει αρετή πάνω στην αρετή και προσθέτει στη μορφή της ψυχής δόξα πάνω στη δόξα και της προσδίδει το χαρακτήρα της ομοιώσεως.
ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΕΩ ΔΟΞΑ
 |
| ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ |
 |
| ΘΟΛΟΣ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ |
 |
| ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ |
 |
| ΦΙΑΛΗ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ |
