Πώς χτίζεται το οικοδόμημα της ψυχής; Μα ακριβώς όπως το χτίσιμο του σπιτιού που μένουμε. Πρώτα-πρώτα πρέπει να ρίξει ο άνθρωπος το θεμέλιο, που είναι η πίστη. Γιατί χωρίς πίστη είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό. Πάνω σε αυτό το θεμέλιο θα αρχίσει να χτίζει συμμετρικά την οικοδομή. Του δόθηκε η ευκαιρία να κάνει υπακοή; Πρέπει να βάλει μία πέτρα υπακοής. Συνέβη να οργιστεί κάποιος αδελφός μαζί του; Μπορεί να βάλει μία πέτρα μακροθυμίας. Του δόθηκε η ευκαιρία για εγκράτεια; Ας βάλει μία πέτρα εγκράτειας. Έτσι, σε κάθε ευκαιρία που συναντάει για να ασκήσει την αρετή θα βάζει και μία πέτρα στην οικοδομή, για να την υψώνει. Άλλες πέτρες είναι η συμπάθεια, το κόψιμο του δικού του θελήματος, η πραότητα κλπ.
Κυρίως, όμως, πρέπει να στερεώνει τις γωνίες των τοίχων με την υπομονή και την ανδρεία. Γιατί χωρίς αυτές δεν θα έχει τη δύναμη να ολοκληρώσει καμία αρετή. Οι πέτρες όμως δεν στερεώνονται χωρίς λάσπη. Λάσπη είναι η ταπείνωση, επειδή γίνεται από χώμα και πατιέται από όλους. Σενάζι της οικοδομής είναι η διάκριση και στέγη η αγάπη, η οποία είναι η τελείωση όλων των αρετών. Να, τελείωσε το σπίτι! Μήπως όμως του λείπει κάτι; Τι γίνεται με τον οικοδόμο; Οικοδόμος είναι αυτός που χτίζει με επίγνωση. Βάζει μία πέτρα και δεν βγάζει δύο. Πώς γίνεται αυτό; Να, έρχεται ένας αδελφός και σου λέει ένα λόγο που σε στενοχωρεί, σε πληγώνει κι εσύ τον συγχωρείς. Κοίταξε, έβαλες μία πέτρα. Μετά πας και λες σε άλλον αδελφό, με έβρισε ο τάδε και μου είπε αυτό και αυτό, και εγώ δεν μίλησα αλλά τον συγχώρησα. Δεν έβαλες μία πέτρα και έβγαλες δύο;
Μην αποθαρρύνεσαι στην προσπάθεια του χτισίματος! Γιατί δεν γίνεται από τη μία στιγμή στην άλλη! Αγωνίσου να ανεβαίνεις σιγά-σιγά, για να μην κινδυνεύσεις να πέσεις.
Από τα Ασκητικά του αββά Δωροθέου
