Η άμεση προσωπική συνάντηση κάθε ανθρώπου με τον αναστημένο Χριστό είναι βασική επιδίωξη της πνευματικής ζωής και ο άνθρωπος έχει πνευματική ζωή στο ποσοστό που έχει συναντήσει τον αναστημένο Χριστό. Ο άνθρωπος που δέχεται διανοητικά, σαν ένα λογικό συμπέρασμα, την Ανάσταση του Χριστού δεν έχει πνευματική ζωή.
Επειδή λοιπόν η συνάντηση του ανθρώπου με τον αναστημένο Χριστό έχει τόση σημασία, η Εκκλησία ανέπτυξε και προσφέρει έναν τρόπο, μια πορεία που κάνει δυνατή αυτή τη συνάντηση για όποιον την ακολουθήσει.
Η πορεία αυτή αναπτύσσεται λειτουργικά στην περίοδο του Τριωδίου και της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και οδηγεί τον πιστό βήμα προς βήμα σ’ αυτή τη συνάντηση.
Η λειτουργική ανάπτυξη αυτής της πορείας έχει πραγμα¬τοποιηθεί με σοφία που προκαλεί ίλιγγο σ’ αυτόν που τη δια¬πιστώνει και κάθε στάδιό της είναι απόλυτα απαραίτητο. Η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας δεν είναι ούτε ευκαι¬ρία για αποδραστικές μεταρσιώσεις, ούτε μία μαγική και άλογη διαδικασία, αλλά είναι ένας τρόπος με τον οποίο η Χά¬ρη του Θεού, που εκπηγάζει από το λυτρωτικό έργο του Ιησού Χριστού, προσλαμβάνει και μεταμορφώνει, με τη συναί¬νεση του ανθρώπου, την ανθρώπινη κατάντια. Είναι ένας τρόπος με τον οποίο η Χάρη του Θεού κατέρχεται στην πιο χαμηλή βαθμίδα της ανθρώπινης καθημερινότητας και της εξαχρειωμένης ανθρώπινης φύσεως και τη φέρνει βήμα προς βήμα σε μια αναζήτηση του Χριστού, σε μια συνοδοιπορία με Αυτόν δια του Πάθους και σε μια συνάντηση με τον αναστάντα Κύριο, για να την ανεβάσει τελικά στο θρόνο του Θεού αποκαταστημένη στη δόξα για την οποία Εκείνος τη δημιούργησε.
Έτσι, μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία μαθαίνει ο άνθρωπος, δια του Ζακχαίου, πώς να αξιοποιήσει και να βαθύνει το επιδερμικό του ενδιαφέρον για τον Ιησού Χριστό. Με τον Φαρισαίο μαθαίνει πως για να συναντήσει τον Θεό πρέπει να τον αναζητήσει και ότι δεν θα τον αναζητήσει όσο θα λατρεύει ως θεό τον εαυτό του, όπως έκανε εκείνος.
Με τον άσωτο της παραβολής μπορεί να συνειδητοποιήσει το δράμα της εξορίας του από τον παράδεισο της τρυφής και να θελήσει να επιστρέψει σ’ αυτόν με τη μετάνοια, την αλλαγή τρόπου ζωής. Με την παραβολή της Κρίσεως μαθαί¬νει ότι η αγάπη είναι ο τρόπος ζωής που ανοίγει στον άνθρω¬πο τις πύλες του Παραδείσου. Και με το δράμα της εξορίας του Αδάμ, στην οποία τον οδήγησε η εγωκεντρική του αυτοαπασχόληση, μαθαίνει ότι με την άσκηση μπορεί να καταπολεμήσει τον εγωκεντρισμό και να καλλιεργήσει την αγάπη. Αλλά για να μπορέσει ο άνθρωπος να ακολουθήσει αυτή τη λυτρωτική πορεία είναι απαραίτητο να έχει το σωστό προσανατολισμό, πρέπει να ακολουθεί με προσοχή και επίγνωση το φάρο της Ορθοδοξίας. Αυτή η πορεία όμως είναι επίπονη και μπορεί εύκολα να καταπονηθεί και να εξαντληθεί ο άνθρωπος απ’ αυτή.
Γι’ αυτό η Σταυροπροσκύνηση παρεμβαίνει, για να του θυμίσει ότι μπορεί η πορεία που ακολουθεί να είναι σταυρική, αλλά αυτό που πραγματικά σταυρώνεται είναι ο θάνατος. Γιατί θάνατος είναι η απουσία της αγάπης και ο εγωκεντρισμός. Αυτή η υπενθύμιση θα τον ενισχύσει για να συνεχίσει τη λυτρωτική πορεία, κατά την οποία η αναφορά στον Ιωάννη της Κλίμακος του υπενθυμίζει ότι είναι μια ατέ¬λειωτη κλίμακα, που οδηγεί από δόξης εις δόξαν και που τον περιβάλλει όλο και περισσότερο με το φως της Αναστάσεως. Η αναφορά στη Μαρία την Αιγυπτία δείχνει πως αυτήν τη δόξα την απολαμβάνουν μόνον όσοι είναι βέβαιοι ότι δεν την δικαιούνται. Γι’ αυτό μπορεί οι Τελώνες και οι πόρνες να τη γευθούν πιο εύκολα από αυτούς που είναι βέβαιοι ότι θα τους την εξασφαλίσει η αρετή τους.
Η λυτρωτική πορεία που οδηγεί τον άνθρωπο σε μια συνάντηση με τον αναστημένο Χριστό έχει ήδη φθάσει στο σημείο όπου ο άνθρωπος καλείται να συμπορευθεί με τον Χριστό και να συμμετάσχει στο πάθος Του. Και τώρα είναι εύκολο για τον άνθρωπο να εκλάβει την αναβίωση του πάθους σαν αναπαράσταση, σαν ένα απολαυστικό πανηγύρι. Γι’ αυτό η αναφορά στην υποδοχή του Χριστού στα Ιεροσόλυμα μετά βαΐων και κλάδων από το πλήθος, το οποίο την επομένη θα τον εγκατέλειπε μόνον στο δρόμο του σταυρού, μπορεί να προφυλάξει τον άνθρωπο ώστε να μην εκφυλίσει σε ψυχαγωγία μια λυτρωτική ευκαιρία. Να μην εκφυλίσει τη λειτουργική ζωή σε παράσταση και να χάσει έτσι την κρίσιμη ευκαιρία που έχει να ανακαινίσει τη φύση του και να την επαναφέρει στον χώρο της αφθαρσίας και της αιωνιό¬τητας, στον χώρο της αγάπης.
Όμως, θα μπορέσει να συμπορευθεί ο άνθρωπος με τον Χριστό στο πάθος Του, στο ποσοστό που θα απελευθερωθεί από την υποδούλωση στην ύλη, ώστε να αποκτήσει την πνευματική εγρήγορση που είναι απαραίτητη για να δεχθεί τον Νυμφίο. Και γι’ αυτό θα πρέπει να έχει αντιληφθεί, ότι ο μεγάλος κίνδυνος που διατρέχει είναι να ειδωλοποιήσει και να λατρεύσει την ύλη· τό δημιούργημα αντί για το Δημιουργό.
Αυτός ο κίνδυνος θα τον ακολουθεί μέχρι την τελευταία στιγμή, κατά την οποία ο Χριστός θα τον καλέσει στο μυστήριο της κοινωνίας μαζί Του. Κι αυτήν ακόμη την τελευταία στιγμή μπορεί το πάθος για την ειδωλοποιημένη ύλη να τον οδηγήσει στην προδοσία του Χριστού, όπως έγινε με τον Ιούδα.
Ο άνθρωπος που δεν απόκτησε με την άσκηση τη δύναμη να αντιστέκεται στα πάθη, στις δύσκολες στιγμές δεν θα έχει τη δύναμη να επιμείνει στον αγώνα. Όπως οι μαθητές που ο ύπνος δεν τους άφησε να σταθούν πλάι στο Διδάσκαλο την ώρα της μεγάλης Του αγωνίας.
Όταν ο άνθρωπος περάσει κι αυτό το τελευταίο εμπόδιο και θάψει τον παλιό εαυτό του στον ίδιο τάφο που θάβει το νεκρό σώμα του Χριστού, τότε θα βγει ένας νέος άνθρωπος απ’ αυτόν τον τάφο, με τη φύση του θεωμένη, έτσι που να μπορέσει να δει τον αναστημένο Χριστό πρόσωπο προς πρόσωπο, να ζήσει τη ζωή του Χριστού και να γευθεί τη βασιλεία Του, αμήν.
