Ο πρώτος χριστιανικός ναός επάνω στη γη είναι το υπερώο της Ιερουσαλήμ. Εκεί τελέστηκε η πρώτη θεία Λειτουργία κατά τον Μυστικό Δείπνο από τον Κύριο Ιησού Χριστό, εκεί άφησε ο Ιησούς τις τελευταίες υποθήκες στους μαθητές Του, εκεί τους εμφανίστηκε δύο φορές Αναστημένος. Στον ίδιο τόπο έγινε η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής και συνήλθε το 49 μ.Χ. η Αποστολική Σύνοδος.
Κάθε χριστιανική Εκκλησία αποτελεί μία λίθινη φανέρωση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας. Χωρίς αυτήν δεν μπορεί να νοηθεί χριστιανικός Ναός. Η θεία Λειτουργία είναι η μυστηριακή συνάντηση Θεού και ανθρώπου, είναι η ζωντανή φανέρωση της αγάπης του Τριαδικού Θεού, η οποία σώζει τον κάθε πιστό από την αμαρτία (δηλ. την εγωιστική του απομόνωση). Την ώρα της θείας Κοινωνίας ο χριστιανός ανοίγει την καρδιά του για να εισέλθει σ’ αυτήν ο Χριστός, έτσι ώστε να γίνουν ένα.
Συνεπώς, η κάθε ορθόδοξη Εκκλησία είναι ο Ουρανός στη γη (ΕΝ ΤΩ ΝΑΩ ΕΣΤΩΤΕΣ ΤΗΣ ΔΟΞΗΣ ΣΟΥ ΕΝ ΟΥΡΑΝΩ ΕΣΤΑΝΑΙ ΝΟΜΙΖΟΜΕΝ). Περνώντας το κατώφλι του Ναού οφείλουμε να αδειάζουμε από κάθε κοσμική, φθαρτή ή αμαρτωλή ενασχόληση, διότι μόλις περάσαμε τη θύρα του Παραδείσου. Πρέπει λοιπόν να κρατήσουμε ό,τι είναι απαραίτητο για μια παραδείσια ζωή. Γι’ αυτό και εισερχόμαστε και παραμένουμε στον Ναό με απόλυτη σιωπή, με διάθεση προσευχής και πνεύμα μετάνοιας. Τίποτε άλλο. Ούτε κουβέντες, ούτε κοινωνικές εκδηλώσεις (π.χ. αλληλοχαιρετίσματα), ούτε αμαρτίες (π.χ. κατάκριση, σχολιασμός και περίεργο κοίταγμα των άλλων).
Γι’ αυτό και ο τρόπος κατασκευής και εξοπλισμού μιας Εκκλησίας πρέπει να βοηθάει τον νου να αισθάνεται σαν στον Παράδεισο. Οφείλει να συμβάλλει στην κατανυκτική ατμόσφαιρα, την οποία χρειαζόμαστε για να βιώσουμε το μυστήριο της Εκκλησίας ως Σώματος Χριστού. Τα αντικείμενα μέσα σε έναν Ναό επιβάλεται να είναι καλαίσθητα (όχι κιτς), και να αποπνέουν την ειρήνη και την αγάπη του Θεού, να μας βοηθούν δηλ. να ζήσουμε την παρουσία Του. Η σωτήρια εγγύτητα Χριστού και χριστιανών πρέπει να φανερώνεται μέσα από όλες τις μορφές της Εκκλησιαστικής τέχνης, όπως η αρχιτεκτονική, η εικονογραφία, η ποίηση, η μουσική και η μικροτεχνία. Μέσα στην Εκκλησία, τελικά, οφείλουν όλα να μας ψιθυρίζουν ότι ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΓΑΠΗ.
π. Θ.Ρ.
